Gdański bank centralny

opublikowano: 20-11-2016, 14:52

Choć w 1918 roku Niemcy poprosiły o zawieszenie broni jako państwo zwyciężone, to niechętnie patrzyły na odbudowę silnej Rzeczypospolitej. Dlatego też wobec sporu dwóch państw o Gdańsk, państwa sprzymierzone postanowiły ustanowić na jego terenie i w okolicach Wolne Miasto z wieloma instytucjami niepodległego kraju.

Wolne Miasto Gdańsk miało własną konstytucję (zatwierdzaną przez Ligę Narodów), hymn, parlament (Volkstag), będący organem ustawodawczym oraz Senat, stanowiący władzę wykonawczą. Utworzono również Gdańską Kasę Centralną, emitującą przejściową walutę - markę gdańską. Kasę zastąpił Bank Gdański, powołany 5. lutego 1923 r. na mocy ustawy uchwalonej 20. listopada 1922 r. 

Wyświetl galerię [1/2]

Główna siedziba Banku Gdańskiego w Gdańsku przy wówczas Karrenwall 10

Nową walutą, wprowadzoną 1. stycznia 1924 r., stał się gulden gdański, emitowany przez Bank. Była ona ściśle powiązana z funtem szterlingiem, a jej kurs w stosunku do funta został ustalony na 25,21 guldenów (1924). 

Kapitał początkowy Banku Gdańskiego wynosił 7,5 mln guldenów. Jego udziałowcami były zarówno niemieckie, jak i polskie (40%: Bank dla Handlu i Przemysłu, do 1926; Bank Handlowy, do 1926; Bank Kwilecki i Potocki i S-ka;  Bank Przemysłowców, do 1926; Bank Związku Spółek Zarobkowych; Polski Bank Przemysłowy; Bank Gospodarstwa Krajowego, od 1926) instytucje finansowe. 

Prowizoryczną serię guldenów w banknotach (1, 2, 5, 10, 25 i 50 fenigów oraz 1, 2, 5, 10, 25, 50 i 100 guldenów) wprowadzonych do obiegu w październiku i listopadzie 1923 jeszcze przez Gdańską Kasę Centralną, zastąpiono w lutym 1924 serią banknotów guldenowych o nominałach 10, 25, 100, 500 i 1000 guldenów, oraz monetami.

W uzupełnieniu pierwszej serii Bank Gdański dodatkowo wyemitował banknoty o nominałach 20 guldenów (1932, 1937) i 50 guldenów (1937).  W 1935 bank przejął od zlikwidowanej Gdańskiej Giełdy Papierów Wartościowych i Dewiz (Danziger Effekten- und Devisenbörse) funkcję ustanawiania kursów walut.

Bank Gdański został zlikwidowany wkrótce po włączeniu Wolnego Miasta do Rzeszy we wrześniu 1939, a emitowane przezeń środki płatnicze zostały wycofane z obiegu po kursie 1 gulden gdański = 70 fenigów niemieckich. Do 31 sierpnia 1939 r. obowiązywał parytet: złoty polski (któremu gulden był równoważny) = 0,52 Reichsmarki przy pełnej zewnętrznej wymienialności walutowej (w przeciwieństwie do Reichsmarki).

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu