Zatrzymać góry śmieci

W 2030 r. recykling powinien wynosić 70 proc. Składowanie śmieci ma być zredukowane do 5 proc. Odpady żywnościowe należy zmniejszyć o połowę

Takie założenia przyjął Parlament Europejski 14 marca podczas sesji plenarnej w Strasburgu. Teraz czas na negocjacje z Radą i Komisją Europejską (KE). Dzięki obiegowi zamkniętemu gospodarka w większym stopniu staje się samowystarczalna, zyskuje też środowisko. KE szacuje, że dzięki gospodarce cyrkularnej europejskie przedsiębiorstwa mogą oszczędzić 600 mld euro.

CZAS NA STOLICĘ:
Zobacz więcej

CZAS NA STOLICĘ:

Dwa dni temu zawarliśmy porozumienie z dziekanem Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. Od października rozpocznie się mazowiecka edycja programu Edukacja Oknem na Świat. Wyróżniający się uczniowie z kilkudziesięciu gimnazjów i liceów z Warszawy i okolic będą zgłębiali wiedzę na temat globalnych wyzwań — cieszą się Margo i Adam Koniuszewscy, fundatorzy The Bridge. Marek Wiśniewski

Bogatsi mają więcej

Według Eurostatu w 2014 r. mieszkaniec Polski wytworzył 272 kg odpadów komunalnych. To znacznie poniżej średniej UE (475 kg na jednego mieszkańca). Najwięcej odpadów komunalnych w powstało w: Danii — 747 kg, Luksemburgu — 653 kg, na Cyprze — 624 kg i w Niemczech — 617 kg. Te dane potwierdzają znaną zależność, zgodnie z którą najwięcej odpadów komunalnych powstaje w krajach najzamożniejszych. Europejska Agencja Środowiska (EEA) zwraca uwagę na to, że w ilości odpadów na Cyprze i Malcie spory udział mają turyści. W 2015 r. w Polsce zebrano w sumie 10,6 mln ton odpadów komunalnych. Z informacji GUS wynika, że do składowania przeznaczono 53 proc. (5,3 mln ton), recyklingowi poddano 21 proc. (2,2 mln ton), unieszkodliwieniu termicznemu w spalarniach 15 proc. (1,6 mln ton), a biologicznemu przetwarzaniu 11 proc. (1,2 mln ton).

Wyzwanie i szansa

Według Eurostatu w 2014 r. 44 proc. wszystkich odpadów w UE podlegało recyklingowi lub kompostowaniu. 10 lat wcześniej było to zaledwie 31 proc. odpadów. Nadal jednak prawie jedna trzecia odpadów komunalnych ląduje na wysypiskach, a mniej niż połowa jest podawana recyklingowi lub kompostowaniu. Różnice między państwami są bardzo znaczne, bo np. Belgia, Dania, Niemcy i Holandia już prawie w ogóle nie kierują odpadów komunalnych na wysypiska.

Tymczasem w Chorwacji, Grecji czy na Łotwie na składowiska trafia ponad trzy czwarte śmieci z domów i firm. Polska gospodarka należy do najmniej zasobo— i energooszczędnych w UE. Krajowe zużycie materiałów od początku pierwszej dekady XXI wieku rosło, osiągając 20,7 tony na mieszkańca, gdy średnia unijna to 14,5 t, ale w 2014 r. spadło do 17,2 t. To zarówno wyzwanie, jak i szansa dla państwa, które nadal przechodzi proces modernizacji gospodarczej — czytamy w sprawozdaniu UE.

W krajowym planie gospodarki odpadami, uwzględniającym przejście na model gospodarki o obiegu zamkniętym, zapisano, że do 2030 r. recykling odpadów komunalnych powinien wynieść 65 proc., a odpadów opakowaniowych do 75 proc. Powinna także nastąpić redukcja składowania odpadów na wysypiskach do 10 proc. w 2030 r. W Polsce do recyklingu trafia około 25 proc. — Aby było więcej, potrzebna jest zmiana nastawienia nas wszystkich. Brakuje również odpowiednich zachęt — uważa Jadwiga Emilewicz, wiceminister rozwoju.

Parlament Europejski podczas marcowej sesji w Strasburgu przyjął, że do roku 2030 co najmniej 70 proc. odpadów komunalnych (z gospodarstw domowych i małych firm) powinno być kierowanych do recyklingu i ponownego użycia. W przypadku materiałów opakowaniowych: papieru i tektury, tworzyw sztucznych, szkła, metalu i drewna, posłowie proponują osiągniecie 80 proc. recyklingu. Dla każdego z tych materiału wyznaczają też cele pośrednie, które powinny być osiągnięte do 2025 r.

