Do głosu dochodzą nowe grupy interesariuszy, jak inwestorzy, którzy coraz śmielej żądają przedstawienia sytuacji podatkowej od podmiotów branych pod uwagę w swoich planach. Również podatnicy powinni rozszerzyć zatem perspektywę patrzenia na ten obszar działalności. W jaki sposób biznes może tworzyć warunki do prawdziwego dialogu o podatkach i kto skorzysta z takiej formuły?
Poznaj planowane, kluczowe zmiany w prawie podatkowym w 2023 roku >>
Czy dotychczasowe podejście pozostaje aktualne?
W tradycyjnym ujęciu podstawową okazją do rozmowy fiskusa z przedsiębiorcami były prowadzone przez organy podatkowe kontrole prawidłowości rozliczeń. W ostatnich latach dokonał się bardzo szybki postęp raportowania danych podatkowych w formie elektronicznej. Jednolite pliki kontrolne, obowiązki związane z informowaniem o strategii podatkowej i schematach podatkowych czy rozliczeniach w poszczególnych jurysdykcjach znacząco usprawniły organom podatkowym proces właściwego typowania podmiotów do kontroli i dały informacje pozwalające na stawianie właściwych pytań. Również tych, które dotyczą przyszłych rozliczeń. Kolejnym narzędziem pozwalającym zmniejszyć ten dystans będzie Krajowy System e-Faktur, który umożliwi uruchomienie algorytmów kontrolnych praktycznie w momencie realizacji transakcji.
Wymienione przykłady z kraju wpisują się w szerszy – globalny – trend. Ma on zapewnić transparentność podejmowanych przez biznes decyzji dotyczących podatków, ich wysokości i miejsca, w którym są płacone. Powszechnym zjawiskiem staje się też żądanie prezentowania ustrukturyzowanych informacji na ten temat przez instytucjonalnych akcjonariuszy i potencjalnych inwestorów.
Zmiany te wymagają od przedsiębiorców adaptacji. Coraz częściej okazuje się, że zasoby, które miały zapewnić zgodność z przepisami oraz minimalizować ryzyka związane z ich interpretacją, nie przystają do nowych warunków.
Transparentność, bezpieczeństwo i współdziałanie
Najlepszą odpowiedzią na nowe wyzwania jest przejęcie inicjatywy i jasne zdefiniowanie mechanizmów stojących za podejmowaniem decyzji w obszarze podatków. Uporządkowane procesy wspierane skutecznymi ramami organizacyjnymi umożliwiającymi świadome zarządzanie rozliczeniami podatkowymi stanowią elementy podejścia określanego mianem Tax Governance.
Niezależnie od podstawowej roli (kalkulacji zobowiązania), powinny one dostarczać dane dotyczące wszystkich rodzajów podatków w tylu lokalizacjach, w ilu działa dana firma. Tak, by ostatecznie właściwie wspierać budowanie wartości firmy.
Poznaj program konferencji online “TAX Forum” >>
Celem stawianym procedurom czy procesom w ramach organizacji jest również uniknięcie niepewności co do skutków podatkowych decyzji biznesowych. System podatkowy oferuje coraz szerszy pakiet rozwiązań – niektóre z nich zostały zaprojektowane z myślą o strategicznych inwestorach lub firmach na międzynarodowych rynkach (np. porozumienie inwestycyjne lub VAT Cross-Border Ruling), inne – dostępne są dla wszystkich (np. interpretacje indywidualne czy wiążące informacje stawkowe). Dobór odpowiedniego narzędzia do danej sytuacji powinien wynikać z przyjętych przez daną organizację procedur i matryc ryzyka.
Ostatnim filarem takiego podejścia jest wykorzystanie narzędzi partnerskiej współpracy z administracją skarbową. W ostatnich latach w ordynacji podatkowej pojawiły się, funkcjonujące od lat w bardziej dojrzałych jurysdykcjach podatkowych, ramy kooperacji. Mowa przede wszystkim o programie współdziałania i porozumieniu inwestycyjnym, pozwalającym na spotkanie się administracji i przedsiębiorców na równych prawach.
Dalsze etapy współpracy
Skorzystanie z tych mechanizmów pozwala przygotować rzetelne i wiarygodne uzasadnienie podejmowanych przez przedsiębiorcę decyzji, komunikowanie ich wewnętrznym i zewnętrznym stronom, w tym fiskusowi. Bez wątpienia lepsze może wiązać się będzie również z lepszym zrozumieniem wzajemnych potrzeb i perspektyw.
Wracając z kolei do intensywnych zmian dokonywanych w ostatnich latach, ogromne korzyści, które odniósł budżet państwa nie byłyby możliwe dzięki znacznym kosztom poniesionym przez samych przedsiębiorców. Warto, aby ten wysiłek nie został zaprzepaszczony.
Autorzy:
Roman Namysłowski, Partner zarządzający zespołem podatkowym w CRIDO
Tomasz Groszyk, Starszy menadżer w zespole podatkowym w CRIDO