PARP: Diagnoza stanu designu w Polsce

Danuta Hernik
15-09-2015, 09:21

Bez dobrego wzornictwa trudno dziś odnieść sukces rynkowy

Jak wygląda rynek usług projektowych w Polsce z punktu widzenia projektantów i przedsiębiorców, którzy są odbiorcami usług projektowych? Jakie są najpoważniejsze bariery rozwoju oraz wykorzystania nowoczesnego, autorskiego wzornictwa w działalności polskich firm? I wreszcie – jakie znaczenie ma design dla rynkowego sukcesu produktu? O tym można przeczytać w najnowszym raporcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

O co w tym chodzi
Design to proces zarządzania zmianą, który wymaga obok twardych kompetencji w zakresie projektowania również szerokiego wachlarza umiejętności, zarówno po stronie projektanta, design menedżera, zespołu projektowego, jak również po stronie firmy – czytamy w raporcie PARP.

Przedstawiciele firm o designie (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Wiele firm decydując się na współpracę z projektantem nadal oczekuje wyłącznie propozycji w obszarze estetycznym. Przedsiębiorcy nie zdają sobie sprawy z przebiegu procesu projektowania i rzeczywistych korzyści, jakie mogą osiągnąć w wyniku inwestycji w design. Zdaniem projektantów tylko 6% przedsiębiorców naprawdę wie na czym polega i jak przebiega proces projektowania.

Wykonawcy usług design w przedsiębiorstwach (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Trudny rynek
W Polsce design obecny jest głównie jako element strategii marketingowych – brandingu, identyfikacji wizualnej. Rodzime firmy korzystają głównie z gotowych wzorów, które albo otrzymują od swoich kooperantów (40% firm) albo kupują na rynku (23%). Na własną rękę projektuje produkty i usługi 77% badanych firm, a jeżeli już sięgają po profesjonalne usługi designu to głównym powodem nie jest chęć zdobycia nowych pomysłów, kreatywność projektantów czy kompleksowość usługi i wysoki poziom jakości projektu, a prozaiczne powody ekonomiczne, czyli nieopłacalność utrzymywania własnych działów projektowych.

Branże, dla których najczęściej wykonywane są projekty (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Niełatwa współpraca
Usługi design w Polsce rozwijają się wolno, ale nie tylko z powodu braku budżetów na nowe wzornictwo. Przyczyn tego stanu jest więcej, m.in. niska świadomość korzyści, jaką wzornictwo wnosi w rozwój nowego produktu oraz brak wiedzy przedsiębiorców na temat możliwości wykorzystania designu w swojej branży – tak twierdzi środowisko projektantów. Przedsiębiorcy natomiast wskazują na nieznajomość realiów biznesu i brak umiejętności nawiązywania i prowadzenia współpracy projektantów z firmami.

Najczęstsze problemy firm przy korzystaniu z usług wykonawców designu (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Najczęstsze problemy jakie napotykają projektanci przy projektowaniu produktów (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Projektanci nie szukają kontaktu
Tylko 9% projektantów i 6% design menedżerów bierze regularnie udział w przetargach. Nie szukają osobistego kontaktu z firmami, nie składają dedykowanych ofert. Tylko 13% badanych projektantów przygotowuje indywidualną ofertę, z którą następnie się zgłasza do klienta. 29% badanych projektantów i design menedżerów przyznaje, że nie szuka aktywnie zleceń związanych z projektowaniem, co piąty nie ma swojego portfolio i jedynie 78% posiada własną stronę WWW. Do zdobycia klienta wykorzystują głównie posiadane już kontakty, polecenie lub jest to inicjatywa samego klienta, który się zgłasza do projektanta. Te wskazania potwierdzają, że projektanci nie są szczególnie aktywni w poszukiwaniu klientów firmowych.

