Wyzwania stojące przed całą branżą energetyczną są bardzo ambitne. Celem dla obszaru energetyki w Grupie ORLEN jest osiągnięcie neutralności emisyjnej do 2050 r. i zakończenie produkcji energii z węgla do 2035 r. Energa, będąca częścią tej grupy kapitałowej, mierzy swój ślad węglowy we wszystkich trzech zakresach. Firma przeprowadziła też identyfikację oraz ocenę ryzyk klimatycznych zgodnie z rekomendacjami Task Force on Climate-Related Financial Disclosures. Okresowa analiza ryzyk klimatycznych jest prowadzona w każdej spółce grupy w ramach nadzoru nad realizowanym Zintegrowanym Systemem Zarządzania Środowiskowo-Energetycznego EMAS. Efektem prac jest opracowanie rejestru kluczowych ryzyk klimatycznych grupy Energa, w którym znalazło się 13 najistotniejszych z nich. W podobny sposób opracowany został rejestr kluczowych szans klimatycznych. Takie działania to dowód na to, że kwestie klimatyczne stały się integralną częścią nowoczesnych procesów zarządczych.
Dostosowanie przedsiębiorstwa do najnowszych standardów zrównoważonego rozwoju to ambitne zadanie. W tym samym czasie musimy dostosować biznes do wymogów dyrektywy CSRD, a jednocześnie uważnie przyglądamy się postępom prac nad taksonomią społeczną czy dyrektywą w sprawie zielonych oświadczeń.
Zarządzanie szansą i ryzykiem
Przedsiębiorstwa nie tylko potrafią identyfikować ryzyka i wykorzystywać szanse związane ze zrównoważonym rozwojem, ale także dostrzegają możliwość łagodzenia skutków negatywnych konsekwencji zmiany klimatu. Przed 2020 r. trudno było jednoznacznie określić, które działania podejmowane przez rozmaite firmy rzeczywiście wpływają pozytywnie na klimat, a które pomimo nazwania ich zrównoważonymi – w rzeczywistości takie nie są. Spowodowane to było brakiem ponadnarodowych regulacji, które spójnie definiowałyby szczegółowe kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem. Od 2020 r. w tym celu wykorzystywana jest unijna taksonomia, czyli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z 18 czerwca 2020 r., będące listą działalności, które są uznawane za zrównoważone. Działalność grupy Energa kwalifikuje się do systematyki unijnej taksonomii w zakresie aż dziesięciu aktywności. Są to m.in.: produkcja energii elektrycznej z fotowoltaiki, wiatru oraz wody, przesył, dystrybucja i magazynowanie energii elektrycznej, dystrybucja w systemach ciepłowniczych i chłodniczych, rozbudowa infrastruktury wspomagającej niskoemisyjny transport drogowy czy montaż technologii OZE wraz z ich konserwacją. Niektóre z tych działalności zgodnie z zapisami rozporządzenia wnoszą istotny wkład w realizację pierwszego celu unijnej taksonomii, czyli w łagodzenie zmian klimatu.
– Dostosowanie przedsiębiorstwa do najnowszych standardów zrównoważonego rozwoju to ambitne zadanie. W tym samym czasie musimy dostosować biznes do wymogów dyrektywy CSRD, a jednocześnie uważnie przyglądamy się postępom prac nad taksonomią społeczną czy dyrektywą w sprawie zielonych oświadczeń. Mnogość regulacji może przysporzyć problemów nawet dojrzałym organizacjom, jednak umiejętne ich wykorzystanie daje niewątpliwą przewagę. Zwiększa konkurencyjność, umożliwia pozyskanie finansowania i minimalizuje ryzyka na wielu płaszczyznach działalności firmy – mówi dr Alina Skorb-Gała, kierownik Wydziału ESG w Energa SA.
