Powstają coraz nowsze produkty o unikalnych cechach, które umożliwiają wykorzystanie tworzyw coraz powszechniej lub w całkowicie niekonwencjonalny sposób.
Zdrowie
Trudno sobie wyobrazić obecną służbę zdrowia bez jednorazowych strzykawek, pojemników na krew, rękawiczek ochronnych czy sztucznych zastawek serca. Ze specjalnych polimerów wykonuje się implanty ortopedyczne, które służą do kształtowania i wzmacniania (np. ścian jamy brzusznej), korygowania deformacji lub usprawniania chorych stawów. Protezy z tworzyw pomagają w przywróceniu normalnej pracy serca (cewniki, stenty, które lekarze wprowadzają do naczyń krwionośnych), nerek, uszu czy oczu (sztuczna rogówka z silikonu). Wytwarzane z tworzywa kapsułki na lekarstwa rozpuszczają się z określoną prędkością i uwalniają we właściwym czasie odpowiednią dawkę substancji czynnych (np. polimer na bazie kwasu winowego rozkłada się powoli i uwalnia substancje czynne przez dłuższy okres).
Opakowania
Przemysł opakowań jest największym odbiorcą tworzyw sztucznych (prawie 40 proc.). Opakowania z tworzyw stosuje się do ponad połowy wyrobów konsumpcyjnych obecnych na rynku. W produkcji osiągnięto wysoką efektywność, dzięki czemu średnia masa opakowania została obniżona na przestrzeni 10 lat o około 28 proc. Jakie mają zalety? Opakowania z tworzyw chronią i umożliwiają dłuższe przechowywanie artykułów spożywczych. Dzięki temu można zmniejszyć ilość odpadów i ograniczyć stosowanie środków konserwujących, utrzymując jednocześnie smak i wartość odżywczą produktów. Przeźroczyste opakowania umożliwiają obejrzenie produktu bez konieczności jego dotykania. Dodatkową ochronę zapewniają bezpieczne zamknięcia, które zabezpieczają przed otwarciem np. przez dzieci.
Elektronika
Wiele elementów telefonów komórkowych, odtwarzaczy DVD, odkurzaczy czy zwykłych przewodów wykonanych jest z tworzyw. Projektanci wybierają je ze względu na zalety użytkowe, łatwość formowania, możliwość zmniejszenia masy oraz miniaturyzację urządzeń, a także zapewnienia izolacji elektrycznej i termicznej. Innowacyjne rozwiązania, procesy miniaturyzacji przyczyniają się oszczędnego korzystania z zasobów naturalnych. Płaskie monitory LCD z ciekłokrystalicznego tworzywa zużywają ponad 65 proc. energii mniej niż tradycyjne monitory kineskopowe. Dotykowe klawiatury telefonów produkowane są przy użyciu folii z tworzywa. Wyprodukowano już polimery, mogące gromadzić ładunki elektryczne, których można użyć do produkcji mikrofonów w telefonach odpornych na wstrząsy i promieniowanie elektromagnetyczne. Są tańsze i bardziej niezawodne niż mikrofony kondensatorowe.
W sektorze elektrycznym i elektronicznym tworzywa stosowano dotychczas ze względu na ich wyjątkowe właściwości izolacyjne (przewody i instalacje). W 2000 r. chemicy Hideki Shirakawa i Alan MacDiarmid oraz fizyk Alan Heeger otrzymali nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za odkrycie i prace rozwojowe nad polimerem, który przewodzi prąd elektryczny. Nowy polimer przewodził elektryczność równie dobrze jak niektóre metale. To otwiera zupełnie nowe możliwości.
Budownictwo
Europejski przemysł budowlany zużywa około 20 proc. tworzyw sztucznych i jest drugim ich odbiorcą po branży opakowań. Stosuje się je do produkcji materiałów izolacyjnych, rur, ram okiennych oraz w architekturze wnętrz. Wykorzystanie tworzyw ciągle rośnie dzięki ich trwałości i odporności na działanie czynników atmosferycznych i chemicznych. Odporność na korozję sprawia, że żywotność rur z tworzyw przekracza 100 lat. Skuteczna izolacja termiczna, ogranicza zużycie energii i zmniejsza uciążliwość hałasu. Oszczędza się także na ich konserwacji.
