Oznakowanie CE nie na wiele się zda w eksporcie towarów do wschodnich sąsiadów. Kraje te nie uznają unijnego symbolu bezpieczeństwa produktu.
Dla Polaków certyfikacja produktów na Wschodzie to temat trudny i przeważnie mało znany. Dodatkowo cały proces często komplikuje bariera językowa, gdyż kontakt ze wschodnimi jednostkami certyfikującymi odbywa się w ich języku ojczystym lub języku rosyjskim.
— Proces certyfikacji jest długotrwały i wymaga dużej cierpliwości. Rośnie tu rola konsultanta, który znając system certyfikacji oraz współpracując wielokrotnie z przedstawicielami organów certyfikacyjnych ma możliwość szybszego załatwienia sprawy — sugeruje Krystyna Rakowska-Małek, specjalista ds. certyfikacji w gdańskiej firmie Polcargo.
Na Ukrainie, Białorusi i w Rosji procedury certyfikacji bezpieczeństwa produktu są do siebie zbliżone. Efektem końcowym dla każdego z tych systemów jest wystawienie certyfikatów zgodności na produkt lub grupę produktów. Istnieje ustalona lista produktów, które wymagają obowiązkowego potwierdzenia ich zgodności z wymogami norm w zakresie bezpieczeństwa. Są to prawie wszystkie artykuły spożywcze oraz większość przemysłowych.
Jak wyjaśnia Leonid Michajłowicz Bodnar, dyrektor generalny Ukraińskiego Centrum Standaryzacji, Metrologii i Certyfikacji Bukowina-standard-metrologia, certyfikacja może być prowadzona według różnych schematów i przewidywać wydanie certyfikatu zgodności na partię artykułów albo na seryjną produkcję.
Szereg działań
— Procedura certyfikacji produkcji przewiduje badanie artykułów w akredytowanych laboratoriach w zależności od specyfiki produktu i kontraktowych uzgodnień — mówi Leonid Michajłowicz Bodnar.
Okres ważności certyfikatu zależy m.in. od rodzaju produkcji, specyfiki firmy, posiadanego przez producenta certyfikatu ISO i terminu ważności pozostałych, wymaganych dokumentów. W zależności od certyfikowanego produktu lub grupy produktów, dodatkowe dokumenty wymagane na przykład przez rosyjski GOSSTANDART to rosyjskie Świadectwo Higieniczne, Certyfikat Przeciwpożarowy, zezwolenie gosgortekhnadzoru, świadectwo EMC oraz certyfikat bezpieczeństwa elektrycznego.
— Na Ukrainie w wielu wypadkach wymagany jest ukraińskie Świadectwo Higieniczne oraz Certyfikat Przeciwpożarowy — mówi Leonid Michajłowicz Bodnar.
Świadectwa Higieniczne wydaje narodowe ministerstwo zdrowia. Wymagane są dla artykułów spożywczych, kosmetyków, odzieży i innych produktów mających bezpośredni kontakt z żywnością lub ludzką skórą. Sporządza się je na podstawie dokumentacji producenta oraz wyników badań próbek wybranych z certyfikowanego asortymentu. Natomiast rosyjskie Świadectwo Przeciwpożarowe wydawane przez ministerstwo spraw wewnętrznych obejmuje następujące grupy towarowe: dywany podłogowe, kable, urządzenia do centralnego ogrzewania, pokrycia podłogowe i sufitowe z tworzyw sztucznych oraz koce elektryczne.
Ukraińskie układy
Jak wyjaśnia Krystyna Rakowska-Małek, działania związane ze zdobyciem poszczególnych dokumentów należy prowadzić równolegle.
— Z naszego doświadczenia wynika, że z jednymi jednostkami należy współpracować w celu wystawienia świadectwa higienicznego, jako dokumentu niezbędnego do wydania certyfikatu zgodności dla pewnej grupy produktów, z drugimi — w celu otrzymania samego certyfikatu zgodności — mówi Krystyna Rakowska-Małek.
Na Ukrainie nie ma jeszcze akredytowanych jednostek certyfikujących i laboratoriów badawczych z żadnego obcego kraju.
— W 2002 r. podpisane zostały 4 polsko-ukraińskie porozumienia o wzajemnym uznawaniu wyników prac w zakresie oceny zgodności wyrobów elektrycznych i elektrotechnicznych oraz analogiczne porozumienie dotyczące środków ochrony przeciwpożarowej — wyjaśnia Krystyna Rakowska-Małek.
Warto wiedzieć, że Rosja, Ukraina i Białoruś nie uznają wzajemnie wydawanych przez siebie certyfikatów.