Wzrośnie rola regionów

opublikowano: 09-02-2015, 00:00

W nowej perspektywie przez RPO będzie przechodziło więcej dofinansowania. To wzrost z 25 proc. do nawet 40 proc. budżetu UE dla Polski

Jedną z największych zmian w perspektywie 2014-2020 jest nowy system podziału dofinansowania. W najbliższych latach znacznie większą rolę niż do tej pory będą pełnić regiony. Marszałkowie zarządzający Regionalnymi Programami Operacyjnymi (RPO) w latach 2007-2013 mieli do dyspozycji co czwarte euro przeznaczone przez UE dla Polski. Natomiast budżet wszystkich RPO w zbliżającym się rozdaniu osiągnie niemal 40 proc. całej puli dla naszego kraju.

— Dzięki pozytywnym doświadczeniom z wdrażania programów regionalnych w latach 2007-2013 obecnie samorządy będą zarządzać większą pulą unijnych środków, przekraczającą 31 mld EUR. Oznacza to także większą ich odpowiedzialność za realizację polityki rozwoju — podkreśla Maria Wasiak, minister infrastruktury i rozwoju. Zmiana w systemie wsparcia wynika m.in. stąd, że działania realizowane z poziomu regionalnego w wielu przypadkach są dostosowane do potrzeb rozwojowych określonego terytorium.

— To marszałkowie mają najlepszą wiedzę o mocnych stronach i specyficznych problemach swoich obszarów. Dzięki temu są w stanie efektywnie zainwestować powierzone im fundusze. To powoduje, że dystans w poziomie rozwoju gospodarczego dzielącego polskie regiony od średniej UE-27 stopniowo się zmniejsza. W grupie 20 regionów z nowych krajów członkowskich o najszybszym tempie równania do średniego poziomu UE jest aż 9 polskich województw — zwraca uwagę Maria Wasiak.

Dwa w jednym

Wyższa pula dla województw to także rezultat zmiany struktury regionalnych programów. Do tej pory były one finansowane tylko z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), a teraz dołączy do niego wsparcie z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Pierwszy wspiera tzw. twarde inwestycje (m.in. w infrastrukturę), natomiast drugi to projekty miękkie, takie jak np. szkolenia. Pomoc z obu źródeł ma się uzupełniać, co powinno dać bardziej kompleksowe wsparcie dla projektów. Warto zwrócić uwagę, że Regionalne Programy Operacyjne będą też głównym — obok programów Inteligentny Rozwój i Polska Wschodnia — źródłem funduszy dla przedsiębiorców. Z RPO finansowane będą przede wszystkim przedsięwzięcia podnoszące konkurencyjność mikro-, małych i średnich firm. Natomiast PO IR ma pomóc w skutecznym przekształcaniu pomysłów firm w innowacyjne produkty, usługi i technologie.

— W nowym programie dotyczącym Mazowsza ok. 60 proc. puli zostanie przeznaczone na badania, rozwój, innowacyjnośći przedsiębiorczość. To będzie z jednej strony wsparcie instytucjonalne na start biznesu, a z drugiej inwestycyjne dla mikro-, małych i średnich firm już istniejących — ono będzie udzielane w różnych formach, albo dotacyjnych, zwrotnych lub form mieszanych. Część funduszy pójdzie też na polepszenie systemu edukacji, w tym głównie na wsparcie szkół zawodowych i dostosowanie kwalifikacji do rynku pracy — wymienia Mariusz Frankowski, dyrektor Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU). W najbliższych latach regiony chcą oprzeć rozwój na swoich potencjałach i mocnych stronach. Wymiar terytorialny ma być mocniejszy niż do tej pory — jego przejawem będą np. obszary strategicznej interwencji, czyli te, które dla regionów będą priorytetem, jeśli chodzi o wsparcie. Na większą pomoc mogą liczyć obszary miejskie — im poświęcone będą Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT). W trend lokalnego podejścia wpisuje się jeszcze jeden nowy instrument. To Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS), w ramach którego mają być realizowane działania odpowiadające na potrzeby określonego terytorium. Nowością dotyczącą regionów są Kontrakty Terytorialne (KT). To umowy między rządem a samorządem województwa dotyczące wizji rozwoju konkretnego obszaru. W KT zostały zapisane najważniejsze cele i przedsięwzięcia mające istotne znaczenie dla rozwoju województwa. Po wynegocjowaniu z KE programów regionalnych do Kontraktów Terytorialnych są wprowadzane zapisy dotyczące zasad ich realizacji. KT podpisały już wszystkie regiony — ostatni dokument został przyjęty 19 grudnia.

