W okres przedmenopauzalny kobiety często wchodzą już po 35 roku życia. Wtedy zaczynają się pierwsze zmiany w układzie hormonalnym wpływające na cały organizm, w tym na skórę. Spadek stężenia estrogenów i progesteronu, czyli hormonów płciowych produkowanych w jajnikach, powoduje szybszy zanik kolagenu (nawet do 30 proc. w pierwszych pięciu latach od rozpoczęcia menopauzy) i kwasu hialuronowego. Przekłada się to niekorzystnie na grubość i jędrność skóry, na której zaczynają pojawiać się zmarszczki.
Monika Wasilewska, lekarka zajmująca się dermatologią kliniczną i estetyczną, podkreśla, że ścieńczenie i przesuszenie skóry to nie jedyny problem. W okresie menopauzy zaczynają być widoczne również zmiany owalu twarzy i kolorytu skóry, która staje się szara, ziemista, bez młodzieńczego blasku.
– Zwykle zwracamy uwagę na pojawiające się zmarszczki, lecz zmiany zachodzą także w owłosieniu. Przerzedzenie włosów w okolicy czołowej czy pojedyncze ciemne włoski na brodzie są sygnałem, że wchodzimy w okres zmniejszenia puli żeńskich hormonów płciowych w naszym ciele – mówi Monika Wasilewska.
HTZ poprawia kondycję skóry
Zaburzenie równowagi hormonalnej powoduje, że na organizm zaczynają silniej oddziaływać hormony męskie, androgeny, które kobieta również posiada. Na nadmierny wzrost ich poziomu wpływają też stres i niezdrowy tryb życia, które działają prozapalnie i nasilają problemy skórne.
– W okresie menopauzy na twarzy mogą także wystąpić zmiany trądzikowe lub alergie skórne, także u osób, które wcześniej nie miały takich problemów. Krostki i grudki rumieniowe to częste objawy trądziku hormonalnego, z którym zgłasza się wiele pacjentek – mówi dermatolożka.
W leczeniu trądziku hormonalnego często stosuje się retinoidy i preparaty przeciwzapalne, np. antybiotyki, które uspokajają skórę.
Jeśli dolegliwości są bardzo dokuczliwe, wskazane jest uzupełnienie poziomu estrogenów przez zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).
HTZ pomaga łagodzić szerokie spektrum objawów menopauzy, nie tylko skórnych, które, jak wskazują badania, odczuwa około 30 proc. kobiet.
– Ze strony dermatologicznej stosowanie HTZ jest uzasadnione przy problemach skórnych w okresie menopauzy i perimenopauzy, czyli okresu poprzedzającego ustanie miesiączkowania. Skóra u kobiet stosujących terapię hormonalną jest dłużej w dużo lepszej kondycji. Znacząco wzrasta ilość włókien kolagenowych, zwiększa się grubość naskórka oraz ilość łoju wytwarzanego przez gruczoły znajdujące się w skórze, co przywraca jej sprężystość. Trzeba jednak pamiętać, że decyzję o rozpoczęciu kuracji należy podjąć po konsultacji z ginekologiem, który oceni bezpieczeństwo terapii u konkretnej pacjentki, zwłaszcza pod kątem ryzyka zachorowania na nowotwory – wskazuje Monika Wasilewska.
Nawilżanie, retinol i filtry
W okresie menopauzy niezbędna jest odpowiednia pielęgnacja skóry, która opóźnia procesy starzenia. Wiele kobiet zgłasza się do dermatologa z zaawansowanymi problemami skórnymi, a można byłoby im zapobiec, odpowiednio dbając o cerę.
– Niezwykle ważna, zwłaszcza u dojrzałych kobiet, jest dobra ochrona skóry przed promieniowaniem. Trzeba pamiętać, że bez nałożenia na twarz preparatu z filtrem przeciwsłonecznym nie powinno się wychodzić z domu ani nawet siadać przed komputerem czy telewizorem, bo one również emitują światło. Te wszystkie rodzaje promieniowania powodują przebarwienia na skórze, których trudno się pozbyć – przestrzega dermatolożka.
Pierwszym sygnałem, że skóra zaczyna się zmieniać, jest jej suchość i swędzenie. Dopiero później zaczynają pojawiać się zmarszczki. Jak wskazuje lekarka, to czas, którego nie powinnyśmy przegapić i już wtedy zadbać o skórę, dobierając odpowiednie kremy i preparaty do pielęgnacji.
