Fiskus będzie miał silnego przeciwnika

opublikowano: 09-08-2018, 22:00

Sześcioletnia kadencja, 16 zastępców w terenie, 20 mln zł budżetu i broń dużego kalibru do obrony podatników — nowy urząd wkracza do akcji

W USA Taxpayer Advocate Services istnieje już od 1978 r. Kanadyjski Taxpayer’s Ombudsman zajmuje się sprawami podatników od dekady. W 2010 r. rząd w Islamabadzie powołał biuro Tax Ombudsmana, reprezentujące Pakistańczyków przed organami podatkowymi. Dwa lata później w RPA powstał Tax Ombud — rzecznik podatników. W Polsce również w 2012 r. gotowy był projekt powołania Rzecznika Praw Podatników, ale na planach się skończyło. Jest jednak światełko w tunelu. Nadzieję na reaktywację pomysłu daje projekt ordynacji podatkowej, opublikowany pod koniec lipca. Znalazła się w nim zapowiedź wprowadzenia do porządku prawnego instytucji rzecznika podatników, z ogólnym zarysem jego kompetencji. Szczegółowy katalog uprawnień ma zawierać odrębna ustawa. Dotarliśmy do ogólnych założeń projektu.

Filip Świtała, dyrektor departamentu systemu podatkowego w Ministerstwie Finansów, zapewnia, że od kandydatów na urząd Rzecznika Praw Podatnika będą wymagane odpowiedni staż i praktyczna znajomość spraw podatkowych
Zobacz więcej

NIE DLA LAIKÓW:

Filip Świtała, dyrektor departamentu systemu podatkowego w Ministerstwie Finansów, zapewnia, że od kandydatów na urząd Rzecznika Praw Podatnika będą wymagane odpowiedni staż i praktyczna znajomość spraw podatkowych Fot. Marek Wiśniewski

Bariera doświadczenia

Nowy urząd będzie nieco zbliżony do instytucji Rzecznika Małych i Średnich Firm, powołanej do życia przez tzw. Konstytucję biznesu, obowiązującą od kilku miesięcy. Obu rzeczników mianuje premier na wniosek właściwego ministra. CV rzecznika podatników prześle do szefa rządu oczywiście minister finansów. Tak jak w przypadku reprezentanta interesów przedsiębiorców, jego kadencja ma trwać sześć lat, bez możliwości ubiegania się o reelekcję. Ma to uwolnić urząd od pokusy podejmowania działań w celu zyskania przychylności władzy. W przypadku rzecznika przedsiębiorców ostrożnościowe zapisy skończyły się tym, że urząd objął poseł PiS.

W przypadku rzecznika podatników jest jednak szansa na uniknięcie takiego scenariusza, bo kandydat na to stanowisko będzie musiał legitymować się przynajmniej 10-lenim doświadczeniem w sprawach podatkowych.

Chodzi o praktyków, doradców podatkowych, obeznanych z problemami podatników — uściśla Filip Świtała, szef departamentu systemu podatkowego w Ministerstwie Finansów, pod którego auspicjami powstał projekt ordynacji podatkowej.

Uściślijmy, że chodzi o problemy podatników indywidualnych. Rzecznik będzie pomagał również przedsiębiorcom, ale jego podstawowym zadaniem jest wspieranie Kowalskiego. Firmy małe i średnie mają swojego rzecznika, duże — własnych doradców. Ze względu na ogromną liczbę interesariuszy, urząd zostanie zorganizowany nieco podobnie jak Rzecznik Finansowy, który urzęduje w Warszawie, ale ma rozbudowaną sieć w całym kraju. Rzecznik Praw Podatnika będzie miał 16 zastępców, urzędujących w każdym z województw, oraz kilkunastu przedstawicieli mobilnych, przemieszczających się po kraju. Pomysł jest taki, żeby ulokować jego przedstawicieli albo w urzędach skarbowych, albo izbach administracji skarbowej.

Łącznie w biurze nowego rzecznika zatrudnienie znajdzie kilkadziesiąt osób. Niemały będzie też roczny budżet urzędu — wyniesie 20 mln zł.

