MF kontra reszta świata

opublikowano: 15-11-2018, 22:00

Ministerstwo Finansów chce powołać rzecznika praw podatników wbrew organizacjom przedsiębiorców oraz… rządowi. Po co? Przedstawia argumenty

Kierownictwo Ministerstwa Finansów (MF) odrzuciło najważniejsze zarzuty dotyczące utworzenia instytucji Rzecznika Praw Podatnika (RPP), dając sygnał, że nie zamierza zrezygnować ze swojego pomysłu.

Zobacz więcej

Filip Świtała, wiceminister finansów

Fot. Marek Wiśniewski

Rzecznika podatników ma powoływać na 6-letnią kadencję premier na wniosek ministra finansów. Samodzielnie zaś minister powoła jego 16 zastępców i 32 przedstawicieli terenowych (łącznie w strukturze ma być 136 pracowników) Wydatki nowego organu i jego struktury (roczny budżet 21-25 mln zł) mają być pokrywane przez resort finansów, który będzie nadzorował, kontrolował i oceniał celowość wydatków.

Najważniejszymi zarzutami, powtarzanymi przez wszystkich opiniujących projekt, jest uzależnienie RPP od ministra finansów (personalne, finansowe, organizacyjne) oraz przyznanie rzecznikowi mizernych uprawnień, które nie dają mu realnych możliwości skutecznego bronienia interesów podatników w starciach z organami skarbowymi. Takie zarzuty postawiły m.in. kancelaria premiera, Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii (MPiT), Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju oraz organizacje pracodawców i przedsiębiorców.

Kancelaria premiera napisała: „Jeżeli rzecznik ma stać na straży praw podatników, to powinien być obdarzony takim stopniem niezależności od resortu finansów, by rzeczywiście zapewnić rozsądną równowagę między ochroną praw podatnika a interesem fiskalnym”. Na ten mocny zarzut MF odpowiedziało, że „zaproponowane rozwiązania oraz proces powołania instytucji rzecznika praw podatników dają gwarancję pełnej niezależności, a tym samym obiektywizmu”.

Kancelaria premiera, podobnie jak pozostali krytycy projektu, twierdzi, że aby taki organ był skuteczny, to musi móc wstrzymywać czynności egzekucyjne wobec podatników. MF odparło: „przyznanie takiego uprawnienia wiązałoby się z powołaniem de facto nowego organu uprawnionego do podejmowania władczych rozstrzygnięć administracyjnych”. Jednocześnie przyznało, że rzecznik będzie mógł tylko wnioskować o wstrzymanie egzekucji (bez gwarancji skuteczności takiego wniosku).

Minister inwestycji i rozwoju stwierdził wręcz, że obecnie nie ma konieczności powołania Rzecznika Praw Podatników, gdyż wystarcza Rzecznik Praw Obywatelskich. To samo zauważył pełnomocnik rządu ds. małych i średnich przedsiębiorstw. MF twierdzi, że powołanie RPP jest zasadne (czytaj w ramce obok).

Ministerstwo Sprawiedliwości poddało w wątpliwość potrzebę tworzenia tak rozbudowanegoaparatu RPP, skoro „część jego obowiązków pokrywa się z zadaniami prokuratury”. MPiT zauważyło to samo w kontekście niedawnego powołania Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Kierownictwo resortu finansów odparło na to, że stworzenie planowanej struktury jest konieczne, a „szybka i profesjonalna reakcja biura Rzecznika Praw Podatników nie będzie możliwa przy mniejszej obsadzie etatowej”.

Projekt MF został skrytykowany m.in. przez Pracodawców RP, Związek Przedsiębiorcówi Pracodawców, Federację Przedsiębiorców Polskich, Krajową Izbę Doradców Podatkowych, NSZZ Solidarność i Krajową Radę Komorniczą. Niezwykle krytyczną opinię przedstawiła także Rada Legislacyjna przy kancelarii premiera (główne zarzuty w ramce), która stwierdza, że „projekt w obecnej postaci nie powinien być przedmiotem dalszych prac legislacyjnych”. MF nie ustosunkowało się jeszcze do tej opinii RL. Ostateczną decyzję w sprawie projektu podejmie Rada Ministrów.

