Energetyczne mity pod lupą

Funkcjonowanie współczesnej machiny gospodarczej byłoby niemożliwe bez użycia energii. W ciągu ostatnich 200 lat liczba ludności globu wzrosła z jednego do siedmiu miliardów, a zużycie energii na głowę mieszkańca skoczyło aż czterokrotnie. Wokół tego, czy zasoby paliw na ziemi są ograniczone, czy wręcz przeciwnie — w szybkim tempie się wyczerpują — narosło wiele mitów. Pięciu z nich przyjrzała się Gail Tverberg, komentatorka portalu Our Finite World. Sprawdź, czy i ty dałbyś się im zwieść.

1. Energia odnawialna jest dostępna bez ograniczeń

Żaden rodzaj energii nie jest dostępny bez ograniczeń. Im więcej korzysta się z danego źródła energii, tym od pewnego punktu osiąga się mniejszą wydajność. W przypadku energii wiatrowej kolejne farmy można lokować w gorszych miejscach od poprzednich, co oznacza, że na którymś etapie kolejna taka inwestycja może się nie zwrócić.

2. Można łatwo przestawić się z jednego źródła energii na inne

Każda zamiana źródła energii na inne jest zwykle kosztowna i długotrwała, o ile w ogóle da się ją przeprowadzić. Głównym powodem jest fakt, że różne rodzaje energii są używane w różnych celach. Nie jest tajemnicą, że do użytku w transporcie na dalekie odległości najlepiej nadaje się ropa naftowa. Jej wartość energetyczna jest skupiona w relatywnie małej masie, płynna forma ułatwia uzupełnianie zużytego paliwa, a do korzystania z niej przystosowane są zarówno floty samochodowe, jak i infrastruktura w postaci stacji paliw.

3 Liczba ludności nie ma wiele wspólnego z dostępnością energii

Przypadki znaczącego wzrostu liczby ludności świata były w dziejach zwykle związane z uzyskaniem dostępu do nowych zasobów energetycznych. Liczba ludności zaczęła szybko rosnąć w czasie rewolucji przemysłowej. Zastąpienie w roli opału drewna węglem pozwoliło na przemysłowe wytwarzanie m.in. maszyn rolniczych, które umożliwiły zwiększenie produkcji żywności. Podobnie powojenny boom gospodarczy w Europie i USA napędzany był dużą dostępnością i niskimi cenami ropy naftowej. Tania energia zwiększyła zasobność rodzin, umożliwiając im posiadanie większej liczby dzieci.

4. Zapasy ropy wkrótce się wyczerpią

Ten mit jest bliższy prawdy niż poprzednie. Jeżeli jednak ropa zacznie się kończyć, to nie dlatego, że jej fizycznie zabraknie, ale dlatego, że konsumenci nie będą dysponowali odpowiednią siłą nabywczą, by wypchnąć cenę surowca na poziom uzasadniający wydobycie go z najtrudniej dostępnych pokładów. Brak inwestycji w nowe moce wydobywcze doprowadziłby w takim przypadku do zmniejszania się produkcji.

5. Gospodarka obyłaby się bez energii

Tak jak człowiek potrzebuje energii do życia, tak gospodarka do funkcjonowania potrzebuje surowców energetycznych. Do XVIII w. energia była wykorzystywana w największej części do zbierania plonów i przetwarzania żywności. Dziś bez energii nie byłoby możliwe ani funkcjonowanie miast, ani korzystanie z wyrobów przemysłu, ani przemieszczanie się w inny sposób niż przy pomocy zwierząt pociągowych.