Broń atomowa

Stabilne zaplecze finansowe, niemały zespół ludzi i oczekiwany wysoki poziom kompetencji mają sprawić, że nie będzie to rzecznik malowany, ale niezwykle ważna w systemie prawnym i podatkowym instytucja. Po pierwsze, ma być adwokatem podatników wobec aparatu skarbowego — zbierać skargi, pytania, prośby o interwencję, czyli „załatwiać” rozmaite sporne, kontrowersyjne, niejasne sprawy podatkowe. Równocześnie jako obserwator, recenzent — patrzący z zewnątrz, jak działa system podatkowy i aparat skarbowy — powinien wskazywać, które przepisy i procedury należałoby zmienić, żeby je usprawnić.

W celu efektywnego wypełniania misji ordynacja podatkowa wyposaża rzecznika w potężne narzędzia. Jedno z nich to możliwość wystąpienia do ministra finansów w imieniu podatników o wydanie interpretacji ogólnej. Ustawa daje resortowi maksimum sześć miesięcy na udzielenie odpowiedzi. Jeśli termin zostanie przekroczony, za obowiązujące będzie się uznawać stanowisko rzecznika.

Druga broń dużego kalibru to możliwość wystąpienia do ministra o zmianę, uchylenie ważnej decyzji organu podatkowego, ze względu na szczególnie ważny interes podatnika.

— Zdarzają się sytuacje, w których decyzja jest wydawana w myśl prawa i wszystko jest zgodne z zasadami sztuki, ale z czysto ludzkiego punktu widzenia należy ją zmienić lub w ogóle uchylić — wyjaśnia Filip Świtała.

Na wyposażeniu rzecznika będzie też kilka narzędzi mniejszego kalibru, ale niezwykle przydatnych dla indywidualnego podatnika. W jego imieniu urząd będzie mógł złożyć wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej oraz reprezentować go przed WSA. W obydwu przypadkach podatnik zostanie zwolniony z opłat.

 

OKIEM EKSPERTÓW

Pożyteczna kontrola społeczna

MACIEJ HADAS, Grand Thornton

Powołanie każdej instytucji, która ma pomagać obywatelom, zasługuje na uwagę. Niezależnie od zakresu kompetencji Rzecznika Praw Podatnika już samo istnienie takiego urzędu będzie stanowić element nacisku, presji na aparat skarbowy, wpływając dyscyplinująco na jego sposób działania. Wprowadzenie do systemu elementu kontroli społecznej jest pożyteczne, bo kiedy podatnikowi będzie działa się krzywda, sprawa może zostać nagłośniona przez biuro RPP. Możliwości rzecznika w dużym stopniu będą zależały od budżetu, jaki zostanie mu przydzielony, i jakości pracowników biura. 20 mln zł zapisane w projekcie to nie jest mało.

 

Byle z daleka od skarbówki

PRZEMYSŁAW PRUSZYŃSKI, Konfederacja Lewiatan

Powołanie takiej instytucji jest jak najbardziej zasadne, gdyż Rzecznik Praw Obywatelskich ma inne kompetencje, nie jest organem, który może wspierać podatników. Kluczowe jest to, żeby oddzielić Rzecznika Praw Podatnika od struktur KAS i resortu finansów. Jeśli wejdzie w struktury aparatu, będzie powielać interpretacje Krajowej Informacji Podatkowej. Uważam, że rzecznik powinien blisko współpracować z organizacjami przedsiębiorców, najlepiej żeby mogły one działać w charakterze organu doradczego albo opiniodawczego.

 

Szlachetna idea, fasadowy urząd

MICHAŁ BOROWSKI, BCC

Inicjatywa szlachetna, ale w takiej formie i z takimi kompetencjami rzecznik nie będzie w stanie wielu spraw wybronić i stanie się kolejną fasadową instytucją. Urząd został pozbawiony kluczowych narzędzi, o które wnioskowaliśmy, jak wstrzymanie kontroli, czyli bardzo bezpośrednia interwencja. Bez twardych kompetencji jego powołanie niewiele zmieni w sytuacji podatników. Będzie to kolejny organ rządowy, część administracji, zatem trudno spodziewać się, że będzie działać w kontrze do niej. W tym kształcie to raczej marketing Ministerstwa Finansów niż realne narzędzie.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Eugeniusz Twaróg

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Podatki / Fiskus będzie miał silnego przeciwnika