Zbawienie energetyki

Na rynek mocy polska energetyka czeka jak na zbawienie i jeszcze w tym roku go dostanie. Taki termin zadeklarował Krzysztof Tchórzewski, minister energii, który wraz z Piotrem Naimskim, pełnomocnikiem rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, zaprezentował wczoraj założenia do projektu ustawy o rynku mocy.

Europejskie pół roku

Prezentacja zajęła niemal cały dzień i wypełniona była szczegółami, a najciekawsze i tak padło w kuluarach.

— Wstępnie szacuję, że koszt sięgnie 2-3 mld zł — powiedział Krzysztof Tchórzewski, dopytywany o rzecz kluczową, czyli koszt rynku mocy. Rynek czeka na te szacunki, bo oznacza to dodatkowe pieniądze dla energetyki. Z prezentacji wynika, że kwota zostanie rozdysponowana w drodze aukcji, z którychpierwsza zostanie przeprowadzona pod koniec 2017 r. i obejmie energię z dostawą w 2021 r., pierwsze pieniądze wytwórcy dostaną więc właśnie w 2021 r., w tym samym roku także odbiorcy odczują zwiększone opłaty na ten cel. System aukcyjny wziął się w polskim modelu rynku mocy z inspiracji modelem brytyjskim, a jego elementy również z systemu amerykańskiego. Stąd pewnie optymizm rządu, jeśli chodzi o tempo prac legislacyjnych, a także tempo konsultacji z Komisją Europejską. Rynek mocy, jako system wsparcia, musi zostać przez nią zaaprobowany, a rząd dał sobie na to zaledwie pół roku.

— Jesteśmy w kontakcie z komisją — odpowiadał z uśmiechem Piotr Naimski, pytany o perspektywy uzyskania takiej zgody.

Zima ważna, nie lato

Mimo że to zeszłoroczny sierpniowy kryzys budzi w energetykach największe emocje, to nie jemu rynek mocy ma pomóc („bo sierpień był tylko splotem okoliczności, a dziś mamy w odwodzie import” — tłumaczono w kuluarach). Punktem odniesienia dla prawodawców są szczyty zimowe. Dlatego aukcje obejmą całe zimowe zapotrzebowanie na moc, czyli 27-28 GW. Będzie mogło w nich wystartować każde źródło, o ile nie korzysta już z jakiegoś wsparcia i nie jest zlokalizowane za granicą. Wyklucza to więc wszystkich wytwórców myślących o eksportowaniu energii do Polski, a także np. zielone źródła (wspierane zielonymi certyfikatami) i część elektrociepłowni (żółte i czerwone certyfikaty).

— Chcemy mieć własne elektrownie, w centralnej dyspozycji, na terenie naszego kraju. Oczywiście, zawsze istnieje alternatywa w postaci korzystania z ościennych rynków, ale jej nie wybieramy. Podejmujemy decyzję na korzyść naszych, niekoniecznie bezpośrednio rentownych, inwestycji — tłumaczył Piotr Naimski, energetyczny strateg rządu PiS. Ci, którzy dziś są wspierani, mogą jednak zrezygnować ze wsparcia, by wziąć udział w aukcji. Z tego punktu widzenia prawdziwa jest fraza o „technologicznej neutralności” nowego modelu, której chętnie używali wczoraj i Tchórzewski, i Naimski.

Jednym lepiej, innym gorzej

Prezentacji słuchała wczoraj sala wypełniona menedżerami z energetyki, traderami i przedstawicielami organizacji branżowych. Resort zachęcił ich do przestawienia opinii, ale wczoraj — na szybko — nikt ich jeszcze nie miał. Jednoznacznym optymizmem tryskał tylko Mirosław Kowalik, prezes Enei, czyli państwowej grupy opierającej się na aktywach konwencjonalnych.

— Pozytywnie oceniam ten projekt i sądzę, że da impuls do inwestycji i modernizacji — przekonywał prezes Enei. Pesymizmem natomiast wiało od przedstawiciela branży OZE. — Ktoś się łudzi, że na nasz system wsparcia zgodzą się kraje, które mają nadwyżkę mocy u siebie i są gotowe do eksportu? — pytał nasz rozmówca.

— Diabeł tkwi w szczegółach, czyli poczekajmy na właściwy projekt ustawy i towarzyszące mu regulaminy. Dziś nie jest jasne choćby to, czy w aukcji może startować ktoś, kto wziął dotację na instalację odsiarczania — dodawał jeden z urzędników. Krzysztof Tchórzewski jest przekonany, że rynek mocy da taki impuls, że w skali powstanie dodatkowe 10 GW mocy.

Rynek na dwa towary

Rynek mocy będzie dla energetyki rewolucją, bo wprowadzi do obrotu drugi towar: moc. Dziś elektrownie dostają pieniądze tylko za wytworzoną energię elektryczną, co przy rozwoju zielonych źródeł (mają one pierwszeństwo w dostępie do sieci) i przy spadku hurtowych cen energii oznacza zmniejszające się przychody. Tymczasem rynek mocy zakłada, że elektrownie będą dostawać pieniądze również za gotowość do produkcji energii.