ARTUR DOBROWOLSKI, Partner w dziale Doradztwa Finansowego
ROBERT NOWAK, Dyrektor w dziale Doradztwa Podatkowego
ADAM CHRÓŚCIELEWSKI, Dyrektor w dziale Audytu Deloitte
Jednym z elementów koniecznych do rozwoju gospodarki jest efektywne finansowanie prowadzonej działalności. Jednak przy podejmowaniu decyzji o sposobie finansowania należy mieć na uwadze nie tylko warunki oferowane przez banki lub innych pożyczkodawców, ale również kilka podstawowych zasad, odnoszących się do podatków i ich efektywnego rozliczania.
Po pierwsze, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w podatku dochodowym odsetki naliczone, lecz niezapłacone nie stanowią kosztów podatkowych. Drugą kwestią jest insynuacja tzw. cienkiej kapitalizacji. Może się okazać, że zaciągając pożyczkę od podmiotów powiązanych, nie wszystkie odsetki zapłacone od tych pożyczek będą mogły zostać zaliczone do kosztów podatkowych. Obecnie odsetki od pożyczki udzielonej przedsiębiorcy przez „kwalifikowanego pożyczkodawcę”, w sytuacji przekroczenia ustawowo określonego wskaźnika 3:1 (tj. wartości zadłużenia danego podmiotu wobec jego znaczących udziałowców, do wartości kapitału zakładowego podmiotu) — nie stanowią kosztów podatkowych w części, w jakiej pożyczka przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek. Przepisy dotyczące „cienkiej kapitalizacji” mają się zmienić. Zmiany (najprawdopodobniej od 1 stycznia 2015 r.) spowodują konieczność restrukturyzacji dotychczasowego sposobu finansowania. Po trzecie, w przypadku gdy podatnik otrzymuje pożyczkę od podmiotu zagranicznego, musi przeanalizować, czy wypłacając odsetki na rzecz pożyczkodawcy, nie powinien pobrać z tytułu wypłaty odsetek tzw. podatku u źródła (WHT). Po czwarte, w przypadku pożyczek należy pamiętać o podatku od czynności cywilnoprawnych (choć w różnych konfiguracjach można ten ciężar ograniczyć lub w ogóle uniknąć opodatkowania).
W procesie pozyskiwania finansowania niezbędne jest uwiarygodnienie danych finansowych spółki. Wszyscy interesariusze biorą pod uwagę zbadane przez biegłego rewidenta sprawozdania lub inne dane finansowe. Polska ustawa o rachunkowości nakłada na spółki obowiązek badania. Jednak jeśli dany podmiot nie podlega obowiązkowemu badaniu, zarząd lub właściciele mogą przeprowadzić dobrowolną weryfikację danych finansowych, której podsumowaniem będzie opinia biegłego rewidenta. Zespół przeprowadzający badanie może wskazać zarządowi obszary, na które szczególną uwagę zwracają interesariusze, czytający sprawozdanie finansowe. Istnieje też możliwość przedstawienia zarządowi i właścicielom obszarów działalności spółki, które mogą wymagać ewentualnej poprawy i tym samym uczynić proces ich weryfikacji efektywnym, a tym samym wymagającym mniejszych nakładów finansowych.
W procesie pozyskiwania finansowania w oparciu o transakcję kapitałową (M&A) działający na własną rękę przedsiębiorca narażony jest na wiele rodzajów ryzyka.
Zwykle przeprowadza tego typu projekt tylko raz w życiu, może więc niewystarczająco przygotować do niego swoją spółkę bądź zaakceptować niekorzystną dla siebie strukturę transakcji (np. warunki płatności czy zobowiązania przyjęte w ramach umowy sprzedaży). Może też niepotrzebnie ograniczyć się do rozmów z jednym tylko inwestorem, co ogranicza tzw. presję konkurencyjną i ma niebagatelny wpływ na warunki transakcji, w szczególności na cenę.
Podstawową wartością dodaną doradcy jest więc pomoc przedsiębiorcy w optymalizacji ceny transakcyjnej i innych warunków transakcji. Doradca pomaga także zapewnić kontrolę dostępu do wrażliwych informacji i kluczowych pracowników. Do roli doradcy należy również minimalizowanie zaangażowania klienta i jego personelu w proces transakcyjny i odpowiednie zarządzanie jego harmonogramem.