LEKTURY
Wartość ziemi
Ziemia jest jednym z podstawowych czynników wytwarzania w produkcji rolnej. Jest szczególnym paradoksem, że — w polskich warunkach rynkowych — jest to jeden z tańszych czynników produkcji.
Sądząc po liczbie gospodarstw chłopskich, rozdrobnionej strukturze gospodarstw rolnych, ograniczony rozmiar gruntów rolnych stanowi jeden z czynników hamujących efektywne działanie w polskim rolnictwie. Z drugiej strony, cena ziemi jest — „w warunkach rzadkości rynkowej” — niska. W gospodarstwach rynkowych dobra rzadkie to dobra o wysokiej cenie. W Polsce — przeciwnie.
Rynek gruntów rolnych, nawet z udziałem tak znacznego podmiotu, jakim jest Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, jest rynkiem płytkim. Uczestniczy w nim 10-15 proc. gospodarstw rolnych. Ważny jest fakt, że w warunkach polskich popyt na ziemię nie zbiega się z podażą. Znaczną podaż notujemy na obszarach północnych i zachodnich, a wzmożony popyt na południowym wschodzie. Nie notuje się przy tym mobilności producentów rolnych „za ziemią”. I właśnie dlatego cena gruntów skarbowych jest o około 30 proc. niższa od cen w chłopskim obrocie ziemią.
„Nowe Życie Gospodarcze“
Gumowy czek
Sprawy związane z brakiem pokrycia czeku reguluje art. 60 prawa czekowego. Stanowi on, że jeśli zapłata czeku nie nastąpiła, ponieważ jego wystawca nie miał w banku odpowiednich środków finansowych, wówczas odpowiada wobec posiadacza za powstałą szkodę. Z brakiem pokrycia mamy zatem do czynienia wówczas, gdy wystawca czeku wyczerpał limit debetowy przyznany mu przez bank lub na jego rachunku nie ma środków na wykup czeku.
Jeśli wystawca czeku okaże się osobą niewypłacalną, bank odmawia jego realizacji. Wówczas posiadaczowi czeku przysługuje roszczenie odszkodowawcze wobec wystawcy. W ramach tego roszczenia, na drodze sądowej może dochodzić zapłaty kwoty wskazanej na czeku, odsetek, faktycznie poniesionych strat wynikłych z braku pokrycia i utraconych korzyści — po uprzednim udowodnieniu związku przyczynowego między brakiem zapłaty w terminie a poniesioną szkodą (utratą korzyści).
Roszczenia posiadacza czeku o odszkodowanie ulega przedawnieniu po upływie trzech lat, licząc od dnia dokonania przez bank odmowy wykupienia czeku z braku jego pokrycia.
Obok odpowiedzialności cywilnej wystawca czeku bez pokrycia ponosi również odpowiedzialność karną. Wystawca taki podlega karze pozbawienia wolności do dwóch lat, a niekiedy także karze grzywny. Jeśli działa nieumyślnie, karą jest pozbawienie wolności lub grzywna.
„Gazeta Bankowa“