Zastosowanie stawki VAT w przypadku insertów zależy od wielu czynników, m.in. sposobu opakowania towaru, do którego jest dodawany.
W celu wzmocnienia atrakcyjności produktów, ich producenci często załączają do nich dodatki promocyjne w postaci tzw. insertów (saszetek z innymi produktami, płyt CD z filmami, itp.). W praktyce, w zależności od okoliczności, sprzedaż takich zestawów może być różnie traktowana w zakresie podatku VAT, szczególnie w przypadku, gdy główny towar podlega opodatkowaniu stawką podatku niższą niż promocyjny dodatek.
Sytuacja ta jest spotykana m.in. w branży wydawniczej, gdzie do niektórych książek lub czasopism (opodatkowanych stawką 0 lub 7 proc. VAT) dołączane są promocyjne towary, które sprzedawane oddzielnie podlegają opodatkowaniu stawką 22 proc. VAT. Produkty składające się na taki zestaw są często ze sobą łączone w trwały sposób (np. przez foliowanie), przez co inserty nie są sprzedawane odrębnie.
Prezent dla kupującego
W przypadku, gdy insert pełni rolę prezentu dodawanego do sprzedawanego towaru lub próbki wydawanej niejako przy okazji sprzedaży, taka dostawa może być traktowana w zakresie VAT jako dwie odrębne czynności: sprzedaż produktu głównego (opodatkowana VAT na zasadach ogólnych) oraz nieodpłatne przekazanie dodatku.
Należy zauważyć, iż w świetle ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem nie podlega m.in. nieodpłatne wydawanie próbek towarów oraz tzw. prezentów o małej wartości, jeżeli ich przekazanie wiązałoby się z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Przez próbkę towaru ustawa o VAT nakazuje rozumieć najmniejszą ilość towaru pobraną z dużej partii, która zachowuje właściwości towaru, przy czym ilość lub wartość przekazywanych próbek nie wskazuje na działanie mające charakter handlowy. Natomiast wydaniem towaru małej wartości jest wydanie, spełniające przesłanki
- suma wartości towarów wydanych nieodpłatnie jednej osobie w ciągu roku nie przekracza 50 zł,
- suma towarów wydanych przez podatnika w danym roku nie przekracza 0,125 proc. wartości sprzedaży opodatkowanej VAT.
W sytuacji, gdy załączane do czasopisma lub książki inserty mieściłyby się w definicji próbki lub prezentu o małej wartości, ich nieodpłatne przekazywanie nie będzie podlegać VAT, a podatnik ma prawo do odliczenia związanego z ich nabyciem lub wytworzeniem naliczonego podatku VAT. Zgodnie z opinią prezentowaną przez niektóre urzędy skarbowe, dla uznania danej porcji produktu za próbkę na gruncie ustawy o VAT nie jest konieczne zamieszczanie na opakowaniu specjalnych oznaczeń.
Jeżeli inserty nie mogłyby zostać uznane za próbki lub prezenty o małej wartości, podatnik powinien dokonać samonaliczenia podatku należnego VAT z tytułu nieodpłatnego wydania tych towarów, stosując stawkę podatku właściwą dla ich dostawy krajowej. Podstawę opodatkowania VAT stanowiłaby cena nabycia lub koszt wytworzenia insertów, określony w momencie ich dostawy (nieodpłatnego przekazania).
Element odpłatnej dostawy
Sytuacja będzie wyglądała inaczej w przypadku sprzedaży zestawu zawierającego insert stanowiący element odpłatnej dostawy. W takim przypadku w zależności od warunków transakcji, sprzedaż każdego kompletu można byłoby rozliczać w zakresie podatku VAT jako dostawę odrębnych towarów, z zastosowaniem stawek podatku właściwych z osobna dla każdego towaru składającego się na pakiet.
Ważna klasyfikacja
W zależności od okoliczności możliwe jest traktowanie takiego pakietu jako jednego produktu (jednego towaru dla celów VAT) i, konsekwentnie, opodatkowanie jego dostawy jedną stawką VAT. W takim przypadku określenie właściwej stawki podatku dla pakietu traktowanego jako całość będzie ściśle uzależnione od okoliczności transakcji i od jego klasyfikacji statystycznej. Innymi słowy, wyznaczenie właściwego dla danego zestawu numeru Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług determinuje stawkę VAT, która ma być stosowana dla jego sprzedaży.
Zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, całość produktu złożonego, o ile nie posiada on odrębnej klasyfikacji statystycznej, powinna być sklasyfikowana zgodnie z klasyfikacją produktu składowego nadającego mu zasadniczy charakter. Tym samym zakładając, iż towarem głównym będzie książka lub czasopismo, całość zestawu mogłaby być opodatkowana preferencyjną stawką VAT (odpowiednio 0 lub 7 proc.), niezależnie od tego, jaka stawka podatku byłaby właściwa dla dostawy samego insertu. W wielu sytuacjach może się jednak okazać, że za towar główny dla celów VAT należy uznać sam insert.
Marcin Chomiuk menedżer, szef
Tomasz Stankiewicz starszy konsultant
Zespół VAT PricewaterhouseCoopers