Czy dyżur pozazakładowy wlicza się do czasu pracy

  • Materiał zewnętrzny
opublikowano: 29-03-2021, 18:15

W Kodeksie pracy wyraźnie wskazano, że czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas niego pracownik nie wykonywał pracy.

dr Katarzyna Kalata, prawnik, założycielka HR Lex

Warto jednak zwrócić uwagę na wyrok wydany przez Trybunał Sprawiedliwości UE, w którym przyjęto, że w pewnych okolicznościach dyżur pozazakładowy stanowi czas pracy. Jest to stanowisko sprzeczne z obecnymi polskimi regulacjami Kodeksu pracy w zakresie liczenia czasu pracy. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 9 marca w sprawach C-344/19 i C-580/19 stwierdził, że okres dyżuru pozazakładowego stanowi w całości czas pracy tylko wtedy, gdy nałożone na pracownika ograniczenia bardzo znacząco wpływają na jego zdolność do zarządzania w tym okresie czasem wolnym. Oznacza to, że gdy pracownik nie może swobodnie decydować o swoim czasie wolnym podczas dyżuru pozazakładowego, to należy uznać ten okres za czas pracy, za który ma prawo do wynagrodzenia.

Sprawa C-344/19 dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku technik specjalista. Miał on obowiązek zapewnienia przez kilka dni prawidłowego działania telewizyjnych centrów nadawczych ulokowanych w górach w Słowenii. Pracował w wymiarze 12 godzin na dobę, a dodatkowo sześć godzin dziennie przebywał na dyżurze poza zakładem pracy. W okresie dyżuru nie miał obowiązku przebywania w miejscu pracy, ale musiał być ”pod telefonem”, a w razie potrzeby powrócić do tego centrum w ciągu godziny. Jednak ze względu na lokalizację trudnodostępnych centrów nadawczych musiał przebywać w nich podczas dyżuru w udostępnionym przez pracodawcę mieszkaniu służbowym. Skutkiem tego przebywał na dyżurze w centrum nadawczym, w którym nie ma wielu możliwości spędzania wolnego czasu. Natomiast w drugiej sprawie C-580/19 funkcjonariusz wykonywał pracę strażaka w Niemczech. W związku z tym musiał regularnie pełnić dyżury pozazakładowe. Nie miał obowiązku przebywania w miejscu określonym przez pracodawcę, lecz musiał być dostępny telefonicznie, a w przypadku wystąpienia interwencji stawić się w pełnym umundurowaniu na miejscu w ciągu 20 minut, przyjeżdżając udostępnionym pojazdem służbowym.

Zdrowy Biznes
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
×
Zdrowy Biznes
autor: Katarzyna Latek
Wysyłany nieregularnie
Katarzyna Latek
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: rodo@bonnier.pl. W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: iod@bonnier.pl. Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Trybunał Sprawiedliwości przyjął, że okres, w którym pracownik nie świadczy faktycznie pracy nie zawsze oznacza czas odpoczynku. Każdorazowo należy analizować przesłanki, czy przy danych okolicznościach pracownik ma swobodę w decydowaniu o swoim czasie wolnym. Na pewno pracownik nie ma tej swobody, gdy jest zmuszony do przebywania w określonym miejscu, innym niż swoje miejsce zamieszkania. Taka argumentacja jest sprzeczna z polskimi przepisami Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 1515 §1 pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania zadań wynikających z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (dyżur). Jednakże czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy. Porównując polskie przepisy Kodeksu pracy do stanu faktycznego z wyroku, przy wykorzystaniu tych przepisów okres dyżuru tych pracowników nie wliczałby się do czasu pracy i tym samym nie otrzymaliby oni wynagrodzenia.

Niewątpliwie wyrok TSUE rozszerza definicję czasu pracy i daje szersze uprawnienia pracownikom w zakresie spędzania okresu odpoczynku. Ponadto daje zielone światło w zakresie kwestionowania okresu odpoczynku podczas dyżuru pozazakładowego.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane