Podatki. W tej dziedzinie ostatnio zmienia się sporo, szczególnie w podatku od towarów i usług (VAT). Pierwszy etap ważnych zmian w tym podatku przedsiębiorcy mają za sobą. W 2013 r. zaczęli np. stosować nowe rodzaje faktur oraz inne zasady opisywania towarów i usług na paragonach fiskalnych. Ten rok przynosi głównie nowe reguły ustalania momentu powstawania obowiązku podatkowego, od którego zależy nie tylko termin zapłaty VAT, ale także możliwość jego obniżenia o VAT naliczony. Nie tylko VAT się zmienia. W nowej roli znalazły się spółki komandytowo-akcyjne (SKA).
Resort finansów dopiął swego i od tego roku SKA uzyskały status podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Miało to nastąpić rok wcześniej, ale było zbyt wiele wątpliwości związanych m.in. z proponowanym trybem wprowadzenia w życie tego planu. Będzie trochę ułatwień dla przedsiębiorców. W niektórych dziedzinach jest prościej rozpocząć działalność, dzięki dalszej deregulacji zawodów. Jak zwykle też jednak rosną niektóre opłaty. Sporo zmian w prawie zaczyna swój byt z początkiem nowego roku. Pisaliśmy o nich wielokrotnie, dziś je przypominamy. Ale to nie koniec nowości przewidzianych w 2014 r.
Parlamentarzyści pracują nad przepisami dopuszczającymi pracę w niedziele i święta w centrach outsourcingowych. Zaawansowane są też prace nad kolejnymi ułatwieniami w prowadzeniu biznesu autorstwa Ministerstwa Gospodarki (MG). Zniesione mają być np. nadmierne obowiązki informacyjne. Jeśli parlament uchwali cały plan czwartej już deregulacji MG, zmiany pojawią się w ponad 30 ustawach.
Podatek od towarów i usług (VAT), akcyza
Zmiany stawek nie będzie, ale dla przedsiębiorców zaczyna się drugi etap rewolucji VAT-owskiej, zapoczątkowanej w 2013 r.
Podstawa opodatkowania
Zgodnie z nową definicją, nie jest nią już obrót, ale wszystko, co stanowi zapłatę. Podstawa opodatkowania obejmie podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Obowiązek podatkowy
Znika zasada, że powstaje on z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż 7. dnia od wydania towaru lub wykonania usługi. Nie istnieje już związek z wydaniem faktury. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usług, a podatek trzeba zapłacić w następnym miesiącu.
Faktury
Według nowej generalnej zasady, faktura musi być wystawiona najpóźniej do 15. dnia po miesiącu dostawy towaru lub wykonania usługi. Dotyczy to także dokumentowania wnoszonych zaliczek. Te i inne zasady wystawiania i sporządzania faktur są obecnie regulowane ustawą o VAT, częściowe zmiany z tym związane obowiązywały w 2013 r. na podstawie aktów wykonawczych. Obecnie tylko niewielki zakres zagadnień może być ustalany w rozporządzeniu ministerialnym, np. w odniesieniu do czynności zwolnionych od VAT.
Ograniczenia dla „kratek”
Przestają obowiązywać ograniczenia związane z odliczaniem VAT przy zakupie samochodów z tzw. kratką oraz paliw. Jednak nie na długo. Na razie od zakupu auta będzie można odliczyć cały VAT (a nie 60 proc., jak do końca 2013 r.), ale rząd przygotował zmiany, które pozwolą na odliczenia tylko połowy podatku od wydatków na eksploatację auta firmowego. Podobnie ma być z zakupem paliwa. Przewiduje się, że te zmiany zaczną obowiązywać za kilka miesięcy.
Sprzedaż towarów używanych
Pojęcie towarów używanych znika z ustawy o VAT. Do tej pory definiowano je jako ruchomości, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy trwał co najmniej pół roku po nabyciu prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel. Sprzedaż tych towarów była zwolniona z VAT, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony. Od nowego roku z VAT jest zwolniona dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie dla potrzeb wykonywania działalności zwolnionej od podatku. Także pod warunkiem, że przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia należnego VAT. Przykładowo, jeżeli przed rozpoczęciem działalności (przed zarejestrowaniem na potrzeby VAT) obecny przedsiębiorca kupił np. samochód, albo komputer, wtedy nie mógł obniżyć podatku, bo nie był podatnikiem VAT. Kiedy po podjęciu działalności jako podatnik VAT korzysta z auta i komputera w związku z prowadzeniem firmy (działalności opodatkowanej), a potem zechce sprzedać te ruchomości, od transakcji tej zapłaci VAT.
Papierosy i alkohol „w górę”
Używki podrożeją. O 5 proc. rośnie stawka podatku akcyzowego na wyroby tytoniowe, a o 15 proc. na alkohol etylowy. Obliczono, że cena paczki papierosów wzrośnie o ok. 1 zł, a pół litra „czystej” o ok. 2 zł.
