Pierwsze balony nad Polską

Za ojców światowego baloniarstwa powszechnie uważani są bracia Joseph Michel Montgolfier i Jacques Etienne Montgolfier, którzy 5 czerwca 1783 r. dokonali we Francji pierwszej udanej próby wzlotu balonu. Ich wyczyn bardzo szybko powtórzyli pasjonaci i naukowcy w Londynie, Rotterdamie, Hadze, Mediolanie i w Polsce!

Pierwszymi polskimi pionierami baloniarstwa byli krakowscy uczeni Jan Śniadecki, Jan Jaśkiewicz, Franciszek Scheidt i Jan Szaster, których udane próby przypadły na styczeń 1784 r. Kilka tygodni później, w lutym, rezydujący w Warszawie przy dworze królewskim chemik i mineralog, Stanisław Okraszewski, wypełnił balon wodorem i wypuścił go na linie na wysokość 180 metrów. Po eksperymencie wysokościowym nieożywionego lotnika przeniesiono do jednej z sal Zamku Królewskiego, gdzie jeszcze przez jakiś czas utrzymywał się pod stropem bawiąc oczy dworu króla Poniatowskiego.

Jean Pierre Blanchard po wylądowaniu w trakcie jednego ze swych pokazów (1791 r., Austria)
Zobacz więcej

Jean Pierre Blanchard po wylądowaniu w trakcie jednego ze swych pokazów (1791 r., Austria)

Dopiero pięć lat później nasi przodkowie mieli szanse podziwiania nad Wisłą lotu pasażerskiego. Dokonał tego wędrowny baloniarz, pionier tej dyscypliny, Jean-Pierre Blanchard, który ponoć jako pierwszy dokonał też przelotu nad Kanałem La Manche. W trakcie tournee po najważniejszych miastach Europy Francuz wykonywał pokazy lotu balonem. Odwiedził m.in. Niderlandy i państwa niemieckie, w takim też celu zaprosił go do Warszawy król Stanisław August.

Pionierski dla naszego państwa lot odbył się w niedzielę, 10 maja 1789 r. wkrótce po godzinie 13. Start nastąpił z ogrodów przy ul. Foksal, podróż trwała 49 minut i zakończyła się w podwarszawskiej Białołęce. Według różnych źródeł Blanchard wzniósł się na wysokość od 2 do 3,5 tysiąca metrów.

Po udanym locie Francuza Adam Naruszewicz napisał wiersz Balon, w którym nie krył swej fascynacji wzlotem człowieka ponad ziemię. 

Pierwszym zaś Polakiem, który wzniósł się w balonie ponad ziemię był wybitny przedstawiciel epoki Oświecenia, Jan Nepomucen Potocki. Jego życiorysem można by obdzielić wiele osób, dość powiedzieć, że jako podróżnik zwiedził Turcję, kraje Bliskiego Wschodu, Europę, a także odległe Chiny. Potocki 14 maja 1790 r. towarzyszył Blanchardowi w kolejnej podróży balonowej mającej swój start w Warszawie. Towarzyszyli im również turecki sługa Potockiego oraz pupil - biały pudel. Lot trwał pół godziny, lądowano wówczas na podwarszawskiej Woli, ponieważ Potocki rzetelnie podchodził do swych obowiązków poselskich - chciał zdążyć na posiedzenie izby. 

Kontynuatorami starych tradycji baloniarskich byli sportowcy, wojskowi i inżynierowie II Rzeczypospolitej. Czterokrotnie zdobywali oni Puchar Gordona-Bennetta, a w 1938 r. zbudowali największy balon stratosferyczny świata, którego start zakończył się jednak katastrofą. 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Historii / Pierwsze balony nad Polską