PEŁNY TEKST KOMUNIKATU RPP - CZĘŚĆ II Uwarunkowania zewnętrzne Dane wskazujące na silny przyrost nowych miejsc pracy w gospodarce USA w marcu br.
wpłynęły pozytywnie na klimat rynkowy. Poprawiły się wskaźniki obrazujące zarówno zaufanie
kół biznesu, jak i konsumentów amerykańskich. W marcu br. odnotowano także znaczne
przyśpieszenie dynamiki sprzedaży detalicznej. Nie poprawiły się natomiast główne wskaźniki klimatu gospodarczego w strefie euro.
Dane dotyczące aktywności handlu detalicznego oraz zaufania gospodarstw domowych
potwierdzają utrzymującą się już od 2 lat słabość popytu konsumpcyjnego w tym regionie.
Szczególnie niekorzystnie kształtują się wskaźniki koniunktury bieżącej w Niemczech. W
marcu br. pogorszyły się oczekiwania konsumentów niemieckich, obniżył się wskaźnik
instytutu IFO, nadal ujemna była dynamika sprzedaży detalicznej. Wobec umacniających się oznak ożywienia w gospodarce USA zwiększyły się oczekiwania
rynku na podwyżkę stóp procentowych przez FED - obecnie większość analityków przewiduje tę
decyzję na III kwartał br. W marcu 2004 r. średnia cena ropy naftowej Brent wyniosła 33,8 USD/b, i była najwyższa
od października 1990 r. Wbrew oczekiwaniom rynku i pomimo utrzymywania się wysokich cen
ropy, OPEC potwierdził swoją decyzję o obniżeniu limitów wydobycia o 1 mln b/d począwszy
od kwietnia br. Jednocześnie w wyniku wzrostu ryzyka politycznego rynki obawiają się o
ciągłość dostaw ropy z Iraku. Do wzrostu cen ropy przyczyniały się także informacje o
spadku zapasów benzyny w USA. W kwietniu br. Departament Stanu ds. Energii po raz piąty z kolei podwyższył swoją
prognozę cen ropy na 2004 r. do 31,4 USD/b (wzrost o 0,7 USD/b w porównaniu z prognozą z
marca 2004 r.).
Sytuacja gospodarcza w kraju W lutym 2004 r. nastąpiło dalsze obniżenie się deficytu na rachunku obrotów bieżących.
W porównaniu z lutym ub.r. zmniejszył się on o 520 mln EUR i wyniósł 210 mln EUR. Na
obniżenie się ujemnego salda obrotów bieżących wpłynął przede wszystkim wzrost dodatniego
salda usług (wskutek wysokiego wzrostu ich eksportu – najwyższego, jaki odnotowano w
bilansie na bazie transakcji) oraz zmniejszenie się deficytu w obrotach towarowych. Wyższe
w porównaniu z ubiegłym rokiem było również dodatnie saldo transferów. Natomiast w
kierunku pogłębienia się deficytu na rachunku obrotów bieżących oddziaływało zwiększenie
się deficytu dochodów. Ujemne saldo obrotów towarowych zmniejszyło się w lutym 2004 r. o 230 mln EUR, co było
efektem utrzymywania się wyższej dynamiki eksportu (13,4% w porównaniu z lutym 2003 r.)
