Zgodnie z rozporządzeniem prezydent Hanny Gronkiewicz-Waltz od początku października zaleca się, aby wszystkie biura, jednostki pomocnicze oraz wybrane jednostki organizacyjne urzędu miasta uwzględniały kryteria kodeksu pracy i społeczne w zamówieniach publicznych. Mają one przede wszystkim promować umowy o pracę.
Tzw. klauzule społeczne, regulowane w prawie unijnym, rekomendowane są odtąd w warszawskich postępowaniach przetargowych na usługi gastronomiczne i cateringowe, utrzymanie zieleni, roboty budowlane oraz usługi związane z utrzymaniem czystości.
Podstawowym celem wprowadzania klauzul społecznych jest odejście od kryterium cenowego jako rozstrzygającego w zamawianiach publicznych oraz konstruowanie ich tak - aby realizowały nie tylko bieżące potrzeby podmiotów publicznych, ale również zadania społeczne, np. walkę z wykluczaniem niepełnosprawnych, czy zapewnienie pracownikom stabilnych warunków pracy.
– Zastosowaliśmy już nowe kryteria w kilku przetargach. W ubiegłym tygodniu, na przykład, do grona instytucji, które wprowadziły klauzule społeczne dołączył Zarząd Dróg i Mostów – zapewnia Bartosz Milczarek, rzecznik prasowy ratusza.
Jako przykład "nowej jakości" w przetargach podaje przeprowadzone ostatnio zamówienie na uruchomienie dwóch punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, czyli punktów, w których mieszkańcy będą mogli bezpłatnie zostawiać np. stare opony, czy zagrażające środowisku chemikalia. Z informacji ratusza wynika, że kryterium cenowe stanowiło w nim 60 proc. łącznej punktacji przyznawanej oferentom. Pozostałe 40 proc. punktów przyznawano w oparciu o klauzule społeczne, dotyczące zatrudnienia przez wykonawców dodatkowych osób niepełnosprawnych, oraz kryteria podwyższające standard usług: ekologiczne oraz jakościowe.
– Przepisy dotyczące stosowania klauzul społecznych dają dobry wzorzec pozostałym samorządom w Polsce. Liczymy na to, iż przykład Warszawy przyczyni się do upowszechnienia stosowania klauzul przez pozostałe podmioty i instytucje publiczne w kraju – ocenia Marek Kowalski, przewodniczący rady zamówień publicznych przy Konfederacji Lewiatan.
Ekspert zwraca jednak uwagę, że tego typu praktyki wciąż należą w Polsce do rzadkości. Zdarza się jednak, że są wprowadzane nawet w mniejszych samorządach, np. w Brzezinie w woj. łódzkim.
Z danych Urzędu Zamówień Publicznych wynika, że społeczne zamówienia stanowiły w 2014 r. zaledwie 3,1 proc. wszystkich zamówień publicznych w Polsce i dotyczyły głównie usług.
Obok klauzul społecznych unijne prawodawstwo przewiduje stosowanie tzw. klauzul zielonych, które mają wspierać ekologiczne rozwiązania na rynku.