Ograniczenie strat energii
W Enerdze zmienia się nie tylko sposób zarządzania szansami i ryzykami. Nowoczesna energetyka nie może funkcjonować bez zaawansowanych rozwiązań technologicznych dla sieci dystrybucji energii elektrycznej. Dlatego Energa realizuje projekty z obszaru Smart Grid, które pozwalają na ograniczenie strat energii, umożliwiają dokonywanie nowych przyłączeń (w tym OZE) oraz poprawiają bezpieczeństwo energetyczne, jakość i ciągłość zasilania odbiorców. Tylko na projekt Smart Grid w latach 2017-2023 spółka zaplanowała wydatki w wysokości ponad 0,25 mld zł. Ten projekt nie jest wyjątkiem. W 2022 r. Energa realizowała 20 inicjatyw z obszaru badań, rozwoju i innowacji. Wśród nich jest projekt RSOC, czyli powstanie dwukierunkowego elektrolizera stałotlenkowego. To unikalne rozwiązanie na skalę europejską. Umożliwia on wytwarzanie wodoru lub jego przetwarzanie w energię, co pomaga stabilizować pracę obiektów takich jak elektrociepłownie. Prototypowa instalacja wytwarza wodór oraz energię elektryczną, zwiększając elastyczność pracy elektrowni oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w Grupie Energa. Dzięki temu rozwiązaniu możliwe stanie się wytwarzanie paliw syntetycznych z wykorzystaniem nadmiarowej energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł, a dodatkowo pozwoli to na integrację systemu elektroenergetycznego z systemem gazowym. Jeśli projekt spełni wszystkie założenia, które przyjęli naukowcy, instalacje tego typu pojawią się w kolejnych obiektach.
Kluczowe atuty zrównoważonego biznesu
– Opracowywanie i sprawne wdrażanie nowych technologii daje niewątpliwą przewagę w procesie transformacji energetycznej. Łączenie tych dwóch światów, czyli nauki i biznesu, staje się dzisiaj kluczowym atutem nowoczesnego przedsiębiorstwa – mówi dr Alina Skorb-Gała, kierownik Wydziału ESG w Energa SA.
Jednym z istotnych elementów transformacji energetycznej jest zwiększanie efektywności i bezpieczeństwa energetycznego. W tym przypadku pomocne mogą się okazać magazyny energii, których atrakcyjność zwiększa się wraz ze wzrostem przyłączeń instalacji prosumenckich. Dodatkowo dynamicznie zmieniające się ceny nośników energii i paliw mocno sprzyjają zastosowaniu magazynów energii, w połączeniu z OZE, w coraz bardziej rozległych obszarach: od instalacji mieszkaniowych i biznesowych, aż po sieci energetyczne. Energa w najbliższym czasie planuje rozszerzenie wachlarza usług efektywności energetycznej o elementy magazynowania energii skierowanego do klientów biznesowych.
– Należy unikać patrzenia na transformację energetyczną wyłącznie przez pryzmat kosztów i nowych obowiązków administracyjno-prawnych. Transformacja to przede wszystkim szansa dla nowych produktów, do poprawy konkurencyjności, podnoszenia jakości czy pozyskania tańszego finansowania. To także szansa dla zupełnie nowych stylów zarządzania – mówi Maciej Boryń, główny specjalista ds. ESG w Energa SA.
Na rzecz lokalnych społeczności
Ostatecznym celem transformacji energetycznej jest minimalizacja skutków zmiany klimatu i poprawa jakości życia ludzi. Podejmowanie ambitnych i długoterminowych zobowiązań stanowi filar tej transformacji. Warto jednak pamiętać, że działania zmieniające życie lokalnych społeczności nie zawsze wymagają ogromnych nakładów finansowych i zaangażowania rzeszy specjalistów. Czasami wystarczają z pozoru nieduże inicjatywy, ale skierowane precyzyjnie do grupy odbiorców najbardziej dotkniętych ubóstwem energetycznym. Dlatego Grupa Energa w ostatnich latach rozwinęła program „Domy Dobrej Energii”. Do tej pory spółka przekazywała panele fotowoltaiczne dla placówek oświatowych, które kierują swoje działania do najmłodszych. Były to przede wszystkim domy dziecka zlokalizowane w mniejszych miejscowościach. W tym roku Energa znacznie rozszerzyła dotychczasowe działania i po raz pierwszy wsparła ogniwami fotowoltaicznymi szkołę w mieście Yirol w Sudanie Południowym. Spółka zdecydowała się na ten krok, ponieważ takie działanie przyczynia się do rozwiązania ubóstwa energetycznego bezpośrednio w miejscu najbardziej nim dotkniętym. Dzięki pomocy firmy lokalna szkoła może działać po zmroku. Takie wieloaspektowe podejście do kwestii zrównoważonego rozwoju i transformacji energetycznej jest kluczowe dla zapewnienia stabilnego i bezpiecznego dostępu do energii dla przyszłych pokoleń. Tylko w ten sposób można osiągnąć długoterminowe krajowe i globalne cele związane z przeciwdziałaniem skutkom zmiany klimatu.
Więcej o dotychczasowych działaniach i planach Energi z Grupy ORLEN w obszarze zrównoważonego rozwoju można przeczytać w Raporcie ESG Grupy Energa.