KOMENTARZ
Od 17 czerwca 2013 r. obowiązują nowe przepisy regulujące uprawnienia rodzicielskie pracowników. Nowelizacja znacząco wydłużyła czas, jaki pracownicy mogą poświęcić na sprawowanie osobistej opieki nad nowo narodzonym potomstwem, a także wzmocniła rolę ojca, który może teraz w większym stopniu uczestniczyć w wychowaniu dziecka już od pierwszych dni po jego narodzinach.
Według nowych przepisów, kobieta obligatoryjnie powinna wykorzystać jedynie 14 tygodni z przysługującego 20-tygodniowego urlopu macierzyńskiego.
W przypadku gdy kobieta zrezygnuje z pozostałych 6 tygodni urlopu macierzyńskiego, musi je wykorzystać pracownik — ojciec wychowujący dziecko. Pozostałe urlopy przewidziane na okoliczność narodzenia dziecka mogą być podzielone między obydwoje rodziców — poza urlopem ojcowskim, który przysługuje wyłącznie tacie.
Pracodawcy, planując zasady pracy i podziału zadań, powinni przygotować się na to, że pojawienie się nowego członka rodziny może na pewien czas wyłączyć z życia zawodowego nie tylko matkę, ale także ojca dziecka. W celu umożliwienia pracownikom sprawowania osobistej opieki nad nowymi członkami rodziny, od 17 czerwca pracownicy uprawieni są do następujących urlopów: macierzyńskiego (w wymiarze 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie), dodatkowego urlopu macierzyńskiego (w wymiarze 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie), urlopu rodzicielskiego (w wymiarze 26 tygodni niezależnie do liczby urodzonych dzieci), urlopu ojcowskiego (przysługującego wyłącznie pracownikowi ojcu dziecka, w wymiarze 2 tygodni), urlopu wychowawczego (w wymiarze do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5. roku życia).
Całkowicie nową, nieznaną uprzednio w polskim systemie prawnym regulacją, jest urlop rodzicielski. Zgodnie z art. 182 kodeksu pracy bezpośrednio po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze 6 tygodni urlopu macierzyńskiego pracownik ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 26 tygodni. Urlop rodzicielski przysługuje wyłącznie rodzicom, którzy zdecydowali się na skorzystanie z prawa do dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Udzielany jest zawsze na wniosek pracownika, a pracodawca nie może odmówić jego udzielenia. Może być wykorzystany jednorazowo, w dwóch lub w trzech częściach przypadających bezpośrednio jedna po drugiej — w takim wypadku żadna z części nie może być krótsza niż 8 tygodni. O urlop rodzicielski mogą ubiegać się wszyscy rodzice dzieci urodzonych po 31 grudnia 2012 r., a skorzystać z niego może każdy pracownik, niezależnie od tego, czy jest zatrudniony na umowę o pracę czy umowę-zlecenia, pod warunkiem podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.
Warto podkreślić, że okresy korzystania z urlopów — macierzyńskiego, dodatkowego macierzyńskiego
lub rodzicielskiego — są traktowane jako okresy zatrudnienia i także w tych okresach pracownik nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego na normalnych zasadach.