Program naprawczy określi działania firmy na najbliższe lata. Jego czytelnikami będą nie tylko urzędnicy, ale także banki, ewentualni inwestorzy, partnerzy handlowi. I przede wszystkim — kadra zarządzająca przedsiębiorstwem, dla której plan będzie jak instrukcja obsługi firmy.
A. Co ma zawierać plan restrukturyzacji?
1. Aktualny opis stanu firmy, czyli wszystkie wskaźniki przedsiębiorcy, jego słabe i mocne strony, obszary przewagi konkurencyjnej.
— Opis powinien być na tyle dokładny, aby osoba, która nigdy o firmie nie słyszała, mogła wyrobić sobie o niej jasne pojęcie — wyjaśnia Ewa Bielecka, menedżer w zespole doradztwa finansowego firmy PricewaterhouseCoopers.
2. Analizę otoczenia, a więc opis obsługiwanych rynków, analizę konkurencji, sił dostawców i klientów, zagrożeń związanych z wejściem nowych graczy i produktów. Należy również spojrzeć szerzej i wziąć pod uwagę prognozy dla całego sektora czy nawet sytuacji w kraju i za granicą (w przypadku eksporterów).
3. Cel restrukturyzacji może być określony w różny sposób — w grę wchodzi np. zmiana struktury finansowania, ekspansja na nowe rynki, wdrożenie nowych produktów, poprawa rentowności.
— W przypadku przedsiębiorców w szczególnie trudnej sytuacji finansowej najważniejszą sprawą będzie szybka poprawa przepływów pieniężnych — zaznacza Ewa Bielecka.
Biorąc pod uwagę definicję planu w ustawie restrukturyzacyjnej, elementami programu, na które urzędnicy mogą zwrócić szczególną uwagę, będą założenia dotyczące poprawy sytuacji finansowej (w tym przepływów pieniężnych) oraz tworzenia nowych miejsc pracy.
— Cele muszą być konkretne i mierzalne, tak aby można było łatwo ocenić realizację programu — zauważa Ewa Bielecka.
4. Metody działania, czyli szczegółowy opis tego, jak zamierzamy osiągnąć wytyczone cele. Do każdego celu należy przygotować listę działań, nawet bardzo szczegółową, określającą środki, osoby odpowiedzialne, terminy.
Nie należy zapominać o dokonaniu oceny zagrożeń dla powodzenia programu. Można zresztą przygotować kilka scenariuszy (optymistyczny, pesymistyczny), chociaż do organu przekazujemy tylko jeden — najbardziej realistyczny.
5. Prognozy finansowe, czyli podsumowanie skutków finansowych programu (rachunek wyników, bilans, prognoza przepływów pieniężnych).
B. Jaki okres powinien objąć program?
Na potrzeby postępowania restrukturyzacyjnego należy przygotować plan na 12 miesięcy. Jednak dobry program musi na ogół uwzględniać dłuższy okres.
— Rok to często zbyt krótko na realizację wszystkich celów. Wybór właściwego horyzontu czasowego zależy w dużej mierze od branży, np. restrukturyzacja w sektorze przemysłowym wymaga więcej czasu. Optymalny program powinien najczęściej określać działania na kolejne 24-36 miesięcy — mówi Ewa Bielecka.
Nie należy jednak zapominać o wymogu ustawy i opisać roczny efekt programu.
C. Do kogo należy opracowanie planu?
Określenie ogólnej wizji i celów to zadanie kierujących firmą. Jednak w przygotowaniu powinny wziąć udział także inne osoby.
— Szczegółowy plan osiągnięcia zamierzonych celów powinny opracowywać osoby na niższych szczeblach kierowniczych, bo to one będą później wdrażać program i od nich zależy jego powodzenie. To dobry sposób na zmobilizowanie pracowników — zauważa Ewa Bielecka.
Ważne jest jednak wówczas, aby prace były odpowiednio koordynowane. Czasu jest bardzo mało.
D. A może warto to komuś zlecić?
Firma zewnętrzna to oczywiście dodatkowe koszty. Czasami jednak warto rozważyć taką możliwość. Zaletą jest zaoszczędzony czas i praca ludzi. Ponadto, jeżeli przedsiębiorca nie ma koncepcji na poprawę sytuacji, firma zewnętrzna może wnieść nowe pomysły. Ważne jest również to, że taki doradca potrafi ocenić stan i szanse przedsiębiorcy z innej perspektywy.