Przepisy:
• Ustawa z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013, poz. 35). • Ustawa z 8 listopada br. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013 poz. 1608), weszła w życie 31 grudnia 2013 r. • Ustawa z 8 listopada 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej — tzw. ustawa okołobudżetowa (Dz.U. 2013, poz. 1645).
W 2014 r. będzie więcej zmian. Kończą się prace nad dopuszczeniem pracy w niedziele i święta w centrach outsourcingowych. Na skierowanie do Sejmu czekają też kolejne ułatwienia w wykonywaniu działalności gospodarczej według koncepcji resortu gospodarki. Chce on znieść np. nadmierne obowiązki informacyjne, a także zwolnić z podatku dojazdy do pracy organizowane przez pracodawców.
Podatki dochodowe (PIT i CIT)
Stawki pozostają takie same. Na liście podatników przybył nowy podmiot.
Zwolnienia w PIT
Wprowadzono zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) dochodu uzyskanego ze zbycia udziałów w spółce kapitałowej, papierów wartościowych oraz tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, otrzymanych w drodze darowizny. Zwolnienie odnosi się do części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn. W przypadku zbycia wspomnianych papierów wartościowych spadkobierca odliczy wydatki poniesione na ich nabycie.
SKA podatnikami CIT
Najważniejsza zmiana w podatkach dochodowych dotyczy spółek komandytowo- -akcyjnych (SKA). Od 1 stycznia 2014 r. są one podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Część z dotychczasowych takich spółek zacznie płacić CIT, dopiero gdy skończy się ich rok obrotowy rozpoczęty przed 2014 r. Nie dotyczy to tych spółek, które powstały po 12 grudnia 2013 r. albo po tej dacie zmieniły rok obrotowy. Te SKA miały zamknąć księgi rachunkowe na koniec ub.r., a rok podatkowy w CIT rozpoczął się dla nich 1 stycznia 2014 r. Wspólnicy SKA (akcjonariusze i komplementariusze) podlegają opodatkowaniu od faktycznie uzyskanego dochodu z udziału w zysku spółki.
Sekurytyzacja wierzytelności
Wprowadzono nowe przepisy dotyczące zbycia praw do strumienia pieniężnego wynikającego z umowy o subpartycypację. Ich celem jest umożliwienie bankom przeprowadzania transakcji sekurytyzacyjnych. Chodzi o nowy terminu zaliczania przez banki do przychodów (dla rozliczeń CIT) ze zbycia praw do strumienia pieniądza z sekurytyzowanych wierzytelności z tytułu kredytów (pożyczek). Przychód nie powstanie już z dniem zbycia wspomnianych praw, ale w dacie wymagalności rat kapitałowych tych wierzytelności lub w dacie ich zapłaty, jeżeli nastąpi ona przed upływem terminu wymagalności. Nowelizacja ustaw o podatkach dochodowych przynosi też zmianę w zasadach opodatkowania Krajowego Funduszu Kapitałowego. Zwolniono z podatku odsetki od pieniędzy tego Funduszu zgromadzonych na rachunkach bankowych.
Przepisy:
• Ustawa z 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz.U. 2013 r., poz. 1387).
Prowadzenie działalności
Część zmian dotyczy wszystkich przedsiębiorców, cześć odnosi się do konkretnych podmiotów.
Deregulacja zawodów
Detektywi, taksówkarze, pracownicy ochrony, pośrednicy i zarządcy nieruchomości, przewodnicy turystyczni mogą wykonywać swoją działalność bez dotychczasowych ograniczeń. Znikają np. egzaminy państwowe dla detektywów, wystarczy zaliczenie szkolenia. Taksówkarze nie muszą przechodzić obowiązkowych szkoleń z transportu drogowego taksówką, a w gminach większych niż 100 tys. mieszkańców rada miasta może określić zasady szkolenia i egzaminowania taksówkarzy. Pośrednicy w obrocie nieruchomościami oraz zarządcy nieruchomości nie muszą ubiegać się o licencję. Mają obowiązek posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej od szkód wyrządzonych podczas wykonywania działalności. Przepisy te wynikają z tzw. ustawy deregulacyjnej, stanowiącej pierwszy etap ułatwiania dostępu do zawodów regulowanych poprzez ograniczenie lub likwidację dotychczasowych wymagań (np. uzyskiwania certyfikatów lub licencji). Ustawa objęła 51 zawodów. Weszła w życie 23 sierpnia 2013 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących m.in. ochroniarzy, pośredników i zarządców nieruchomości, przewodników turystycznych i pilotów oraz detektywów.
Wyższe składki ZUS
Rosną minimalne składki na ubezpieczenia społeczne od osób prowadzących działalność gospodarczą. Dla początkujących przedsiębiorców wzrosną o 7,66 zł miesięcznie, a za cały rok o 91,92 zł. Łączna kwota składek, nie licząc zdrowotnej, wynosi 160,78 zł. Na ten wzrost wpłynęła podwyżka płacy minimalnej, od której oblicza się składki ZUS dla osób rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej. Pozostali przedsiębiorcy będą płacić składki miesięczne wyższe o 6,81 zł, a za cały rok o 81,72 zł. Łączna kwota składek ZUS (w tym na Fundusz Pracy), nie licząc zdrowotnej, wyniesie 772,06 zł miesięczne. Podstawą ich obliczenia jest przeciętne wynagrodzenie prognozowane na 2014 r.
