Rada Legislacyjna (RL) nie zgadza się z opinią Rządowego Centrum Legislacji (RCL), że złamaniem konstytucyjnego prawa własności byłoby przejęcie za darmo przez skarb państwa majątków spółek, które do końca 2015 r. nie przerejestrują się do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) lub zostaną z niego „karnie” usunięte. Opinia prawników z rady działającej przy kancelarii premiera ma ogromne znaczenie dla Ministerstwa Sprawiedliwości (MS), któremu teraz znacznie łatwiej będzie przeforsować plan uporządkowania KRS.
Resort sprawiedliwości szacuje, że KRS zaśmieca ok. 75 tys. tzw. martwych spółek, czyli podmiotów, które w nim figurują, ale nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Ministerstwo argumentuje, że negatywnie wpływa to na przejrzystość rejestru i uderza w bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Reforma ma polegać na ich wykreślaniu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.
„Projekt należycie zabezpiecza podmioty, które miałyby być poddane tego rodzaju likwidacji, ponieważ nakłada na sąd rejestrowy obowiązek ustalenia, czy podmiot posiada zbywalny majątek i czy prowadzi działalność. Przyczyni się to do wzmocnienia zgodności domniemania prawdziwości wpisów do KRS ze stanem rzeczywistym” — czytamy w stanowisku RL.
KRS będzie wzywał „martwe” spółki do ujawnienia majątku i wykazania, że prowadzą działalność. Także wierzyciele będą mogli zgłaszać roszczenia do spółki. Gdy okaże się, że „martwa” spółka nie prowadzi działalności, nie zgłoszą się wierzyciele, a ma jakiś majątek, to po wykreśleniu z KRS majątek przejmie skarb państwa.
Mocniejszy bat MS szykuje na spółki normalnie działające, które najpóźniej do 31 grudnia 2015 r. nie przerejestrują się do KRS. To budzi zdecydowany sprzeciw RCL wyrażony w trakcie uzgodnień międzyresortowych. Prawny obowiązek znalezienia się w KRS istnieje od kilkunastu lat, lecz wiele spółek widnieje w innych rejestrach (np. Polska Klasyfikacja Działalności) i z różnych przyczyn nie przeniosło się do sądu. Ministerstwo chce więc przymusić je do rejestracji w KRS groźbą przejęcia majątków przez państwo. Za darmo. RL wskazuje, że takich spółek może być ok. 160 tys. Pomysł ten także nie wzbudza oporu RL. Jednak podpowiada ona resortowi sprawiedliwości, by przejmowanie majątków takich spółek odbywało się na zasadach ustawowego… dziedziczenia przez skarb państwa. „Jest to kwestia, którą należałoby wprost przesądzić w projekcie. Celowe byłoby rozważenie możliwości wezwania w odpowiednim terminie osób uprawnionych i wierzycieli, a w przypadku ich braku — nabycie majątku przez skarb państwa” — czytamy w opinii RL.
Organizacje przedsiębiorców przychylają się do wyczyszczenia KRS z „martwych” spółek. Natomiast ich obawy budzi wywłaszczanie spółek, które nie przejdą do KRS.
361 tys. Tyle spółek jest zarejestrowanych w KRS...
75 tys. ...a tyle martwych spółek zaśmieca sądowy rejestr.
160 tys. Tyle spółek nie wykonało obowiązku rejestracji w KRS.