niż importu (wzrost o 6,5%). Od początku br. deficyt obrotów bieżących zmniejszył się już
o 1,1 mld EUR. W ciągu pierwszych dwóch miesięcy br. wszystkie pozycje oddziaływały na
poprawę salda rachunku obrotów bieżących – najsilniej zmniejszenie się deficytu obrotów
towarowych i wzrost nadwyżki wymiany usług. W okresie styczeń-luty 2004 r. wartość
eksportu wzrosła o 16,5%, natomiast wartość importu zwiększyła się o 8,6%. Zarówno
dynamika eksportu, jak i importu była przeszło dwukrotnie wyższa w porównaniu z pierwszymi
dwoma miesiącami 2003 r. (wówczas wartość eksportu zwiększył się o 7,2%, a importu o
3,3%). W marcu 2004 r. w porównaniu do marca 2003 r. produkcja przemysłowa wzrosła o 23,8%. O
wysokiej dynamice przemysłu ogółem wciąż decyduje bardzo silnie rosnąca sprzedaż przemysłu
przetwórczego, którego wolumen przekroczył poziom sprzed roku o 27,9%. Silne
przyspieszenie dynamiki produkcji przemysłu po części wynikało z różnic w czasie pracy –
marzec br. liczył 23 dni robocze, wobec 21 dni w roku poprzednim. Po wyeliminowaniu wpływu
czynników sezonowych wzrost produkcji ogółem wyniósł 18,3%, a w przemyśle przetwórczym
21,6%. W marcu br. po raz pierwszy od czerwca 2000 r. (z wyjątkiem jednorazowego wzrostu w
lipcu 2003 r.) odnotowano wzrost produkcji budowlano-montażowej w ujęciu rocznym o 6,3%. W
I kwartale 2004 r. produkcja budowlano-montażowa była niższa niż przed rokiem o 4,3%. Wg danych GUS wzrost przeciętnych wynagrodzeń w sektorze przedsiębiorstw w marcu br. w
porównaniu z lutym br. wyniósł nominalnie 2,1% (realnie 1,8%). W porównaniu z marcem 2003
r. wzrost ten wyniósł nominalnie 7% (4,9% realnie). W rachunku narastającym styczeń-marzec
2004 r. przeciętne wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw wzrosły nominalnie o 5,5% (o
3,5% realnie) podczas gdy w analogicznym okresie 2003 r. wzrost ten wynosił odpowiednio:
1,9% (1,4%). Jednocześnie przyspiesza wzrost wydajności pracy; w przemyśle ogółem wzrosła ona w
ujęciu rocznym o 24,5% (w lutym br. 19,4%) a w przetwórstwie przemysłowym o 28,0% (w lutym
br. o 23,7%). Wg danych GUS ze sprawozdawczości przedsiębiorstw liczba pracujących w 2003 r. spadła
o 2,7%. Jednak analiza danych z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności wskazuje, że
liczba pracujących w gospodarce (uwzględniając przedsiębiorstwa zatrudniające od 1 do 9
pracowników) mogła wzrosnąć w 2003 r. Wzrost zatrudnienia mógł dotyczyć bardziej
elastycznych form, które nie znajdują odzwierciedlenia w danych raportowanych przez
przedsiębiorstwa do GUS. Zatem szacunki wzrostu wydajności pracy na podstawie statystyki
przedsiębiorstw mogą być wyższe niż faktyczny wzrost wydajności pracy.
Sytuacja sektora finansów publicznych W I kwartale 2004 r. łączne dochody budżetu państwa były wyższe niż w analogicznym
okresie roku ubiegłego (7,8%), co jest dobrym wynikiem wobec planowanego ich rocznego
wzrostu (1,2%). Wyższy od ubiegłorocznego poziomu był także stopień realizacji planu
rocznego (23,3% wobec 21,4% w ub.r). Na kształtowanie się dochodów budżetu państwa w okresie I-III br. wpływ miał przede
wszystkim wzrost podatków pośrednich (9,5% r/r), zwłaszcza VAT. Wysokie wpływy z tego
tytułu w lutym i marcu br. są pochodną wzrostu sprzedaży detalicznej wynikającą
prawdopodobnie z rosnącego popytu krajowego oraz wzrostu importu, w związku ze zmianami
podatkowymi od 1 maja br. Wysokie wpływy (28,7% r/r) wykazał również podatek CIT, co jest
przypuszczalnie efektem poprawy sytuacji finansowej przedsiębiorstw. Wydatki budżetu państwa po marcu br. były nominalnie o 2,1% niższe od wydatków przed
rokiem. Było to związane z brakiem potrzeby przekazania dotacji dla FP od początku br.,
niższymi kosztami obsługi długu publicznego oraz wolniejszą realizacją dotacji dla FUS. W
efekcie stopień realizacji planu rocznego wydatków budżetowych wyniósł 23,9%, czyli
znacząco mniej niż w latach ubiegłych. W rezultacie korzystnej sytuacji dochodowej i ograniczania wydatków budżetowych,
deficyt budżetu państwa ukształtował się po marcu br. na poziomie 11,8 mld zł (26,1%
planu), a więc znacząco niższym niż w tym samym okresie ubiegłego roku (39,8%). Mimo korzystnej sytuacji budżetu państwa po marcu br. kluczowym okresem dla realizacji
planu finansowego państwa będą miesiące maj-lipiec br., ze względu na przewidywany ubytek
dochodów i wzrost wydatków związany z wprowadzeniem od 1 maja br. rozliczeń z budżetem UE.