Europosłowie przyjęli, by na wysypiska trafiało najwyżej 5 proc. odpadów, ale z możliwością przedłużenia okresu dostosowawczego o pięć lat w państwach, w których w 2013 r. ponad 65 proc. odpadów komunalnych trafiało na wysypiska. Marnotrawstwo żywności w UE szacuje się na około 89 mln ton (180 kg na mieszkańca) rocznie. Posłowie chcą zredukowania dopuszczalnego pułapu o 30 proc. do roku 2025 i o 50 proc. do roku 2030 w porównaniu z 2014. Opowiadają się za przyjęciem takich samych pułapów docelowych w odniesieniu do odpadów wyrzucanych do morza.

— Nasza branża uważa, że jest możliwe wprowadzenie całkowitego zakazu składowania jakichkolwiek odpadów opakowaniowych. Obowiązek zbierania podstawowych frakcji, czyli szkła, papieru, plastiku, puszek do napojów i opakowań wielomateriałowych jest jednym z koniecznych warunków do osiągnięcia celów recyklingowych — mówi Jan Jasiński, prezes Fundacji ProKarton.

Zacząć od przedszkola

Pierwszym krokiem do zmniejszenia ilości śmieci jest ich odpowiednia segregacja w domach, firmach i urzędach. Dlatego zasad segregacji warto uczyć już najmłodszych. Dobrym przykładem takiegopostępowania jest projekt Kubusiowi Przyjaciele Natury. Do IX edycji programu zgłosiło się 7,5 tys. przedszkoli, czyli około połowa z ponad 13 tys. placówek w naszym kraju.

Oznacza to, że mniej więcej 600 tys. dzieci uczestniczy w zajęciach proekologicznych. Innym jest kampania Stop Kulturze Marnotrawienia, która rozpoczęła się miesiąc temu w Krakowie. W szkołach i na uczelniach trwa zbiórka makulatury. Pieniądze zostaną przeznaczone na zakup książki kanadyjskiej pisarki Arlette Cousture.

Powieść, która 25 lat temu była za oceanem bestsellerem, opowiada o losach krakowskiej rodziny, rozpoczynającej nowe życie w Kanadzie, a jej pasja i hart ducha sprawiają, że w nowym miejscu udaje się odnieść sukces. Książka trafi do bibliotek w 314 powiatach. Inicjatorem akcji jest fundacja The Bridge, którą utworzyło polsko-kanadyjskie małżeństwo Margo i Adam Koniuszewscy. Od prawie dwóch lat trwa inny program fundacji — Edukacja Oknem na Świat. Bierze w nim udział 200 krakowskich gimnazjalistów.

— Podczas warsztatów przekazujemy uczniom wiedzę o globalnych wyzwaniach dla społeczeństwa i środowiska. Tłumaczymy, jakie działania mogą podejmować w swoim otoczeniu i jak one wpływają na nasze życie — mówi Margo Koniuszewski. Młodzież uczy się m.in. podstaw energooszczędnej gospodarki, ochrony środowiska, a wiedzę wykorzystuje w praktyce. Na przykład pielęgnując ogródki wokół swoich szkół.

— Najpierw poznają zasady kompostowania, później na Uniwersytecie Rolniczym przygotowują sadzonki roślin, którymi obsadzają podwórko wokół szkoły. Dzięki temu poznają, na czym w praktyce polega ekonomia zamkniętego obiegu, w którym każdy element nadaje się do powtórnego wykorzystania — tłumaczy Adam Koniuszewski. Dzięki temu młodzi ludzie, wchodząc w dorosłe życie, mają już pewne prośrodowiskowe nawyki.

Sportowe wsparcie

26 marca w Warszawie na Torwarze odbędzie się charytatywny mecz hokejowy, który organizuje Ambasada Kanady. Reprezentacja byłych zawodowców zagra na lodzie z przedstawicielami mediów. Zebrane podczas spotkania fundusze organizatorzy przekażą na rzecz organizacji pozarządowych. Jedną z nich jest fundacja The Bridge. Zasilą kampanię Stop Kulturze Marnotrawienia.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Barbara Warpechowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Ekologia / Zatrzymać góry śmieci