Przepisy:
• Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz.U. 2013, poz. 829). • Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz.U. 2013, poz. 1074). • Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2009, nr 205, poz. 1585). • Projekt ustawy budżetowej na 2014 r.
Prawo pracy
Pracodawcy muszą podnieść najniższe płace, a także inne świadczenia związane z zatrudnieniem pracowników.
Podwyżka o 80 zł
Najniższe wynagrodzenie za pracę wynosi obecnie 1680 zł, w 2013 r. było to 1600 zł. Ta podwyżka oznacza wyższe koszty zatrudnienia. Składki od ubezpieczeń społecznych pracownika opłacane przez pracodawcę od minimalnej płacy rosną z 331,84 zł do 348,43 zł.
Wyższe świadczenia
Minimalne wynagrodzenie jest także podstawą obliczenia innych należności związanych z wykonywaniem pracy etatowej. Podwyżka powoduje wzrost m.in. dodatku za pracę w porze nocnej, odpraw przy zwolnieniach grupowych, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, odszkodowań za naruszenie zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu, wynagrodzenia gwarancyjnego za niewykonywanie pracy z powodu rozkładu czasu pracy, świadczenia dla praktykanta (jeżeli pracodawca go wynagradza), kwoty wynagrodzenia pracownika wolnej od potrąceń.
Cudzoziemiec pracownikiem
Cudzoziemiec przebywający w Polsce może ubiegać się jednocześnie o zezwolenie uprawniające go do pobytu i pracy w Polsce. Otrzyma on jeden dokument zamiast dwóch, co powinno usprawnić procedury legalizacji pobytu obcokrajowców rozpoczynających pracę. Ponadto cudzoziemcy, którzy chcą prowadzić działalność gospodarczą, przebywając w Polsce w związku z taką działalnością, uzyskali prawo ubiegania się o zezwolenie uprawniające zarówno do wykonywania pracy w utworzonej przez nich spółce komandytowej, komandytowo-akcyjnej albo spółce z o.o., jak i do pobytu w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Przepisy:
• Ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. 2002, nr 200, poz. 1679). • Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz.U. 2013, poz. 1074). • Ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1998, nr 21, poz. 94). • Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. 2003, nr 90, poz. 844). • Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 2010, nr 77, poz. 512). • Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2009, nr 205, poz. 1585). • Ustawa z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. 2013 poz. 1650).
Podatki lokalne, opłaty
Będą wyższe, ale nieznacznie. Tym razem średnie podwyżki nie przekroczą 1 proc.
Karta podatkowa
Stawki karty podatkowej na 2014 r. będą wyższe od ubiegłorocznych o 0,9 proc., bo taki był wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w I połowie 2013 r. do analogicznego okresu 2012 r. Przykładowo fryzjer damski w miejscowości liczącej 5-50 tys. mieszkańców, zatrudniający jednego pracownika będzie płacić co miesiąc 365 zł (w 2013 r. — 362 zł), a męski 304 zł (wzrost z 301 zł). Natomiast osoba działająca w takich samych warunkach (również z jednym pracownikiem), a wykonująca dla ludności usługowo roboty budowlane (np. murarskie, malarskie, związanych z wznoszeniem i montażem konstrukcji stalowych — zapłaci miesięcznie 596 zł (w 2013 r. — 591 zł).
Podatki lokalne
Także stawki podatku od nieruchomości, środków transportowych i opłata targowa rosną o 0,9 proc. W tym roku 0,89 zł (w 2013 r. — 0,88 zł) zapłaci firma od 1 mkw. powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków. Od samochodów ciężarowych zależnie od ich tonażu tegoroczne stawki wynoszą maksymalnie: 818,17 zł (w 2013 r. było 810,87 zł) albo 1364,92 zł bądź 1637,89 zł (było odpowiednio: 1352,74 zł i 1623,28 zł).
Opłaty produktowe
Przedsiębiorcy będą wnosić wyższe opłaty produktowe, których zadaniem jest motywowanie przedsiębiorców do wykorzystywania korzystniejszych dla środowiska opakowań, a zarazem bardziej opłacalnych finansowo dla firmy. Przykładowo w 2014 r. rośnie do 4,69 zł z 4,57 zł opłata za 1 kg opakowań z aluminium, tworzyw sztucznych, papieru, tektury, stali, drewna i szkła gospodarczego.
Opłaty środowiskowe
Wyższe też są opłaty środowiskowe. W przypadku np. gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza rosną one z 371,43 zł/kg do 385,17 zł/kg, a substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi — z 238,14 zł/kg do 246,95 zł/kg.
Przepisy:
• Obwieszczenie ministra środowiska z 3 września 2013 r. w sprawie maksymalnych stawek opłat produktowych na rok 2014 (M.P. 2013, poz. 775). • Obwieszczenie ministra środowiska z 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2014 (M.P. 2013, poz. 729).