Polityka obecnego rządu wobec przedsiębiorców przypomina ostatnio obserwowane zmienne warunki pogodowe, gdy na przemian mamy burze z gradobiciami, a za chwilę przyjemne słońce. Z jednej strony kierowane przez Pawła Szałamachę Ministerstwo Finansów (MF) co rusz wypuszcza projekty mające zwalczać wyłudzenia podatkowe i rozmaite „optymalizacje”, z drugiej strony kierowane przez wicepremiera Mateusza Morawieckiego Ministerstwo Rozwoju (MR) zapowiada kolejne propozycje chroniące przedsiębiorców. Wczoraj premier Beata Szydło poinformowała, że resorty finansów i sprawiedliwości pracują nad znacznym zwiększeniem kar za wyłudzenia i oszustwa podatkowe. Jednym z pomysłów jest podniesienie kar więzienia za generowanie tzw. pustych czy fałszywych faktur.
Gdy szkoda budżetu państwa będzie wysoka i wyniesie ok. 1 mln zł lub gdy sprawca uczyni z oszustw stałe źródło dochodów, grozić mu będzie od 3 do 15 lat więzienia (kary nie będzie można zawiesić). W przypadku wielomilionowych uszczupleń kara wyniesie od 5 aż do 25 lat pozbawienia wolności.
— To już czyni różnicę, zakresie kalkulacji i myślenia sprawców na temat konsekwencji. Chodzi o to, by kara odstraszała, aby była realnym narzędziem w rękach organów ścigania — tłumaczył Zbigniew Ziobro, prokurator generalny i minister sprawiedliwości. W sytuacjach, gdy szkody wynikające z fałszywych faktur nie będą znaczne, kary pozostaną na obecnym poziomie (od 6 miesięcy do 8 lat więzienia). Minister podkreślił, że będzie możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kar lub odstąpienia od ich wymierzania, gdy sprawca ujawni wszystkie okoliczności przestępstwa skarbowego oraz gdy zwróci państwu wyłudzone kwoty.
„Dobrym policjantem” w rządzie jest natomiast resort rozwoju. Przedstawił właśnie projekt zmian, które mają ułatwić życie firmom w relacjach z urzędami i organami państwa (patrz: ramka). Celem projektu MR jest zmniejszenie formalizmu, uciążliwości, przewlekłości i restrykcyjności postępowań administracyjnych. Na pierwszy plan wybija się pomysł wprowadzenia w sprawach administracyjnych zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść przedsiębiorców i obywateli (In dubio pro libertate). „Zasada ta będzie miała szczególną doniosłość w postępowaniach, w których na stronę ma być nałożony obowiązek, ma być jej odebrane uprawnienie lub ma być jej wymierzona kara” — czytamy w uzasadnieniu.
Centralne miejsce w projekcie zajmują rozwiązania zmieniające reguły karania. Zasadą ma być dawanie pouczeń, a nie nakładanie kar finansowych, jak to jest obecnie. Urzędnicy mają też kłaść nacisk na mediacjez przedsiębiorcami oraz zawieranie z nimi ugód. Czy postulowana zmiana traktowania firm przez urzędników okaże się skuteczna?
— Skoro konstytucja gwarantuje prawa przedsiębiorców, należy zastanowić się, dlaczego na gruncie prawa podatkowego nie są one przestrzegane? Dopiero potem można proponować zmiany. Inaczej to będzie gra pod publiczkę. Potrzeba zmiany mentalności aparatu urzędniczego i prawdziwej ochrony obywateli i przedsiębiorców przed nadużywającymi swojej władzy organami państwa — mówi Marek Isański, walczący o rekordową kwotę 157 mln zł odszkodowania za zniszczenie firmy przez urzędników. © Ⓟ
Pakiet zmian
1. Zmierzające do zmniejszenia formalizmu i władzy urzędników nad przedsiębiorcami
zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść przedsiębiorców (in dubio pro libertate) polubowne załatwianie spraw w drodze mediacji, ugody oraz umowy z urzędem
2. Usprawniające i przyspieszające załatwianie spraw w urzędach
usunięcie możliwości zgłaszania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy (w przypadku decyzji ministrów i samorządowych kolegiów odwoławczych) likwidacja II instancji w sprawach, w których jest nieefektywna tzw. milczące załatwianie spraw zgodnie z żądaniem strony (upływ czasu na wydanie decyzji) szybsze załatwianie nieskomplikowanych spraw (postępowanie uproszczone) ponaglenia wobec organów — w przypadku przewlekłości procedur oraz wprowadzenie klarownych zasad zaskarżania bezczynności organu przyspieszenia rozpoznawania spraw w sądach administracyjnych — większa liczba spraw na posiedzeniach niejawnych i w składzie 1 sędziego (zamiast 3) wydawanie decyzji poprzez obwieszczenie (gdy w postępowaniu jest co najmniej 20 stron)
3. Złagodzenie kar
katalog przesłanek przemawiających za pouczeniem (zamiast kary finansowej) katalog przesłanek stosowania kary finansowej (np. stopień i czas trwania naruszenia obowiązków prawnych, częstotliwość naruszeń, osiągnięta korzyść, warunki osobiste ukaranego) określenie terminów przedawnienia nałożenia i ściągalności kary finansowej
Źródło: projekt MR