Gminy górnicze boją się restrukturyzacji
Spółki węglowe przekazały za zobowiązania majątek wart 529 mln zł
Gminy górnicze obawiają się skutków reformy branży, ponieważ spółki węglowe nie regulują swoich zobowiązań m.in. z tytułu opłat eksploatacyjnych i podatków. W okresie jedenastu miesięcy 2000 r. kopalnie, za zobowiązania podatkowe, przekazały im majątek nieprodukcyjny wartości 199,2 mln zł oraz nieodpłatnie nieruchomości wycenione na 3,2 mln zł.
Restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego ma wpływ na funkcjonowanie gmin górniczych. Do najważniejszych jej skutków należy zaliczyć w szczególności utracone lub zmniejszone dochody własne gmin z tytułu opłat eksploatacyjnych oraz podatku od nieruchomości i pozostałych opłat lokalnych, a także likwidację miejsc pracy.
Gminne obawy
Gminy obawiają się dalszych konsekwencji ekonomicznych restrukturyzacji górnictwa węglowego. Postępująca likwidacja kopalń ma wpływ na poziom bezrobocia na Śląsku. Zdaniem Krzysztofa Wójcika, prezydenta Bytomia, zobowiązania górnictwa wobec jego gminy wynoszą już 120 mln zł.
— Obecnie bezrobocie w Bytomiu osiągnęło poziom 18 proc., a w najbliższym czasie ma nastąpić likwidacja kolejnej kopalni — Powstańców Śląskich. Maleją wpływy finansowe gminy, jednocześnie rosną wydatki na cele socjalne — mówi Krzysztof Wójcik.
Podobna sytuacja jest również w innych śląskich gminach, na terenie których znajdują się kopalnie węgla kamiennego.
— Górnictwo nie reguluje swoich zobowiązań wobec gmin. Nawet nie wiadomo, kiedy kopalnie zaczną nam płacić — twierdzi Jan Kowol, prezydent Knurowa.
Równie krytyczne nastawienie ma Tadeusz Chrószcz, prezydent Marklowic, jednocześnie przewodniczący związku gmin górniczych.
— Blisko 30 gmin górniczych nie uzyskało należnych im dochodów. Instrumenty prawne, które miały zabezpieczyć nasze interesy, są mało skuteczne — uważa Tadeusz Chrószcz.
Argumenty ministra
Zdaniem Andrzeja Karbownika, wiceministra gospodarki, w realizowanym obecnie programie rządowym reformy branży, zwrócono szczególną uwagę na potencjalne zagrożenia dla gmin i założono ich aktywny udział w procesie restrukturyzacji. Spółki węglowe mają obowiązek ścisłego współdziałania z gminami górniczymi celem zagospodarowania majątku nieprodukcyjnego i tworzenia alternatywnych miejsc pracy.
Z danych resortu wynika, że kopalnie w okresie jedenastu miesięcy 2000 r. przekazały za zobowiązania podatkowe majątek nieprodukcyjny wartości 199,2 mln zł oraz nieodpłatnie nieruchomości, wycenione na 3,2 mln zł.
Łącznie w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 listopada 2000 r. spółki węglowe przekazały gminom górniczym, z tytułu zaległości podatkowych i opłat eksploatacyjnych, majątek wartości 529,1 mln zł.
Nowe podmioty
W ramach współpracy gmin górniczych i spółek węglowych utworzono agencje rozwoju lokalnego, m.in. Górnicze Centrum Przedsiębiorczości Wawel w Rudzie Śląskiej, Centrum Przedsiębiorczości w Miedźnej oraz strefy aktywności gospodarczej: Jastrzębską, Rybnicką i Wodzisławską.
Zajmują się one tworzeniem nowych miejsc pracy dla odchodzących z kopalń górników. Aktualnie w Wodzisławskiej Strefie Aktywności Gospodarczej prowadzą działalność trzy nowe spółki, powstałe na bazie majątku nieprodukcyjnego byłej KWK 1 Maja. Zatrudniają one 200 osób.