Przedsiębiorcy nie są pewni, czy nowa ustawa o VAT daje im możliwość korekty deklaracji VAT za okresy, gdy nowa ustawa jeszcze nie obowiązywała.
Na mocy nieobowiązującej już ustawy o VAT z 1993 r. podatnicy mieli prawo do odliczenia VAT przez korektę deklaracji tylko przez rok od chwili, gdy powstało prawo do odliczenia VAT. Obecnie termin ten jest znacznie dłuższy. Ustawa nie mówi jednak wyraźnie, czy nowe przepisy można stosować do korekty deklaracji za okresy sprzed jej obowiązywania. Wszystko wskazuje na to, że jest to możliwe.
Nie ma ograniczenia
Zgodnie z zasadą interpretacji przepisów podatkowych, w przypadku braku przepisów przejściowych, należy bezpośrednio stosować nowe regulacje. Jeżeli więc ustawodawca chciał ograniczyć stosowanie nowych przepisów jedynie do okresów po 1 maja 2004 r., powinien odpowiednio sformułować przepisy przejściowe. Ponieważ tego nie uczynił, nie ma przeszkód, aby pięcioletni okres korekt stosować także do deklaracji złożonych przed 1 maja 2004 r.
Nie ma w tym wypadku znaczenia to, że nowe przepisy będą stosowane do rozliczeń VAT dokonanych pod rządami starej ustawy o VAT. Podatek ten jest bowiem podatkiem rozliczanym w sposób ciągły i niemożliwe jest sztuczne rozdzielanie okresów objętych nową i starą ustawą. Prowadziłoby to do absurdalnych wniosków, np. o braku możliwości korygowania faktur VAT wystawionych przed 1 maja 2004 r.
Podobna do omawianej zmiana przepisów o VAT miała miejsce w 2002 r. Wtedy jednak zmiana była na niekorzyść podatników, gdyż wprowadzono ograniczenie terminu do składania korekt deklaracji do jednego roku.
Wówczas Minister Finansów wyjaśnił, że wprowadzone ograniczenie dotyczy także korekt deklaracji za okresy sprzed wejścia w życie przepisu.
W odniesieniu do tamtego stanu prawnego trudno jest się zgodzić z twierdzeniem Ministra Finansów. Prawo do skorygowania deklaracji jest bowiem prawem nabytym podatnika. Wprowadzenie nowego, rocznego terminu do korekty deklaracji nie mogło ograniczyć tego prawa, było zatem skuteczne wyłącznie do korekt deklaracji za okresy po wejściu w życie omawianego przepisu.
Natomiast obecna zmiana przepisów nie ogranicza w żaden sposób praw wcześniej nabytych przez podatników. Przeciwnie, rozszerza ona możliwości dokonywania korekt deklaracji. Nie ma zatem przeszkód, aby nowe przepisy były stosowane również do wcześniejszych okresów.
Warto także zauważyć, że stanowisko Ministra Finansów wyrażone w odniesieniu do wcześniejszej zmiany przepisów jest korzystne z punktu widzenia obecnej sytuacji podatników.
Skoro bowiem — jak twierdził minister finansów — podatnicy powinni zawsze stosować przepisy obowiązujące w momencie dokonywania korekty deklaracji, to dzisiaj oznacza to, że pięcioletniej korekty można dokonywać również za okresy przed wejściem w życie nowej ustawy o VAT.
Urzędy się zgadzają
Analiza interpretacji podatkowych wskazuje, że również organy podatkowe skłaniają się ku tej tezie. Przykładowo, Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w piśmie z 22 lipca 2004 r. (sygn. I MUS-1471/VUR2/443-134/04/ST) potwierdził, że stosując nowe przepisy można korygować również te deklaracje, których korekta nie była możliwa na podstawie starej ustawy.
Jak wykorzystać zmianę
Nowe przepisy pozwalają na korektę deklaracji w ciągu 5 lat od początku roku, w którym podatnik miał prawo do odliczenia VAT. Jeżeli firma nie odliczyła VAT z faktury otrzymanej np. w 2001 r., to może to zrobić obecnie przez korektę odpowiedniej deklaracji. Podatnicy mogą korygować deklaracje także wtedy, gdy VAT został odliczony w błędnym miesiącu.
Złożenie korekty pozwoli na oszczędności podatkowe lub uniknięcie sankcji w przypadku kontroli podatkowej.
Paweł Fałkowski Senior Tax Consultant KPMG Tax