Najwięcej dla Śląska

Najwięcej funduszy w ramach RPO na lata 2014-2020 dostanie woj. śląskie. Region może liczyć na dofinansowanie w wysokości ponad 3,4 mld EUR. Wsparcie będzie skoncentrowane głównie na inwestycjach z obszaru efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii i gospodarki niskoemisyjnej. Fundusze zostaną przeznaczone także na infrastrukturę drogową i kolejową. Trzecim priorytetem jest przedsiębiorczość — pieniądze zostaną zainwesrowane m.in. w rozwój innowacyjności, działania na rzecz zatrudnienia i mobilności pracowników. Drugie miejsce pod względem kwoty dofinansowania zajmuje Małopolska, która otrzyma 2,8 mld EUR. Region za główne wyzwanie uznał podnoszenie konkurencyjności firm MSP oraz innowacji i działalności B+R. Akcent został położony także na wsparcie infrastruktury transportowej i gospodarki niskoemisyjnej. Na ostatnim stopniu podium, jeśli chodzi o wysokość dofinansowania, znalazła się Wielkopolska z budżetem 2,4 mld EUR. — Za jedne z najistotniejszych dla rozwoju Wielkopolski postrzegamy działania w obszarach innowacji, badań i rozwoju technologicznego. Dużą wagę przywiązujemy też do zatrudnienia, poprawy dostępu do rynku oraz rozwoju społeczeństwa informacyjnego — wymienia Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego.

Na lokalne potrzeby

Jakie obszary chcą wspierać pozostałe regiony w ramach RPO? Dolny Śląsk z budżetem 2,2 mld EUR koncentruje się na badaniach i rozwoju. Będą też pieniądze na wzrost udziału energii wytworzonej ze źródeł odnawialnych, zwiększenie efektywności energetycznej oraz przedsięwzięcia podnoszące poziom i jakość edukacji. Kujawsko-pomorskie dostanie w ramach RPO ok. 1,9 mld EUR. Tu również nacisk jest położony na obszar innowacyjności i przedsiębiorczości, które mają polepszyć sytuację na rynku pracy. Priorytetem regionu są także projekty dotyczące efektywności energetycznej, infrastruktury transportowej i zwiększenia dostępu do zatrudnienia. Lepsza współpraca przedsiębiorców z naukowcami — na to stawia woj. lubelskie. Ponadto preferowane będą działania mające na celu większy dostęp do usług cyfrowych, ochronę środowiska i zmniejszenie emisji zanieczyszczeń. W planach jest większe wykorzystanie energetyki odnawialnej i poprawa dostępności komunikacyjnej województwa. Na to wszystko lubelskie dostanie z UE ok. 2,2 mld EUR.

