Fundusze inwestycyjne to pomost między indywidualnym inwestorem starającym się pomnażać swoje oszczędności a rynkami finansowymi.
Dzięki wykorzystaniu wiedzy, możliwości i doświadczeń kadry zarządzającej funduszem oraz dzięki zgromadzeniu większej masy aktywów fundusze inwestycyjne dysponują potencjałem umożliwiającym inwestowanie w szerokie (często niedostępne dla drobnych inwestorów) spektrum instrumentów finansowych.
Zostań strategiem
Powierzając pieniądze funduszowi lub portfelowi funduszy, de facto realizujemy wybraną przez nas strategię inwestycyjną. Każda strategia inwestycyjna m.in. opisuje możliwe do osiągnięcia zyski przy towarzyszącym im poziomie ryzyka (możliwe straty).
Tak więc każdy wybór funduszu lub portfela funduszy powinien być poprzedzony wyborem strategii inwestycyjnej, którą zamierzamy realizować. Na przykład: osoba zamierzająca jedynie przechować w krótkim okresie środki przeznaczone na zakup mieszkania powinna zastosować najbezpieczniejszą strategię inwestycyjną, sprowadzającą się do inwestycji środków w fundusze gotówkowe lub pieniężne. Osoba młoda, zaczynająca oszczędzanie na emeryturę, powinna wykazać się znacznie większą „agresją” i zacząć inwestycje od najbardziej ryzykownych, ale i najbardziej dochodowych w długim terminie czasu funduszy akcyjnych.
Skup się na sobie
Wybór strategii inwestycyjnej jest najtrudniejszym i wymagającym największego skupienia fragmentem każdego procesu inwestycyjnego, w tym również opartego na funduszach inwestycyjnych. Jego złożoność polega głównie na trudnościach z określeniem oczekiwanego przez nas zysku, naszej tolerancji ryzyka (strat), minimalnego okresu inwestycji, zaplanowaniem przepływów powiększających lub pomniejszających inwestycje itp.
Pozostałe elementy procesu inwestycyjnego, takie jak dobór najlepszych funduszy, służących realizacji naszej strategii, lub określenie sposobu zakupu jednostek funduszy są już dużo łatwiejsze. Dzięki dużej konkurencji wśród funduszy inwestycyjnych, rozbudowanym kanałom dystrybucji oraz dostępowi do różnorodnych opracowań oceniających dokonania funduszy wybór funduszy najlepiej odpowiadających naszej strategii inwestycyjnej jest stosunkowo łatwy.
Do twojej dyspozycji
Między określeniem naszej strategii inwestycyjnej a kupnem funduszy jest jeszcze jeden etap, a właściwie jeszcze jedna decyzja do podjęcia. Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy tworzymy portfel funduszy, składający się z funduszy z tzw. „czystą strategią” (fundusze akcyjne, dłużne, pieniężne) czy też wybieramy fundusze hybrydowe (zrównoważone, stabilnego wzrostu), które inwestują w tym samym czasie zarówno w akcje, obligacje, instrumenty rynku pieniężnego (udział tych aktywów w portfelu funduszu zależy od statutu funduszu i przewidywanej przez zarządzającego koniunktury na poszczególnych rynkach finansowych). Największą zaletą pierwszego rozwiązania jest możliwość wyboru najbardziej efektywnych funduszy spośród całej ich populacji. Największą wadą zaś — konieczność monitorowania udziałów poszczególnych grup funduszy w naszym portfelu, tak by struktura portfela odpowiadała naszej strategii (np. udział funduszy akcyjnych v. fundusze obligacyjne). Zaletą skonstruowania portfela z funduszy hybrydowych jest przeniesienie ciężaru monitoringu udziału funduszy dłużnych i akcyjnych w portfelu na zarządzającego funduszem, wadą zaś ograniczona możliwość wyboru i częściowe „ubezwłasnowolnienie się”. Jeśli już pokonamy etap opracowania strategii inwestycyjnej oraz odpowiemy sobie na pytanie, na bazie jakich grup funduszy („czyste”lub hybrydowe) chcemy ją realizować, pozostaje wybór funduszy o najlepszej relacji wypracowanego zysku do poniesionego ryzyka oraz znalezienie najtańszego kanału ich nabycia.
Okiem eksperta
Niech profesjonaliści mnożą zyski
Zróżnicowana oferta funduszy inwestycyjnych umożliwia dobranie funduszu lub portfela funduszy niemal „uszytego na miarę”. Osobie ceniącej bezpieczeństwo lub oszczędzającej krótkoterminowo polecić można fundusz gotówkowy, inwestujący głównie w bony skarbowe i obligacje Skarbu Państwa. Inwestorzy oczekujący wysokich zysków, planujący kilkuletni okres inwestycji, powinni powierzyć oszczędności funduszom inwestującym w akcje — stabilnego wzrostu, zrównoważone lub akcyjne. Możliwe jest oczywiście równoległe oszczędzanie w kilku funduszach. Taka dywersyfikacja inwestycji zmniejsza ryzyko oraz umożliwia realizację różnych celów inwestyjnych. Dla przykładu, bieżące oszczędności lokować możemy w funduszach gotówkowych, natomiast długoterminowe — w funduszach zrównoważonych.
Oprócz oczywistych zalet w postaci potencjalnie bardzo wysokich zysków fundusze inwestycyjne są inwestycją o dużej płynności. W przypadku lokat wycofanie oszczędności przed zadeklarowanym terminem kończy się zwykle utratą całości lub części naliczonych odsetek. W przypadku funduszu inwestycyjnego wycofanie pieniędzy może nastąpić w dowolnym momencie, bez utraty wypracowanego do tej pory zysku.
Wreszcie inwestując przez fundusze inwestycyjne, „kupujemy” wiedzę, czas, doświadczenie i umiejętności licencjonowanych specjalistów, którzy profesjonalnie zajmują się zarządzaniem aktywami. Dzięki ich pracy nawet osoby niemające wystarczającej wiedzy na temat giełdy mogą czerpać z niej zyski.
Krzysztof Samotij, prezes BZ WBK AIB TFI