Nowelizacja przyspieszy wpisy do ksiąg wieczystych
Nowe przepisy mają uprościć i przyśpieszyć długotrwałe postępowania w zakresie ksiąg wieczystych. Opłaty sądowe od czynności wieczystoksięgowych zmniejszą się i będą teraz pobierane przez notariuszy. Jest szansa, że wkrótce powstanie informatyczny system ksiąg wieczystych.
Nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece czeka na podpis prezydenta. Jej zadaniem jest podniesienie standardów bezpieczeństwa obrotu cywilnego oraz usprawnienie sądownictwa wieczystoksięgowego.
Jednak, zdaniem Leszka Zabielskiego, wiceprezesa Krajowej Rady Notarialnej, ustawa może przynieść zgoła odmienne skutki.
— Można podejrzewać, że twórcy tej ustawy mieli zamiar błędnie poinformować opinię publiczną, że wszystko, co złego dzieje się w księgach wieczystych, jest winą notariuszy — mówi Leszek Zabielski.
Przyśpieszenie
Nowelizacja ustawy ma uprościć i przyspieszyć załatwianie spraw wieczystoksięgowych. Ujednolici postępowania w sprawach o zakładanie ksiąg wieczystych z innymi postępowaniami, związanymi z wpisami do tych ksiąg. Przepisy dotyczące procedury zostaną wyłączone z ustawy i przeniesione do kodeksu postępowania administracyjnego.
— Postępowanie o założenie księgi wieczystej będzie połączone z postępowaniem o wpis. Od momentu wprowadzenia ustawy przepisy proceduralne będą jednakowe dla wszystkich postępowań — zaznacza Małgorzata Kluziak, prezes wydziału ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego Warszawa Mokotów.
Mają zostać wprowadzone stałe, niższe niż obecnie, opłaty od wniosków składanych w postępowaniu wieczystoksięgowym. Trzeba je będzie składać na urzędowych formularzach. Nowe przepisy ograniczą zasadę działania sądów z urzędu oraz zredukują do minimum czynności biurowe w procedurze ksiąg wieczystych.
Opłaty sądowe będą teraz pobierać notariusze.
Niezgodnie z Konstytucją
Zdaniem Leszka Zabielskiego, pobieranie opłat przez notariuszy jest rozwiązaniem sprzecznym z Konstytucją. Jego zdaniem, oznacza to również przyznanie, iż sądy w Polsce nie są w stanie wykonywać swoich obowiązków.
— Pobieranie opłat utrudni działalność notariuszy i narzuci na nich dodatkowe obciążenia finansowe. Klienci często nie chcą lub nie mogą zapłacić za usługę, a ponieważ notariusz ma obowiązek rejestracji podpisanego aktu, nierzadko sam będzie musiał kredytować wszelkie opłaty, których nie uiści klient — narzeka Leszek Zabielski.
Takiej opinii nie podziela Małgorzata Kluziak.
— Notariusz może przecież uzależnić wykonywanie swoich czynności od dokonanych przez klienta opłat. Poza tym nie powinno być kłopotu z ich ściąganiem, gdyż będą one sporo niższe. Trzeba też pamiętać, że klient może ubiegać się o zwolnienie z opłaty sądowej i notarialnej, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów — uzupełnia Małgorzata Kluziak.
Z siedmiu do trzech dni ulegnie skróceniu termin na przesyłanie przez notariusza do sądu wniosku dotyczącego wpisu do księgi wieczystej.
— Obecne przepisy stanowią, iż wniosek powinien być zarejestrowany w dniu jego przesłania. Tymczasem w praktyce trwa to od 4 do 5 tygodni. Nie widzę zatem potrzeby zmieniania obecnych terminów, ponieważ niczego to nie przyspieszy — twierdzi Leszek Zabielski.
Jednak, zdaniem Małgorzaty Kluziak, krótszy termin oraz wnoszenie opłat sądowych za pośrednictwem notariusza uproszczą i przyspieszą całe postępowanie.
— Jakiś czas temu na wpis do księgi czekało się około roku. Teraz średnio 6 miesięcy. Widać zatem poprawę — wyjaśnia Małgorzata Kluziak.
Komputeryzacja ksiąg
Zakłada się, że nowelizacja ustawy stworzy podstawy prawne do wprowadzenia nowoczesnego systemu informatycznego w zakresie ksiąg wieczystych.
— Szanse na to są raczej marne, patrząc na dotychczasową komputeryzację rejestru sądowego i zastawów. Za wzór stawia się system w Norwegii. Nie wiem, czy słusznie, gdyż Norwegia posiada tylko 2 miliony ksiąg wieczystych. W Polsce jest ich około12 milionów, przy czym liczba ta ma wzrosnąć do 40 milionów. Oprócz tego Norwegia wprowadziła swój system dzięki własnym środkom, a Polska potrzebuje na to kredytów — informuje Leszek Zabielski.
Zdaniem Małgorzaty Kluziak, już teraz w wielu sądach, m.in. w warszawskim, księgi wieczyste prowadzone są w systemie elektronicznym.
— Wprowadzona zostanie hipoteka łączna. Jest to szczególnie korzystne dla stron postępowania wieczystoksięgowego, którym będzie wolno obciążać kilka a nie tylko jedną nieruchomość — informuje Małgorzata Kluziak.
Do ustawy zostaną wprowadzone przepisy o odpowiedzialności cywilnej notariuszy za uchybienia terminów złożenia wniosku o wpis do księgi.