Priorytetem B+R i firmy

Lubuskie w najbliższych latach chce skoncentrować się na obszarach, które w największym stopniu mogą przyczynić się do rozwoju regionu. Chodzi m.in. o aktywność badawczo-rozwojową firm i podnoszenie ich konkurencyjności, rozwój usług cyfrowych dla mieszkańców i większe wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych. Na liście priorytetów jest też lepsza dostępność transportowa województwa i poprawa sytuacji na rynku pracy. Regionalna pula do wykorzystania to 907 mln EUR. Łódzkie otrzyma do 2020 r. 2,2 mld EUR. Te pieniądze zostaną przeznaczone m.in. na wsparcie innowacyjności i konkurencyjności gospodarki regionu, sferę B+R i ochronę środowiska. Region postawi także na gospodarkę niskoemisyjną oraz przedsięwziecia na rzecz zatrudnienia. Ważne miejsce w regionalnych planach zajmują projekty dotyczące rewitalizacji. Za główny cel dla Mazowsza włodarze regionu uznali zrównoważony rozwój zwiększający spójność społeczną i terytorialną. Temu mają służyć działania zwiększające konkurencyjność i innowacyjność firm. Główne wyzwania to wyrównywanie dostępu do zatrudnienia i wzmacnianie zrównoważonego rozwoju środowiska. Nie zabraknie też projektów dotyczących rewitalizacji i transportu. Na te wszystkie przedsięwzięcia UE przeznaczy dla Mazowsza ok. 2 mld EUR. Główną grupą wsparcia w woj. opolskim będą przedsiębiorcy. RPO ma w pierwszej kolejności zwiększyć konkurencyjność i innowacyjność gospodarki województwa i polepszyć jakość życia mieszkańców.

Duża pula funduszy zostanie skierowana na przedsięwzięcia związane z ICT, zatrudnieniem i niskoemisyjną gospodarką. Budżet opolskiego RPO to 945 mln EUR. Wzrost zatrudnienia to także jeden z głównych celów programu woj. podkarpackiego. Rozwój gospodarczy władze regionu chcą osiągnąć, wspierając m.in. technologie informacyjno-komunikacyjne, projekty związane z przejściem na gospodarkę niskoemisyjną i inwestycje w ochronę środowiska. Do 2020 r. region dostanie z Brukseli ok. 2,1 mld EUR.

Postawią na mocne strony

Podlaskie za cel postawiło wzrost konkurencyjności regionalnej gospodarki, która ma być kształtowana w oparciu o regionalne specjalizacje, m.in. poprzez inwestycje z zakresu B+R, innowacji i wzmacniania sektora MSP. Priorytetem będzie także zrównoważony transport i rozwój infrastruktury dla usług użyteczności publicznej. Na realizację tych zamierzeń podlaskie dostanie z UE ok. 1,2 mld EUR. Najważniejsze obszary wsparcia w ramach RPO na Pomorzu to gospodarka niskoemisyjna, zrównoważony rozwój transportu zbiorowego oraz innowacje i przedsiębiorczość. Fundusze (łączny budżet dla regionu to 1,8 mld EUR) będą też przeznaczone na innowacyjne rozwiązania w energetyce i transporcie. Świętokrzyskie chce wzmacniać konkurencyjność i innowacyjność gospodarki oraz budować potencjał regionalnych firm. W budżecie o wysokości 1,3 mld EUR znajdą się też pieniądze na obszar dziedzictwa naturalnego i kulturowego oraz rynek pracy.Co istotne, wyodrębniono też fundusze dla tzw. obszarów strategicznej interwencji, czyli miast i otaczających je obszarów wymagających restrukturyzacji i rewitalizacji oraz obszarów wiejskich. Nie dziwi, że warmińsko-mazurskie stawia na wykorzystywanie zasobów naturalnych i stosowanie rozwiązań przyjaznych środowisku. Unijne fundusze zostaną przeznaczone m.in. na innowacje i technologie, wsparcie gospodarki niskoemisyjnej i rynek pracy. Region łącznie będzie miał do wykorzystania ponad 1,7 mld EUR. Zachodniopomorskie wytyczyło sobie cel, którym jest poprawa potencjału gospodarczego regionu. Temu ma służyć rozwój inteligentnych specjalizacji, wsparcie firm i dalsza budowa podstawowej infrastruktury. Równie ważne będą działania dotyczące efektywności energetycznej. Na to wszystko region dostanie z UE ponad 1,6 mld EUR.

Konkursy wiosną

W najbliższych tygodniach regiony powinny zakończyć prace nad organizacją systemu wdrażania nowych programów operacyjnych — m.in. ustanowić instytucje pośredniczące i powołać komitety monitorujące, które przyjmą m.in. kryteria wyboru projektów. Pora przygotować także szczegółowe opisy priorytetów. Pierwsze konkursy w ramach RPO ruszą na wiosnę.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Sylwester Sacharczuk

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu