Rozpoczynają się prace legislacyjne nad tzw. ustawą okołobudżetową, zawierającą m.in. przepis wymierzony w lokaty antypodatkowe. Dziś zaplanowano jej pierwsze czytanie w Sejmie. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem wspomnianego przepisu.
Ma on obowiązywać po trzech miesiącach od ogłoszenia ustawy, i to — w ocenie ekspertów podatkowych — może być niezgodne z konstytucją.
— Zmiana sytuacji podatników na ich niekorzyść w trakcie roku podatkowego jest niedopuszczalna — uważa Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy.
Stanowisko resortu…
Przepis wprowadza zasadę zaokrąglania do pełnych groszy w górę podstawy opodatkowania (oraz podatku) odsetek od pieniędzy zdeponowanych na rachunkach bankowych. Obecnie stosuje się zaokrąglenia do pełnego złotego. Dzięki temu niektórzy posiadają w bankach lokaty, od których nie płacą podatku — 19-procentowego ryczałtu, przewidzianego w tzw. ustawie o PIT.
„Kreatywność sektora bankowego wykorzystującego przepisy ordynacji podatkowej doprowadziła do sytuacji, że część podatników, która wybrała odpowiednie produkty finansowe, nie uiszcza podatku dochodowego. Jest to ewidentne naruszenie zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP” — brzmi stanowisko Ministerstwa Finansów dla „Pulsu Biznesu”.
Resort podkreśla, że wszyscy podatnicy mają obowiązek uiszczania podatków od otrzymanych odsetek kapitałowych, a proponowane zmiany nie wprowadzą nowych ciężarów podatkowych, lecz mają na celu realizację tej zasady.
Zmieni się jedynie sposób ustalania podstawy opodatkowania i podatku. Resort przyznaje, że w myśl orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zmiany w zakresie obciążeń podatkowych nie mogą być dokonywane w trakcie roku podatkowego i powinny być wprowadzane co najmniej miesiąc przed jego rozpoczęciem, ale zastrzega, że PIT od dochodów kapitałowych nie jest rozliczany rocznie, dochodów tych nie łączy się z innymi dochodami w zeznaniu rocznym. W tym przypadku posługiwanie się pojęciem „roku podatkowego” nie jest właściwe, w tym zakresienie występują prawa nabyte do stosowania określonej metody zaokrąglenia, które wymagałyby prawnej ochrony.
…konstytucjonalisty...
Na to, że podatek Belki nie jest rozliczany rocznie, zwraca uwagę również konstytucjonalista — prof. Jacek Jagielski z Uniwersytetu Warszawskiego. W jego ocenie nowym rozwiązaniom nie można postawić zarzutu niezgodności z konstytucją, m.in. dlatego, że nie wprowadzają żadnych nowych obciążeń podatkowych, nie objęto nimi innych należności podatników. Wskazuje przy tym, że stosowana obecnie przez banki praktyka ma charakter działań z pogranicza obchodzenia prawa dotyczącego obowiązków podatkowych, a nowy przepis uszczelni system.
…i doradcy
Doradcy podatkowi zwracają uwagę, że podatnicy poniosą konsekwencje przepisów, które kiedyś przyjęto w sposób nieprzemyślany. Nie po raz pierwszy. Andrzej Nikończyk podkreśla, że ponieważ nowe rozwiązania w rzeczywistości będą miały wpływ na obciążenie podatkiem dochodowym, dlatego najwcześniej powinny wejść w życie 1 stycznia 2013 r.