Filip Świtała, wiceminister finansów, o powodach wprowadzenia instytucji Rzecznika Praw Podatnika

  • "Dostrzegamy, że jest potrzebna nie tylko informacja o tym, jak podatki płacić, lecz także interwencja i pomoc podatnikom, którzy nie wiedzą, jak to robić. Rzecznik Praw Podatnika ma pomagać przede wszystkim osobom, które nie prowadzą działalności gospodarczej, pracują np. na umowę o pracę, dzieło czy zlecenie."
  • "Mówimy o interwencjach w sprawach, w których organy reagują zgodnie z prawem, ale nadmiernie formalnie, z naruszeniem poczucia sprawiedliwości. Chcielibyśmy to zmienić. Potrzebny jest ktoś kto będzie z zewnątrz ten deficyt sprawiedliwości społecznej dopełniał."
  • "Zależy nam, aby rzecznik pełnił rolę pomocniczą np. ożywił instytucję mediacji. Teraz jest zawarta w KPA, ale będzie też w nowej ordynacji podatkowej. RPP w naszym zamyśle może mediacje promować, może je prowadzić, będzie bowiem wiarygodny zarówno dla podatnika, jak i urzędu skarbowego. Dzięki niemu mediacja może w końcu zafunkcjonuje. Widzimy naturalną potrzebę rozwiązywania sporów podatkowych w sposób polubowny. To oszczędność kosztów zarówno dla fiskusa, jak i podatników. Zarazem wzrasta poziom wzajemnego zaufania."
  • "Chcemy, aby była to funkcja diagnostyczno-analityczna. Rzecznik będzie przygotowywał raporty o tym, jak prawo podatkowe jest stosowane, jakie problemy wiążą się z jego stosowaniem. Chodzi o wskazywanie pomyłek urzędów, sądów czy błędów w interpretacjach. Dzięki temu uda nam się zainicjować proces, który będzie prowadził do poprawy nie tylko prawa, lecz także poprawy praktyki jego stosowania."
  • "Nie chcemy, aby RPP wchodził w kompetencje rzecznika MŚP, ale pamiętajmy, że o ile wszystkie małe i średnie firmy są podatnikami, o tyle nie wszyscy podatnicy są małymi i średnimi przedsiębiorstwami. Nam przede wszystkim chodzi o osoby fizyczne, które nie są firmami, a też oczekują pomocy w rozwiązaniu problemów podatkowych. Choć nie znaczy to, że w sprawy gospodarcze nie będzie się angażował."
  • "Założyliśmy praktycznie brak usuwalności rzecznika praw podatnika ze stanowiska i jednokrotną kadencję — bez możliwości powtórzenia. Nie będzie mu więc zależało na zawarciu jakiegoś paktu z ministrem, aby wybrać go na kolejną kadencję. Poza tym jego kadencja będzie trwała sześć lat, a to wykracza poza przeciętną spotykaną w praktyce kadencję ministra finansów. To gwarantuje niezależnoś"ć

Zarzuty Rady Legislacyjnej przy premierze

  • zależność RPP od ministra finansów
  • z uwagi na racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi, niezasadne jest tworzenie tak bardzo rozbudowanej struktury organizacyjnej RPP
  • zaproponowane rozwiązania przeczą idei równoważenia interesu podatnika i interesu fiskalnego państwa
  • jeśli już, rzecznik podatników powinien być wyłaniany w jawnym konkursie, a nie być powoływany przez premiera
  • projekt stawia małych i średnich przedsiębiorców w gorszej sytuacji niż pozostałych przedsiębiorców
  • dublowanie zadań rzecznika podatników, jego 16 zastępców i 32 przedstawicieli terenowych
  • nałożenie na RPP obowiązku czuwania nad… prawidłowością działania organów podatkowych
  • brak kryteriów przemawiających za angażowaniem się RPP w pomoc dla konkretnego podatnika
  • wątpliwy sens tworzenia RPP z uwagi na to, że podobne kompetencje (i znacznie szersze) posiada już Rzecznik Praw Obywatelskich

Źródło: opinia RL

Uprawnienia Rzecznika Praw Podatnika, których nie mają Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców i Rzecznik Praw Obywatelski

    1. Uczestniczenie jako mediator w postępowaniu podatkowym, administracyjnym i sądowo-administracyjnych
    2. Występowanie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego
    3. Występowanie z wnioskiem o wydanie interpretacji ogólnej prawa podatkowego
    4. Występowanie z wnioskiem o wydanie objaśnień podatkowych
    5. Występowanie z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego
    6. Występowanie z wnioskiem o uchylenie decyzji ostatecznej

Źródło: MF

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jarosław Królak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Podatki / MF kontra reszta świata