W jaki sposób projektant dociera do swoich klientów/zleceniodawców (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

Grzechy główne przedsiębiorców
Środowisko projektantów zarzuca firmom zlecającym opracowanie wzornictwa niezdolność do określenia, czego dokładnie chcą, brak briefu lub brief sugerujący, że klient „chce wszystkiego”, albo też oczekuje od projektanta, że ten „mu »to« wymyśli”. Do tego brak przygotowania do przeprowadzenia procesu projektowego oraz brak wytycznych lub przygotowanie ich na niewystarczającym poziomie (brak danych technicznych, brak rzetelnych badań, analiz dotyczących potrzeb klienta). Ponadto: indolencję decyzyjną, niedoszacowanie kosztów wdrożenia i niekończące się zmiany założeń i koncepcji. Projektanci wskazują także na niską jakość finalnego wykonania produktu.


Zapotrzebowanie na instrumenty wsparcia
Badani przedsiębiorcy wskazali, iż potrzebują dofinansowania głównie badań i rozwoju w zakresie nowych produktów i usług (63,6%), bazy danych (portalu) projektantów (59,7%), dofinansowania etapu wdrożenia projektu wzorniczego (59,0%) i projektów wstępnych, przed etapem wdrożenia (57,3%) oraz dofinansowania etapu prototypowania lub testów produktów (56,2%). Są zainteresowane także dofinansowaniem usług doradztwa w dziedzinie designu (54,1%) i w opracowaniu strategii designu dla firmy (52,0%).

Ocena wpływu designu na sukces produktu (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Rozwój z nowym projektem
W programie operacyjnym Inteligentny Rozwój są dwa działania, z których można uzyskać wsparcie finansowe na rozwój i wdrażanie nowatorskiego, oryginalnego wzornictwa. Jedno to Badania na rynek – wsparcie na wdrożenie wyników B+R, a zatem możliwość finansowania w ramach projektów inwestycyjnych kosztów wzornictwa. Celem działania jest podniesienie innowacyjności i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw przez zapewnienie środków na realizację wdrożeń projektów badawczych. Instrument wpisuje się w cel główny POIR i realizuje jego hasło przewodnie: „Od pomysłu do rynku”. Drugie działanie to Bony na innowacje – wsparcie na zakup usługi, np. usługi polegającej na opracowaniu projektu wzorniczego. Celem działania jest pobudzenie współpracy nauki z przedsiębiorcami przez finansowanie usług świadczonych przez jednostki naukowe i badawcze. Planuje się m.in., że wspartych zostanie około 2300 przedsiębiorców w zakresie opracowania wyrobu, usługi, projektu wzorniczego, co będzie stanowiło innowację produktową dla około 1500 przedsiębiorców z sektora MSP.

Badania na rynek (POIR) – maksymalna kwota dofinansowania

Część badawcza – 450 tys. zł
Część doradcza – 500 tys. zł
Część badawcza, doradcza i inwestycyjna – 20 mln zł. 

 

Bony na innowacje (POIR) – poziom dofinansowania
Do 70% dla średnich przedsiębiorstw
Do 80% dla mikro i małych firm
Wartość wydatków kwalifikowanych
60 tys. zł minimum
400 tys. zł maksimum

Wzór na konkurencję
Rusza też instrument z grantami na wzornictwo z programu operacyjnego Polska Wschodnia, działanie Wzór na konkurencję. Z puli ponad pół miliarda zł, już w najbliższych naborach – do 2016 r. – firmy otrzymają 155 mln zł. Pieniądze są przeznaczone na wsparcie małych i średnich firm województw lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, warmińsko-mazurskiego. Będzie to wsparcie dwuetapowe. Najpierw przeprowadzenie audytu wzorniczego i opracowanie rekomendacji dotyczących dalszych działań firmy związanych z wzornictwem, następnie wdrożenie rekomendacji z audytu. Na pierwszy etap firmy będą mogły dostać do 100 tys. zł. Na drugi nawet do 3 mln zł. Warunkiem uczestnictwa w drugim etapie jest przeprowadzenie audytu i zawarcie warunkowej umowy z jego wykonawcą.

Odsetek firm posiadających strategię designu (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Odsetek firm, które ostatnio przeprowadziły audyt designu (źródło: PARP Diagnoza stanu design 2015)

 

Więcej o polskim rynku wzornictwa w raporcie PARP: www.parp.gov.pl/design

Więcej o instrumentach wsparcia dla firm w zakresie wzornictwa na stronie: www.parp.gov.pl/rok-2015

 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Danuta Hernik

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Innowacji / PARP: Diagnoza stanu designu w Polsce