„Statki zaczynają wypływać z cieśniny Ormuz, wiele z nich załadowanych ropą. Płyną południową »Autostradą«, która jest całkowicie bezpieczna, zabezpieczona i nieskazitelna. Są też inne szlaki podróży!!!” - napisał Trump na Truth Social, nie rozwijając swojej wypowiedzi.
Południowa „autostrada”, o której mówił, to najpewniej szlak wodny prowadzący statki bliżej wybrzeża Omanu. Tamtędy jeszcze przed porozumieniem z Iranem wojsko USA potajemnie miało przeprowadzać tankowce wypływające z Zatoki Perskiej. Według wcześniejszych wypowiedzi Trumpa, w ten sposób na rynek trafiło 100 mln baryłek ropy naftowej.
W wyniku ogłoszenia wstępnej umowy z Iranem o otwarciu Ormuzu i zniesieniu amerykańskiej blokady irańskich portów, ceny surowca znacząco spadły. Ropa Brent - o ok. 5 proc., do 83 dolarów za baryłkę.
Vance: oczekujemy, że cieśnina Ormuz pozostanie wolna od opłat
Wiceprezydent USA J.D. Vance w wywiadzie dla telewizji CNBC mówił o warunkach zawarcia wstępnego porozumienia z Iranem. Przekonywał, że cieśnina Ormuz zostanie otwarta bez opłat tranzytowych w długoterminowej perspektywie, wbrew niektórym doniesieniom.
- Oczekujemy, że cieśnina zostanie otwarta w perspektywie długoterminowej czas bez opłat i to właśnie ustalimy w tych negocjacjach technicznych - powiedział.
Przyznał, że wciąż do ustalenia w drodze negocjacji podczas najbliższych 60 dni jest wiele ważnych szczegółów na temat irańskiego programu jądrowego, w tym szczególnie pozbycia się przez Iran zapasów wzbogaconego uranu. Twierdził jednak, że w tych negocjacjach Stany Zjednoczone „trzymają wszystkie karty”.
- Chcą dostępu do niesankcjonowanej gospodarki? Okej, jesteśmy na to otwarci, ale wymagałoby to długoterminowego zaangażowania w system inspekcji i weryfikacji - mówił Vance. - Zasadniczo mamy przewagę, mamy środki nacisku dyplomatyczne, ekonomiczne i militarne, ale wyciągamy też otwartą dłoń do Irańczyków, mówiąc: jeśli będziecie negocjować w dobrej wierze i podejmiecie długoterminowe zobowiązanie do nierozwijania broni jądrowej, to dopilnujemy, aby wasz kraj odniósł sukces. Jeśli jednak odmówicie pójścia nam na rękę, będziemy nadal wywierać presję, której narastania jesteśmy świadkami, zwłaszcza w sferze gospodarczej, a to będzie dla nich szkodliwe, a w gruncie rzeczy będzie szkodliwe dla całego regionu - dodał.
Wiceprezydent twierdził, że nawet gdyby sprawy zatrzymały się w obecnym punkcie, USA osiągnęły wiele dzięki wojnie.
- Ich armia jest zniszczona, Cieśnina Ormuz otwarta, ich program nuklearny zniszczony, a my mamy nad nimi niesamowitą przewagę ekonomiczną, jakiej nie mieliśmy półtora roku temu. Mamy więc tu dużą przewagę, ale mamy też prezydenta, który mówi im: „Wyciągamy do nich otwartą dłoń” - przekonywał.
MSZ Iranu: będą opłaty od statków przepływających przez Ormuz
Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghai oświadczył w poniedziałek, że Iran będzie pobierać opłaty za usługi morskie od statków przepływających przez cieśninę Ormuz. Dodał, że USA zobowiązały się do wypłaty reparacji za szkody wojenne i uwolnienia irańskich aktywów zamrożonych za granicą.
- Zawsze twierdziliśmy, że nie dążymy do pobierania opłat tranzytowych, lecz że będą naliczane opłaty za usługi nawigacyjne, ochronę środowiska, ubezpieczenie statków i inne niezbędne usługi – powiedział Baghai, podkreślając, że wprowadzone opłaty mają dotyczyć usług morskich a nie opłat za przepłynięcie cieśniny Ormuz.
Baghai podkreślił, że „uwolnienie irańskich aktywów i reparacje za szkody to dwa kluczowe punkty” porozumienia, które ma zostać podpisane w piątek, dodając, że „strona amerykańska zobowiązała się do podjęcia działań w obu tych obszarach”.
Iran zapowiedział także starania o ratyfikację porozumienia przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, w tym jego zapisów dotyczących programu nuklearnego. Rzecznik wyraził oczekiwanie, że odpowiednia rezolucja zostanie przyjęta w ciągu 60 dni od podpisania umowy.
Odnosząc się do sytuacji regionalnej, Baghai podkreślił, że Liban jest integralną częścią porozumienia oraz wezwał do zakończenia walk i poszanowania jego suwerenności i integralności terytorialnej. Dodał, że Waszyngton jest zobowiązany do dopilnowania, aby Izrael zakończył działania w Libanie.
Iran będzie zabiegać o ratyfikację przez Radę Bezpieczeństwa ONZ ostatecznego porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi, w tym o jego część dotyczącą programu nuklearnego. - Oczekujemy, że ostateczne porozumienie zostanie poparte rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 60 dni po jego podpisaniu – przekazał rzecznik.
Mimo postępów w negocjacjach pokojowych Teheran nadal deklaruje głęboką nieufność wobec Stanów Zjednoczonych.
Trump oraz premier Pakistanu Shehbaz Sharif ogłosili w niedzielę, że USA i Iran zawarły wstępne porozumienie pokojowe. Trump powiadomił, że nakazał „natychmiastowe” otwarcie cieśniny Ormuz i zakończenie blokady irańskich portów.