MF chce na siłę uszczęśliwiać podatników

opublikowano: 20-01-2019, 22:00

W sprawie utworzenia Rzecznika Praw Podatnika resort finansów cofa się tylko o krok. Proponuje wybieranie go w konkursie

Zmasowana krytyka projektu ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika (RPP) skłoniła resort finansów do niewielkich ustępstw, które mają ten kontrowersyjny pomysł utrzymać na powierzchni. Z najnowszej jego wersji wynika, że RPP nie byłby wskazywany przez ministra finansów, jak pierwotnie zakładano, lecz wyłaniany w drodze otwartego naboru. Zwycięzców konkursu ma być dwóch. Spośród nich ostatecznego kandydata wybierze minister i zarekomenduje premierowi. W konkursach mają też być wybierani zastępcy rzecznika podatnika.

Filip Świtała, wiceminister finansów, wyjaśnił niedawno, że Rzecznik Praw Podatnika ma pomagać przede wszystkich zwykłym ludziom nie prowadzącym działalności gospodarcze
Zobacz więcej

DLA KOWALSKICH:

Filip Świtała, wiceminister finansów, wyjaśnił niedawno, że Rzecznik Praw Podatnika ma pomagać przede wszystkich zwykłym ludziom nie prowadzącym działalności gospodarcze Fot. Marek Wiśniewski

Trudniej będzie skrócić 6-letnią kadencję RPP. Nowy projekt nie zwiększa uprawnień rzecznika (ramka).

Jeden kroczek w tył

Rzecznik podatników ma pomagać im w sporach i problemach z organami skarbowymi. Ma mieć 16 zastępców, 32 przedstawicieli terenowych, 136 pracowników biura. Rocznie z budżetu MF na finansowanie struktury RPP ma iść ok. 25 mln zł. Pomysł został zgodnie skrytykowany przez organizacje przedsiębiorców oraz przez kancelarię premiera, rządowych prawników i niektóre ministerstwa. Krytycy, także rządowi, wytykali m.in. to, że RPP nie będzie mógł wstrzymywać czynności egzekucyjnych wobec podatników. Wskazywali też na całkowitą zależność rzecznika od MF (personalną, finansową, organizacyjną) oraz zbyt małe kompetencje, co uniemożliwi mu skuteczne pomaganie podatnikom. Apelowali o rezygnację z tego pomysłu i zaprzestanie dalszych prac nad projektem.

Początkowo ministerstwo odrzucało argumenty oponentów, lecz niedawno zmieniło strategię. Postanowiło zmniejszyć zależność RPP od ministra finansów. Sposobem na to ma być wybieranie rzecznika i jego 16 zastępców w otwartym naborze. Komisja konkursowa ma składać się z co najmniej 3 osób, powołanych przez ministra.

„W toku naboru ocenia się doświadczenie zawodowe kandydata oraz wiedzę niezbędną do wykonywania zadań na stanowisku rzecznika” — czytamy w projekcie.

Zespół konkursowy wyłoni dwóch najlepszych kandydatów, spośród których minister finansów wybierze finalnego zwycięzcę i przedstawi go premierowi do powołania. W uzasadnieniu projektu MF rozwija: „Na stanowisko Rzecznika może być powołana osoba która m.in. posiada stopień naukowy doktora nauk prawnych lub ekonomicznych oraz wyróżnia się wysokim poziomem wiedzy w zakresie prawa podatkowego, a także posiada odpowiednio długie doświadczenie zawodowe w praktycznym stosowaniu przepisów prawa podatkowego”.

Projekt stanowi, że kadencja RPP trwa 6 lat. Jej skrócenie może nastąpić w kilku wymienionych w ustawie sytuacjach. Jedną z nich pierwotnie była utrata w oczach ministra „nieposzlakowanej opinii i rękojmi prawidłowego i obiektywnego wykonywania zadań”. Opiniujący projekt zgodnie stwierdzili, że ta przesłanka jest „nieobiektywna i zbyt nieostra” bo pozwala ministrowi de facto skrócić kadencję RPP w dowolnym czasie, co mogłoby być źródłem nacisku na RPP, mającego przecież wspierać podatników przeciwko fiskusowi. W najnowszej wersji tej przesłanki już nie ma. Dodano zaś okoliczność, że RPP może być odwołany przed upływem kadencji, jeżeli okazałoby się, że współpracował ze służbami bezpieczeństwa PRL.

Za i przeciw

Zdaniem Łukasza Czucharskiego, eksperta podatkowego Pracodawców RP, zmiany w projekcie nie są przełomowe.

— Owszem można je ocenić pozytywnie, bo rzecznik podatników powinien być wyłaniany w konkursie i nie może być dowolnie odwoływany. Jednak RPP ciągle nie ma konkretnych uprawnień, które pozwoliłyby mu naprawdę pomagać podatnikom w ich sporach z organami skarbowymi. Z tych względów uważamy, podobnie jak inne organizacje przedsiębiorców, że instytucja RPP nie powinna być utworzona. To jest nietrafiony pomysł, na którego realizację miałoby iść około 25 mln zł rocznie z budżetu państwa. To wyrzucanie sporych publicznych pieniędzy w błoto — mówi Łukasz Czucharski.

Zdecydowana większość organizacji biznesowych nie widzi konieczności powołania RPP. Inaczej uważa Konfederacja Lewiatan.

— Popieramy propozycję utworzenia RPP. Podatnicy mają tak wiele sporów z fiskusem, że jego pomoc może być przydatna. Z projektu wynika, że rzecznik będzie mógł podejmować interwencje, np. wnosić skargi do sądu, także o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Dajmy szansę RPP, a ocenimy jego działalność po jakimś czasie. My również krytykowaliśmy uzależnienie rzecznika od MF. Dobrze, że zmieniono zasady jego wybierania i będzie otwarty konkurs oraz wykreślono niebezpieczną przesłankę jego odwołania. Dzięki tym zmianom RPP będzie w większym stopniu niezależny od rządu — mówi Przemysław Pruszyński, doradca podatkowy, sekretarz rady podatkowej Konfederacji Lewiatan.

Projekt ma być ponownie oceniony przez rządowych prawników.

233 mln zł Tyle ma iść z budżetu państwa na utrzymanie biura RPP w ciągu 10 lat.

10,5 tys. Tyle razy podatnicy PIT odwołali się od decyzji organów skarbowych I instancji w okresie styczeń — listopad 2018.

Kompetencje rzecznika

  • występowanie do właściwych organów o zmiany prawa podatkowego
  • udział w mediacjach w postępowaniu podatkowym i sądowym
  • występowanie z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji w sprawach podatników, którzy sobie z tym nie poradzą sami
  • występowanie do ministra finansów o wydanie tzw. ogólnej interpretacji podatkowej oraz objaśnień podatkowych
  • zwracanie się do NSA o wyjaśnianie przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
  • wnioskowanie o wszczęcie postępowania podatkowego,
  • wnoszenie skarg do sądów (także skarg kasacyjnych do NSA) wnoszenie skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń
  • interweniowanie w organach naruszających prawa podatnika i informowanie o tym organów nadzoru
  • występowanie z wnioskiem do ministra finansów (na prośbę podatnika) o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej

Źródło: OSR projektu MF

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jarosław Królak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu