Michał Marks, wspólnik Spencera

Marcin Dobrowolski
opublikowano: 19-10-2015, 12:02

Współzałożyciel handlowego imperium dość powszechnie uznawany jest za Brytyjczyka. Zmarł posiadając od dziesięciu lat obywatelstwo Zjednoczonego Królestwa, ale wskazanie narodowości Michała Marksa jest mocno utrudnione.

Urodził się w Słonimie w guberni grodzieńskiej, w rodzinie spolonizowanych Żydów. Stąd do przedsiębiorczego emigranta przyznają się dziś Białorusini, Polacy, Żydzi oraz Rosjanie (do 1897 r. Marks był formalnie obywatelem rosyjskim). Nie znamy dokładnej daty przyjścia na świat rzutkiego przedsiębiorcy. Dokumenty o przyznaniu obywatelstwa mówią o 1859 r., akt ślubu zaś sugeruje 1863 lub 1864.

Współzałożyciel handlowego imperium Marks&Spencer
Zobacz więcej

Michał Marks

Współzałożyciel handlowego imperium Marks&Spencer

Jego rodzinne strony znane były z prężnego żydowskiego handlu, choć nie był to wielki biznes. Pozbawieni prawa do posiadania ziemi współobywatele wyznania mojżeszowego musieli zająć się kupiectwem, aby związać koniec z końcem. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego z 1889 r. podkreśla handlowy, choć ubogi, charakter miasta:

"Największy plac w środku miasta zajmuje bazar, rudera brudna i odrapana z podsieniami, z dachem dachówką krytym, trzy razy od samego budynku wyższym. Bazar ten mieszczący 150 sklepików wznosi się na miejscu wspaniałej niegdyś rezydencji Michała Ogińskiego.... o dawnej świetności jedynie świadczą olbrzymie fundamenta i kilkupętrowe w głąb pieczary. "

W latach 1881–1884 przez Imperium Rosyjskie przetoczyła się fala od 224 do 284 pogromów i ekscesów antyżydowskich. Uciekano przed nimi do Polski (pod panowaniem rosyjskim, ale jednak dużo bardziej przyjaznej dla Żydów) lub dalej, nawet do Anglii. Ten ostatni kraj jako cel  wybrał również w 1882 r. Michał Marks.

Osiedlił się w Leeds, gdzie funkcjonowała firma Barran znana z zatrudniania żydowskich imigrantów. W 1886 r. w Wielkiej Synagodze tego miasta poślubił Hannę Cohen. Dwa lata wcześniej poznał Izaaka Dwehirsta, właściciela dużego domu towarowego. Namówił go do współpracy handlowej - Dewhirst sprzedawał Marksowi po niższych cenach duże partie towaru, które ten następnie sprzedawał obwoźnie po okolicznych wioskach i targach. Przedsięwzięcie okazało się ta wielkim sukcesem, ze Markst postanowił wkrótce założyć własny sklep, na który pożyczki udzielił mu Dewhirst. 

Sklep? To za dużo powiedziane. Był to mały kramik, który reklamowało hasło: "Nie pytaj o cenę. Wszystko za jednego pensa!" Strategia sprzedażowa okazała się sukcesem i Marks szybko zdobył niezależność finansową. Chciał powiększyć swoje stoisko, założyć własny kilka sklepów w interesujących miejscach utrzymując niską cenę towaru. Początkowo poprosił o pomoc Dewhirsta, jednak ten odmówił, wtedy to o pomoc zwrócił się do jego księgowego, Thomasa Spencera. Znał go już od kilku lat tym lepiej, że pobierał nauki angielskiego u jego żony. To właśnie Spencer pożyczył Marksowi 300 funtów wchodząc z nim w spółkę. Miało to miejsce w 1894 r. Niech nas nie zmyli jednak stosunkowo niska wysokość pożyczki - w przeliczeniu na dzisiejszą wartość jest to 30 590 funtów, a więc kwota niebagatelna. 

Dzięki kontaktom nawiązanym w czasach współpracy z Dewhirstem Marks mógł negocjować bezpośrednio u producentów oferując klientom cenę dużo niższą niż w innych sklepach. Poza tym jeździł po kraju, szukał interesujących produktów i atrakcyjnych lokalizacji dla sklepów. W tym czasie Spencer dbał o kwestię księgową. Bardzo szybko otworzyli sklepy w miejscowościach takich, jka: Manchester, Birmingham, Liverpool, Middlesbrough, Sheffield, Bristol, Hull, Sunderland i Cardiff.

5 maja 1897 r. Michał Marks otrzymał obywatelstwo brytyjskie. 

Cztery lata wcześniej, w 1903 r. Thomas Spencer przeszedł na emeryturę. W roku odejścia z firmy jego udziały wzrosły z 300 do 15 000 funtów, co w przeliczeniu na dzisiejszą wartość daje 1 525 444 funty. 

Michael Marks zmarł 31 grudnia 1907 r. Sieć jego sklepów przejął Simon, jedyny syn, który przekształcił firmę w prawdziwe imperium handlowe. Obecnie firma ma 600 sklepów w Wielkiej Brytanii i dalszych 240 w 34 innych krajach świata. Zatrudnia 70 000 pracowników i warta jest 7 miliardów funtów. 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Puls Historii / Michał Marks, wspólnik Spencera