KONRAD ZUBRZYCKI
prawnik, associate w kancelarii KSP Legal & Tax Advice
Emisja obligacji stanowi alternatywę w stosunku do tradycyjnych źródeł finansowania przedsięwzięć gospodarczych. Także może stanowić ciekawą formę inwestowania. Kluczowy wpływ na decyzję inwestora, obok samych cech emitenta, jak i sposobu zabezpieczenia emisji, ma wynagrodzenie obligatariusza określone w warunkach emisji. Wynagrodzenie to winno być traktowane w sposób bardzo szeroki. Może stanowić zarówno świadczenie o charakterze pieniężnym, jak i niepieniężnym.
Świadczenie pieniężne obejmuje kwotę równą wartości nominalnej obligacji, która stanowi zwrot kapitału zainwestowanego. Pieniężny charakter ma również oprocentowanie obligacji lub kwota stanowiąca różnicę pomiędzy ceną nominalną a ceną sprzedaży (dyskonto), stanowiące wynagrodzenie dla obligatariusza z tytułu wypożyczenia kapitału emitentowi. Identyczną funkcję w przypadku obligacji zerokuponowych spełnia dyskonto, stanowiące różnicę pomiędzy ceną nominalną obligacji a ceną emisyjną, po której obligatariusz nabył papiery wartościowe.
Świadczenie stanowiące treść zobowiązania emitenta może przyjąć również formę świadczenia niepieniężnego. Wśród świadczeń niepieniężnych uregulowanych bezpośrednio przez Ustawę o obligacjach należy wskazać na prawo do udziału w przyszłych zyskach emitenta (obligacje partycypacyjne), prawo do zamiany obligacji na akcje spółki będącej ich emitentem (obligacje zamienne) oraz prawo pierwszeństwa do objęcia emitowanych w przyszłości akcji spółki będącej emitentem tych obligacji (obligacje z prawem pierwszeństwa). Należy również zwrócić uwagę na obligacje przychodowe, które przyznają obligatariuszowi prawo do zaspokojenia swoich roszczeń z pierwszeństwem przed innymi wierzycielami emitenta (i) z całości albo z części przychodów lub z całości albo części majątku przedsięwzięć, które zostały sfinansowane z pieniędzy uzyskanych z emisji lub (ii) z całości albo z części przychodów z innych przedsięwzięć określonych przez emitenta.
Wśród świadczeń niepieniężnych, które nie zostały uregulowane wprost we wspomnianej ustawie, a które występują w obrocie, należy wymienić zapewnienie dostaw wyrobów lub świadczenia usług pochodzących z przedsięwzięcia finansowanego z pieniędzy pozyskanych z emisji obligacji na rzecz obligatariuszy. Świadczeniem niepieniężnym jest przyznanie obligatariuszom prawa wymiany obligacji na akcje emitowane przez podmiot inny niż emitent obligacji (obligacje wymienne). Świadczenia takie mogą być atrakcyjne dla podmiotów związanych z emitentem.
Możliwości dotyczące uregulowania świadczeń inkorporowanych w obligacji są ograniczone jedynie zasadą swobody umów, co niewątpliwie wpływa na atrakcyjność inwestycji. Emitent w sposób stosunkowo dowolny może w warunkach emisji określić wynagrodzenie obligatariusza. Bez wątpienia jednak warunki emisji regulujące wynagrodzenie obligatariusza nie powinny odbiegać od możliwość gospodarczych emitenta oraz popytu na dany typ obligacji.