– Żeby opóźnić pojawianie się zmarszczek, warto sięgać po kremy silnie nawilżające, najlepiej z kwasem hialuronowym, który doskonale zatrzymuje wodę w naskórku i wizualnie zapewnia wygląd dobrze napiętej skóry – mówi Monika Wasilewska.
Kolejnym ważnym krokiem jest spłycanie i redukowanie zmarszczek. Za złoty standard dla kobiet w okresie menopauzy doktor Wasilewska uznaje kremy zawierające retinol i jego pochodne.
– Retinol (witamina A) to jedna z najskuteczniejszych substancji znajdujących się w kosmetykach. Stymuluje produkcję kolagenu i elastyny, wygładza strukturę skóry, regulując jej złuszczanie oraz znacząco poprawia nawilżenie skóry. Działa odmładzająco na skórę w wielu płaszczyznach – mówi lekarka.
Kosmetyki z retinolem trzeba jednak stosować umiejętnie i stopniowo przyzwyczajać skórę do jego działania. W pierwszym okresie należy aplikować je nie częściej niż raz, dwa razy w tygodniu, gdyż może pojawić się podrażnienie i intensywne złuszczanie naskórka.
W dobrej formie przez długie lata
Jak wskazują badania, skóra traci gęstość w wyniku spadku produkcji kolagenu. Ważne więc, by w okresie menopauzy stymulować zewnętrznie odnowę tego białka oraz suplementować wewnętrznie składniki do jego produkcji. Zauważalną poprawę elastyczności skóry przynosi doustne spożywanie tzw. kolagenu, czyli kompleksu zawierającego odpowiednio dobrane aminokwasy.
– Najważniejszy jest wybór właściwego preparatu. Trzeba wybierać te, które zawierają w dobrych proporcjach aminokwasy, takie jak glicyna, prolina, lizyna i hydroksyprolina. Warto czytać skład preparatu, bo nie zawsze droższy będzie lepszy – wskazuje dermatolożka.
Podkreśla, że na zdrowy wygląd skóry wpływa o wiele więcej czynników niż tylko stosowanie kremów czy kolagenowych preparatów.
– Kobiety są dziś bardzo aktywne i mocno eksploatują swoje zasoby. Trzeba jednak pamiętać, że organizm daje nam sygnały, żeby zwolnić i całościowo zadbać o siebie, o swoje potrzeby – przypomina Monika Wasilewska.
Niezwykle ważne jest, by w tym okresie racjonalnie się odżywiać, regularne uprawiać sport i dbać o odpowiednią długość snu i psychiczny balans. Menopauza to czas, jaki kobietom daje natura, żeby się przygotowały do kolejnego etapu życia i były w dobrej formie przez długie lata.
Partnerem sekcji jest Vichy
Zmiany hormonalne w okresie przejścia menopauzalnego wywierają ogromny wpływ na dobrostan kobiety, dotykając zarówno strefy fizycznej, jak i psychicznej. Spadek stężenia estrogenów może spowodować pojawienie się objawów wypadowych (uderzenia gorąca, nocne poty), pogorszenie nastroju oraz trudności za spaniem, uczucie suchości błon śluzowych oraz częstsze infekcje układu moczowego. Zmienia się również znacząco budowa oraz funkcjonowanie skóry. W trakcie transformacji menopauzalnej dochodzi do ścieńczenia naskórka, odsłonięcia zakończeń nerwowych, zmniejszonej produkcji łoju oraz utraty kolagenu i mukopolisacharydów. Objawia się to uczuciem suchości skóry, skłonnością do podrażnień, świądem, utratą jędrności i pojawieniem się zmarszczek lub pogłębieniem istniejących. Na zmiany hormonalne nakładają się także naturalne procesy starzenia - nasilenie wiotkości tkanek i zanik poduszek tłuszczowych twarzy, które prowadzą do opadania owalu twarzy. U osób o jasnym fototypie oraz poddających się nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne mogą uwidocznić się pierwsze objawy fotouszkodzenia, w tym przebarwienia. Menopauza może także indukować pojawienie się nowych chorób skóry lub zmieniać przebieg istniejących.
Skóra dojrzała wymaga specjalnej troski i odpowiednio dobranej pielęgnacji. Powinna ona obejmować dermokosmetyki poprawiające funkcjonowanie bariery naskórkowej, przywracające jej prawidłowe funkcjonowanie. Warto uwzględnić w codziennej rutynie pielęgnacyjnej takie składniki aktywne, jak proksylan, ekstrakt z kasji i niacynamid, a także kwasy omega 3-6-9. Nieoceniona jest także fotoprotekcja przeciwdziałająca procesom fotostarzenia.