W Budapeszcie wciąż brakuje biurowców klasy A

Dorota Kaczyńska
opublikowano: 2002-08-13 00:00

Rynek nieruchomości w Budapeszcie wychodzi z 4-letniego cyklu deweloperskiego wzrostu. Czynsze powoli zaczynają spadać.

W węgierskiej stolicy ciągle brakuje nieruchomości komercyjnych klasy A. Zdaniem analityków Jones Lang LaSalle, ograniczona oferta oraz znaczny popyt na budynki o wysokim standardzie, spowoduje rozpoczęcie budowy obiektów tej klasy.

Wszystkie transakcje związane z zakupem węgierskich nieruchomości przez cudzoziemców nie mogą zostać zrealizowane bez uzyskania pozwolenia.

— W większości przypadków, pozwolenie można dostać bez żadnych ograniczeń. Jednak cudzoziemcy oraz zarówno zagraniczne jak i węgierskie spółki nie mogą kupować ziemi rolnej i obszarów podlegających ochronie, np. lasów — wyjaśnia Chris Naylor, dyrektor zarządzający w DTZ Zadelhoff Tie Leung w Budapeszcie.

Dodaje, że komercyjne obiekty z rynku pierwotnego cieszą się sporym zainteresowaniem inwestorów niemieckich i austriackich. Nieruchomości komercyjne z rynku wtórnego oraz mieszkaniowe z rynku pierwotnego są chętnie kupowane przez Izraelczyków oraz inwestorów z Zachodu.

— Nie mamy natomiast żadnych danych o transakcjach przeprowadzanych w Budapeszcie przez obywateli lub spółki z Polski — twierdzi Chris Naylor.

Ostatnio kanadyjski fundusz Trizechahn Corporate zdecydował, że węgiersko-kanadyjska spółka joint venture, TriGranit, stanie się otwartym funduszem nieruchomości dla inwestorów instytucjonalnych. Funduszem zainteresowało się wielu międzynarodowych inwestorów. Zdaniem analityków Jones Lang LaSalle, powołanie funduszu może przyczynić się do pobudzenia sektora inwestycji pośrednich.

W 2001 r. w stolicy Węgier zasób nowoczesnej powierzchni biurowej osiągnął 385,3 tys. mkw. W porównaniu z innymi stolicami europejskimi, w Budapeszcie jest najwyższy odsetek wolnej powierzchni — 18,5 proc. Obecnie budowane jest kolejne 140 tys. mkw., z czego wynajęto zaledwie 24 tys. mkw. Według planów, jeszcze w 2002 r., ukończone zostaną budowy zlokalizowane głównie wokół Budy środkowej i południowej oraz na peryferiach Pesztu.

W 2001 r. zanotowano zaledwie kilka znacznych transakcji w tym sektorze. Trzy budynki biurowe kupił Erste Bank. W tym roku fundusz CDC-IXIS Central and Eastern European Fund nabył od Skanska Hungary biurowiec West End Business Center. Ta nieruchomość w 80 proc. została wydzierżawiona audytorom Deloitte & Touche, Ernst & Young oraz firmie Diageo, producentowi napojów alkoholowych. Ponadto spółka holenderska Regus House kupiła od belgijskiego dewelopera Berheim Comofi budynek o powierzchni 3,8 tys. mkw. Obiekt został wynajęty w 100 proc.

W Budapeszcie działa 16 centrów handlowych o całkowitej powierzchni 348 tys. mkw. W październiku 2001 r. otwarto dwa nowe centra na terenach Budy — Mammut II (23 tys. mkw.) oraz MOM Park (20 tys. mkw.) Z powodu wysokiej podaży powierzchni handlowej realizację wielu nowych projektów odracza się z roku na rok. Deweloperzy zaczynają interesować się innymi miastami, których liczba ludności sięga 100 tys.

Nadal jednak popytem cieszą się lokale handlowe na głównym deptaku w Peszcie, Vaci utca, gdzie w 2001 r. swoje sklepy otworzyło wiele międzynarodowych, znanych marek. Na Vaci utca miesięczny czynsz może sięgać nawet 80-85 EUR (320-340 zł) za 1 mkw. Analitycy Jones Lang LaSalle twierdzą, że w ciągu tego roku czynsze przy Vaci utca mogą jeszcze wzrosnąć ze względu na duże zainteresowanie tą lokalizacją. Alternatywą dla Vaci utca może okazać się ulica Andrassy, przy której otwarto studia projektowe oraz liczne restauracje i bary.

Zasób powierzchni magazynowej w Budapeszcie wynosi 400 tys. mkw., z czego 146 tys. jest w trakcie budowy.

— W ciągu następnych kilku lat nastąpi gwałtowny przyrost nowoczesnej powierzchni przemysłowo-magazynowej — prognozuje Chris Naylor.

Najemcy już dzisiaj mają możliwość dużego wyboru wśród obiektów magazynowych. W rezultacie doprowadziło to do obniżenia czynszów. Jednak, zdaniem analityków Jones Lang LaSalle, wkrótce popyt i podaż powierzchni magazynowej zrównoważą się. Ostatnią, najbardziej spektakularną transakcją na rynku przemysłowym był zakup West Gate Business Park w Torokbailnt przez spółkę Zwerenz & Krause od Skanska Construction Company.