Nikt nie będzie wywracał stolika

„PB”: Jakie zmiany wprowadził w tym roku nowy zbiór Dobrych praktyk spółek notowanych na GPW?

Agnieszka Gontarek: Każda rewizja zbioru dobrych praktyk przynosi nowe elementy, odpowiadające na potrzeby zgłaszane przez uczestników rynku kapitałowego oraz odzwierciedlające trendy europejskiego corporate governance. Nowością są zasady zgłaszania projektów uchwał przez akcjonariuszy na co najmniej trzy dni przed walnym zgromadzeniem oraz opiniowanie projektów uchwał przez radę nadzorczą, żeby uczestnicy zgromadzenia mieli realną szansę głosować nad nimi w sposób świadomy. Wprowadzono też zasady odnoszące się do takich decyzji korporacyjnych spółki, jak emisja z wyłączeniem prawa poboru, zasady wypłacania dywidendy, skupu akcji własnych czy też inne kwestie, które mają przyczynić się do równego traktowania akcjonariuszy. Z największym odzewem opinii publicznej spotkało się wprowadzenie tematu ESG, a więc zagadnień środowiskowych, spraw społecznych i pracowniczych oraz kwestii określanych mianem governance. Temat ESG po raz pierwszy w tak dosłowny sposób pojawił się w zbiorze dobrych praktyk. Warto zwrócić uwagę, że do tematyki ESG należy zaliczyć różnorodność organów spółki giełdowej, a więc ich odpowiednie zróżnicowanie pod względem wykształcenia, wiedzy, doświadczenia zawodowego i płci. Zaleca się, żeby w każdym zapewniono udział minimum 30 proc. płci niedoreprezentowanej. Oczywiście w praktyce chodzi o konieczność zwiększenia reprezentacji kobiet w radach nadzorczych i zarządach spółek.

Czy obserwuje pani idące w tym duchu zmiany w zarządach spółek?

Redagując zasady odnoszące się do różnorodności organów spółki, komitet ds. ładu korporacyjnego liczył się z tym, że sprostanie tym standardom będzie procesem długotrwałym, może nie rozłożonym na dziesiątki lat, lecz jednak na lata. Na pewno do czasu wyboru członków zarządów i rad nadzorczych na kolejną kadencję nie należy oczekiwać radykalnych zmian, nikt przecież nie będzie wywracał stolika w trakcie trwających kadencji organów spółek. Nie taka była intencja komitetu, a zachęcanie do takiego działania byłoby wręcz niezgodne z ideą ładu korporacyjnego. Mamy jednak nadzieję, że większe zmiany będą zauważalne wraz z wyborem członków zarządów i rad nadzorczych spółek na kolejne kadencje.

Czy zalecenia dotyczące parytetów mogą stać się kiedyś twardymi wymogami?

Wiele rozwiązań na gruncie corporate governance, które stają się prawem powszechnie obowiązującym, to skutek implementacji dyrektyw unijnych lub przynajmniej unijnych zaleceń. Jeżeli w przyszłości pojawi się dyrektywa nakazująca ustalanie składów zarządów i rad nadzorczych spółek opartego na zasadzie różnorodności, zapewne zostanie wdrożona do polskiego prawa. Czy taka dyrektywa w ogóle zostanie przyjęta? Nie należy tego wykluczać, choć losy idei różnorodności ujętej w przepisy prawa były zmienne, a dyskusje na gruncie organów europejskich toczą się od lat

KE wprowadziła takie zasady dla aplikujących o granty, więc ciekawe, jak to będzie w spółkach. Czy GPW stosuje zasady, które zaleciła w tegorocznych dobrych praktykach?

GPW w Warszawie jest notowana na giełdzie i podlega zasadom dobrych praktyk tak samo, jak wszystkie notowane spółki. GPW stosuje zasady dobrych praktyk 2021, współczynnik comply dla GPW wynosi na dziś 94 proc. Przypomnę, że zasady dobrych praktyk obowiązują w formule comply or explain, czyli stosuj, a jeśli nie stosujesz, wyjaśnij dlaczego.

Weź udział w konferencji online “Akademia Kobiet Menedżerek Przyszłości” >>

Czy w przyszłym roku w zbiorze dobrych praktykach będzie coś nowego?

Zbiór dobrych praktyk nie jest aż tak często zmieniany, żeby co roku ukazywały się nowe wersje. Nie możemy oczywiście wykluczyć sytuacji nagłych, bo życie pisze bardzo nieprzewidziane scenariusze, niemniej jego gruntowny przegląd odbywa się średnio raz na pięć lat. Życzę sobie i wszystkim uczestnikom rynku, żeby przyszły rok był rokiem względnej stabilizacji, by spółki mogły skupić się na wdrażaniu nowych zasad, jak chociażby na uwzględnieniu elementów ESG w strategii spółek czy poprawie wskaźników różnorodności. Obecnie prawie 89 proc. spółek zaraportowało, że nie stosuje zasady dotyczącej różnorodności organów, a w przypadku każdej z zasad odnoszących się do kwestii ESG wskaźnik niestosowania wynosi ponad 70 proc. Jest jeszcze wiele do zrobienia.