Ostatnia misja Paderewskiego

Wybitny polski pianista Ignacy Jan Paderewski zmarł rano, 29 czerwca 1941 r. w hotelowym apartamencie na Manhattanie. Przyczyną śmierci było zapalenie płuc, ale jak wykazała sekcja zwłok, od dawna cierpiał na raka jelita grubego, który rozpoczął przerzuty na płuca. Mimo ciężkiej choroby do końca życia pełnił funkcje publiczne.

Polska miała wielkie szczęście, że jeden z jej najwybitniejszych artystycznie synów był również dzielnym i hojnym patriotą. Nie wahał się wygłosić w Poznaniu gorącego przemówienia, które rozpaliło Powstanie Wielkopolskie, odważył się podjąć role premiera i ministra spraw zagranicznych z pełnomocnictwami negocjacji pokojowych w Paryżu. W ogniu wojny polsko-bolszewickiej wrócił do zagrożonej stolicy mimo bezpiecznego schronienia w Szwajcarii. 

Ignacy Jan Paderewski
Zobacz więcej

Ignacy Jan Paderewski

W 1921 r. wycofał się z krajowej polityki, jednak z uwagą obserwował postępujący w II RP autokratyzm. W tym czasie koncertował i bogacił się. Otrzymywał najwyższe z możliwych stawki, a na jego koncerty przychodziły rekordowe tłumy (16 tys widzów w Madison Square Garden w 1932 r.).

W 1935 r. zaangażował się w emigracyjny Front Morges - centroprawicową opozycję wobec polskiego rządu, skupioną wokół gen. Sikorskiego, która stała się podstawą rządu na uchodźstwie sformowanego po klęsce wrześniowej.

Paderewski, mimo postępującej choroby, zgodził się podjąć w 1939 r. funkcję przewodniczącego Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej. Ten organ doradczy Prezydenta i Rządu stanowić miał substytut parlamentu - zasiadali w nim przedstawiciele opozycyjnych stronnictw przedwojennej Polski. W tej funkcji wyruszył do USA, gdzie korzystając z prywatnych kontaktów uzyskał dla rządu Sikorskiego kredyty na uzbrojenie armii. Jego nazwisko znalazło się w Czarnej Księdze niemieckiej - liście osób do natychmiastowego zatrzymania i zlikwidowania.

Śmierć Paderewskiego była niewątpliwym ciosem dla emigracji polskiej, choć nastąpiła w momencie gdy losy wojny zaczynały się przeważać. Atak III Rzeszy na ZSRR zmieniał zupełnie układ sił w Europie i dawał nadzieję na pokonanie Niemców. 

Generał Sikorski żegnał wybitnego muzyka i polityka specjalnym rozkazem:

Naród polski okryty głęboką żałobą po pamięci I. J. Paderewskiego traci z Jego odejściem od nas na zawsze jednego z największych swych duchów przewodnich. Cześć Jego pamięci!
Rozkaz niniejszy odczytać przed frontem oddziałów i na pokładach okrętów Rzeczypospolitej Polskiej.

Warto wysłuchać przemówienia Ignacego Jana Paderewskiego wygłoszonego 21 grudnia 1939 r. podczas inauguracji Rady Narodowej RP:

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Historii / Ostatnia misja Paderewskiego