Transport
Podróżując samolotami, pociągami, statkami i samochodami jesteśmy otoczeni tworzywami sztucznymi, które zapewniają nam komfort i bezpieczeństwo. Przemysł samochodowy stawia dziś przed projektantami bardzo trudne wyzwania. Maksymalne osiągi, konkurencyjne ceny, styl i niezawodność trzeba połączyć z wygodą, bezpieczeństwem, efektywnością zużycia paliwa i minimalną szkodliwością dla środowiska. Można to osiągnąć, stosując tworzywa sztuczne.
Rolnictwo
W rolnictwie wykorzystuje się wiele różnych tworzyw, m.in. poliolefiny (polietylen (PE) i polipropylen (PP)), kopolimer etylenu i octanu winylu (EVA), polichlorek winylu (PVC) oraz rzadziej poliwęglan (PC) i polimetakrylan metylu (PMMA). Stosowanie tuneli foliowych umożliwia stworzenie warunków, w których rośliny rosną szybciej i bezpieczniej — są chronione przed ekstremalnymi temperaturami i innymi warunkami zewnętrznymi, które mogłyby zniszczyć zbiory. Ponadto tunele pozwalają ograniczyć zużycie pestycydów. Tworzywa ułatwiają także oszczędne i efektywne wykorzystanie wody i prowadzenie upraw nawet na obszarach pustynnych. Plastikowe rury irygacyjne zapobiegają bowiem marnotrawieniu wody i składników odżywczych, woda deszczowa może być zbierana i przechowywana w zbiornikach z tworzyw sztucznych.
Sport
W ostatnich latach tworzywa znajdują wiele zastosowań: począwszy od nawierzchni torów i bieżni, na których olimpijczycy ustanawiają nowe rekordy, poprzez obuwie, stroje sportowe i ochraniacze, kończąc na konstrukcjach stadionów i obiektów sportowych. Piłka nożna stała się grą szybszą i wymagającą od zawodników większych umiejętności technicznych. Nowa koncepcja w produkcji — tzw. łączenie termiczne — zapewnia każdej piłce identyczną spoistość i zachowanie podczas gry. Technologię wykorzystano przy produkcji oficjalnej piłki meczowej Mistrzostw Świata 2006 „Teamgeist” firmy Adidas. Dzięki poliuretanowej warstwie na bezszwowej powierzchni piłka znakomicie reaguje na bodźce mechaniczne oraz poprawia wyczucie jej przez zawodnika. Piłka ma przewidywalny kierunek lotu, znacznie większą odporność na nasiąkanie wilgocią oraz maksymalną odporność na ścieranie. Buty biegowe, które są lekkie jak piórko, a mimo to mają wytrzymałość i elastyczność potrzebną sportowcom przy wyjściu z bloków startowych, mogą zdecydować o zwycięstwie lub porażce. W rakietach tenisowych zastosowano rozwiązania zapewniające tłumienie drgań powstających przy uderzeniu piłki. W niektórych modelach rakiet środkowe struny podłużne poprowadzono przez specjalny rdzeń z tworzywa sztucznego osadzony w materiale kompozytowym, który zmniejsza wibracje powstające przy uderzeniu piłki o 45 proc. Podatność materiałów kompozytowych na kształtowanie umożliwia produkowanie gładkich, dynamicznych, lekkich, a mimo to bardzo wytrzymałych kadłubów lodzi. Z kompozytów zbudowane są dziś także pokłady, nadbudówki, a nawet maszty jachtów i statków pasażerskich. Kompozyty z włókien węglowych w dużym stopniu wyparły tradycyjne materiały, ponieważ są łatwiejsze w kształtowaniu, zapewniają lepsze osiągi i skracają czas produkcji. Można wymieniać znacznie więcej przykładów. © Ⓟ
Europejski przemysł tworzyw sztucznych w liczbach
62 tys. Tyle przedsiębiorstw działa w branży tworzyw sztucznych w 28 krajach Unii Europejskiej…
1,45 mln … a tylu pracowników znajduje w nich zatrudnienie.
350 mld EUR Tyle wynoszą łączne obroty dostawców i przetwórców tworzyw sztucznych…
27 mld EUR …a taki jest ich wkład w finanse publiczne.
18 mld EUR Takie jest saldo Unii Europejskiej w handlu surowcami i wyrobami z tworzyw sztucznych z innymi krajami kontynentu i świata.
Dane obejmują tylko producentów surowców do przetwórstwa oraz przetwórców tworzyw sztucznych z 28 państw członkowskich Unii Europejskiej
Źródło: Eurostat