Producenci skrytykowali projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, który przewiduje m.in. obciążenie ich opłatą za wprowadzanie na rynek pakowanych produktów dla gospodarstw domowych. Lista podmiotów krytykujących nowe parapodatki jest długa. Są na niej: Związek Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach Eko-Pak, Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców, Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego, POLBISCO Stowarzyszenie Polskich Producentów Wyrobów Czekoladowych i Cukierniczych, Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków oraz Polskie Stowarzyszenie Przemysłu Kosmetycznego i Detergentowego.
Producenci chcą mieć wpływ na recykling swoich produktów
Nowe przepisy mają na celu wdrożenie unijnych zasad rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), ale zdaniem branżowych organizacji tego nie gwarantują. Obciążą jedynie firmy i konsumentów nowymi opłatami opakowaniowymi, nie dając im w praktyce wpływu na proces recyklingu.
„Wprowadzający produkty w opakowaniach staną się odpowiedzialni za uzyskanie poziomów recyklingu odpadów po opakowaniach, których zbiórkę i przetwarzanie mają prowadzić wyłącznie gminy. (…) Jeśli poziom recyklingu zbieranych przez gminę odpadów nie będzie wystarczający, co w obliczu proponowanej ustawy jest wysoce prawdopodobne, wprowadzający, którym odebrano wszelkie narzędzia wpływu na efektywność systemu, będą zobowiązani do zapłacenia kary w postaci opłaty produktowej. Konsekwencje nieefektywności systemu i wynikające z tego nadmierne obciążenie finansowe dla przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach poniesie konsument, zmuszony do ponoszenia wyższych kosztów kupowanych produktów” — czytamy w opinii branżowych organizacji.
Jej autorzy twierdzą, że projekt jest sprzeczny z unijną dyrektywą odpadową m.in. dlatego, że obciąży producentów opakowań nie tylko za utylizację ich wyrobów, ale wszystkich śmieci.
„Dyrektywa wskazuje wyraźnie, że wkład finansowy producentów ma być przeznaczany wyłącznie na zagospodarowanie odpadów po produktach, które producent wprowadza na rynek. Tymczasem projektodawca przewiduje, że środki pobierane od wprowadzających wyroby w opakowaniach przeznaczonych dla gospodarstw domowych w postaci opłaty opakowaniowej mają być przeznaczane na realizację zadań gminy określonych w art. 6r ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Pragniemy więc zwrócić uwagę, że katalog działań zawartych w w/w artykule obejmuje odbiór, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie wszystkich odpadów komunalnych, a więc także odpadów nieopakowaniowych, w tym biodegradowalnych, rozbiórkowych, gabarytów oraz odpadów niesegregowanych” — napisali przedstawiciele producentów opakowań.
Lewiatan chce wrzucić projekt do niszczarki
Wiele podobnych zastrzeżeń zgłasza także Konfederacja Lewiatan, postulując rezygnację z prac nad bieżącym projektem i opracowanie nowego.
— Projekt ustawy oceniamy jednoznacznie negatywnie. Nie jest możliwe zaproponowanie jednostkowych zmian lub modyfikacji do wskazanych rozwiązań, ponieważ ustawodawca przyjął systemowo błędne założenia wobec zasad funkcjonowania systemu ROP w Polsce. Konieczna jest zatem fundamentalna zmiana jego założeń, polegająca na przygotowaniu zupełnie nowego projektu ustawy, z uwzględnieniem postulatów i uwag wszystkich zainteresowanych stron — mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, dyrektorka departamentu energii i zmian klimatu Konfederacji Lewiatan.
Na napisanie projektu od nowa jest jednak bardzo mało czasu, gdyż unijne przepisy trzeba wdrożyć już na początku 2023 r.