Zmianę zasad trzeba umotywować
Odstąpienie od organizowania przetargów musi być uzasadnione przez zamawiającego. Dziś prezentujemy ostatnią już grupę sytuacji, w których UZP może odstąpić od przewidzianej prawem procedury wyboru oferenta.
Aby zastosować tryb zapytania o cenę należy ustalić, czy przedmiotem zamówienia są dostawy rzeczy lub usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych.
— Praktyka UZP poszła w kierunku wydawania zgody na dostawy rzeczy, takich jak np. oleje napędowe czy produkty żywnościowe. Tryb zapytania o cenę jest więc możliwy w przypadku, gdy przedmiot zamówienia posiada znane i ustalone cechy lub normy oraz jest ogólnie dostępny — wyjaśnia Andrzej Panasiuk, dyrektor Departamentu Prawnego UZP.
Na dłuższy czas
Na zawarcie umowy na czas dłuższy niż trzy lata, co jest kolejnym odstępstwem od zasad organizowania przetargów nieograniczonych, musi wyrazić zgodę Prezes UZP. Ustawa nie precyzuje warunków uzasadniających podjęcie takiej decyzji. Zamawiający muszą przekonać Prezesa UZP, aby uzyskać jego zgodę. Przed kilkoma tygodniami MSZ ogłosiło w Biuletynie Zamówień Publicznych przetarg nieograniczony na dostawę sztućców platerowych z godłem Polski. Termin realizacji zamówienia przewidziany został na 10 lat. Nie ma wątpliwości, że ogłoszenie to zostało poprzedzone decyzją Prezesa UZP o zawarciu umowy na czas dłuższy niż trzy lata.
Bez preferencji
Odstąpienie od stosowania preferencji krajowych może nastąpić tylko w przypadkach, gdy:
- produkty lub surowce potrzebne do wykonania zamówienia nie są wytwarzane na obszarze Polski lub nie są wytwarzane w ilości potrzebnej do wykonania zamówienia,
- dostawcy i wykonawcy krajowi nie gwarantują odpowiedniej jakości, terminowości lub innych ważnych warunków zamówienia,
- liczba krajowych podmiotów mogących wykonać określone specjalistyczne zamówienia jest nie wystarczająca do zapewnienia konkurencji.
Większość wniosków wpływających do Prezesa UZP dotyczy odstąpienia od preferencji krajowych, choć zamawiający mają możliwość korzystania z przepisu, który pozwala na obniżenie udziału surowców lub produktów krajowych w niektórych dostawach. Daje to możliwość krajowym dostawcom lub wykonawcom na realizację zamówienia. Odstąpienie natomiast umożliwia niczym nieskrępowany dostęp do przetargu podmiotom zagranicznym, gdyż konkurencyjność podmiotów krajowych, w tej sytuacji, jest zdecydowanie mniejsza. Dlatego, choć przypadki stosowania tego trybu są nieliczne, jednak istotne dla małych i średnich przedsiębiorstw. Warto więc sięgać po przepisy korzystniejsze dla polskiego rynku wykonawców i dostawców.