Czy przepisy prawa definiują pojęcie działalności konkurencyjnej? Czy umowa o zakazie konkurencji może zawierać ogólne postanowienia, czy też powinna ściśle określać zakres tego zakazu?
n Ustawodawca nie zamieścił w kodeksie pracy prawnej definicji pojęcia działalności konkurencyjnej. Wynika to z tego, że pojęcie „konkurencja” ma od dawna ustalone znaczenie zarówno w języku potocznym, jak i w terminologii ekonomicznej. Należy ją rozumieć jako rywalizację uczestników rynku, którzy — dążąc do realizacji celów — próbują przedstawić potencjalnym odbiorcom dóbr i usług oferty wyróżniające się spośród innych ceną, jakością i innymi cechami, aby skłonić ich do zawierania transakcji.
Warto zwrócić także uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego (SN), który stwierdził, że charakter konkurencyjny ma działalność gospodarcza, której zakres określony w akcie założycielskim pokrywa się choćby częściowo z przedmiotem działalności przedsiębiorstwa, bez względu na to, czy dany podmiot w oznaczonym momencie prowadzi działalność w pełnym zakresie.
Oprócz kodeksu pracy, również kodeks spółek handlowych, prawo spółdzielcze czy ustawa o przedsiębiorstwach państwowych przewidują zakazy konkurencji, skierowane do osób pełniących funkcje kierownicze. Zakaz ten wynika z przepisów prawa i nie wymaga potwierdzenia w odrębnej umowie.
Kodeks pracy nie przewiduje możliwości wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji. Jednakże z orzecznictwa SN wynika, że jest to dopuszczalne, jeśli strony tak się umówiły.
Nie można też zawrzeć zakazu podejmowania przez pracownika działalności konkurencyjnej np. w umowie o pracę — musi on być ustanowiony w odrębnej umowie. Zgodnie z przepisami, strony mogą w jednym dokumencie zamieścić teksty dwóch lub więcej umów, jeżeli treść tych umów będzie dawała się logicznie rozdzielić. Będzie to spełnione, jeżeli jest jasne, które postanowienia zapisane w dokumencie odnoszą się do umowy o pracę, a które do umowy o zakazie konkurencji. Umowa o pracę reguluje warunki zatrudnienia (rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wynagrodzenie itp.), umowa o zakazie konkurencji zaś zakaz działalności konkurencyjnej, a są to odrębne kwestie i należy je w umowie logicznie rozdzielić. Jest oczywiście możliwe zawarcie dwóch odrębnych umów.
Aleksandra Minkowicz-Flanek, prawnik w warszawskim biurze kancelarii prawniczej Salans