Pionierskie badania za granty i w leasingu

Wystartował kolejny instrument, który ułatwi przedsiębiorcom wprowadzanie w życie zaawansowanych technologii. Ten jednak wyróżnia się liczbą oferowanych opcji wsparcia — bo jest to pierwszy w Polsce program wspierania innowacji, w którym współpracować będą instytut naukowy, firma leasingowa oraz firma doradcza specjalizująca się w pozyskiwaniu funduszy dla firm. Przedsiębiorcy mogą liczyć na pomoc w uzyskaniu bezzwrotnego kapitału na badania i rozwój z funduszy krajowych i unijnych. Kolejna możliwość to preferencyjne finansowanie prototypów maszyn i urządzeń w postaci leasingu objętego gwarancjami programu Risk Sharing Instrument. A to jeszcze nie wszystkie opcje.

Cel: przejrzysta ścieżka

Instrument ruszył w formie pilotażu, który na początku obejmie północną część kraju. Współpraca trzech instytucji — Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk (IF PAN), firmy doradczej Crido Taxand oraz Raiffeisen-Leasing Polska — obejmie wszystkie obszary związane z dostępem firm z sektora MSP do przełomowych technologii i finansowaniem projektów badawczo-rozwojowych (B+R).

— Idea naszej współpracy polega na tym, aby krok po kroku przeprowadzać firmy przez proces wdrażania innowacji. Wzajemnie się uzupełniamy i dlatego możemy zaoferować przedsiębiorcom kompleksowe wsparcie i doradztwo, zarówno w obszarze dostępu do technologii, jak i ich finansowania — zaznacza Arkadiusz Etryk, prezes Raiffeisen-Leasing Polska.

Jak podkreślają organizatorzy, głównym celem przedsięwzięcia jest stworzenie przejrzystej ścieżki, która umożliwi firmom wdrożenie innowacji, a tym samym uzyskanie przewagi konkurencyjnej na polskim i zagranicznych rynkach. Chodzi też o pomoc w realizacji pionierskich przedsięwzięć B+R, które nie mogłyby liczyć na pozyskanie finansowania na standardowych zasadach — ze względu na duże ryzyko niepowodzenia projektów innowacyjnych (czyli np. ryzyko nieprzyjęcia się nowych technologii). Firmy z sektora MSP wielokrotnie natrafiają na bariery związane z pozyskaniem kapitału na nowe rozwiązania.

W wielu przypadkach, zwłaszcza w fazie finansowania prototypów, przedsiębiorcy nie są w stanie znaleźć niezbędnych funduszy. — Wszyscy doskonale zdajemy sobie sprawę, jak ważną rolę odgrywają obecnie innowacje. To dzięki nim możemy budować gospodarkę opartą na wiedzy, a tym samym uniknąć tak zwanej pułapki średnich dochodów, w którą wpada wiele krajów. Długofalowy wzrost konkurencyjności wymaga kreowania w wielu obszarach produkcji przemysłowej i usług. Dużym zainteresowaniem cieszą się obecnie m.in. projekty innowacyjne dla medycyny, energetyki i ciepłownictwa, metalurgii, przemysłu drzewnego, ochrony środowiska czy optyki. Wszędzie tam można zastosować pionierskie rozwiązania technologiczne i naukowe tworzone przez nasz instytut — zwraca uwagę prof. dr hab. Leszek Sirko, dyrektor Instytutu Fizyki PAN.

Komercjalizować patenty

Mikro-, mali i średni przedsiębiorcy otrzymają dostęp do aktualnych zgłoszeń patentowych IF PAN oraz technologii „szytych na miarę”, które wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań naukowych. Instytut dysponuje dużą liczbą gotowych do wdrożenia rozwiązań innowacyjnych z wielu dziedzin i stworzył już broszurę dla firm zawierającą aktualne zgłoszenia patentowe. Za koordynację współpracy z przedsiębiorstwami odpowiadać będzie menedżer innowacji IF PAN — to nowe stanowisko stworzone na potrzeby komercjalizacji projektów realizowanych przez Instytut.

Na etapie pozyskiwania dofinansowania na działania B+R, w tym na prace nad nowymi rozwiązaniami technologicznymi czy produktowymi, opiekę nad przedsiębiorcami przejmie firma doradcza Crido Taxand. Jej eksperci pomogą przedsiębiorstwom w ocenie, czy dany projekt innowacyjny ma szansę pozyskać kapitał z publicznych pieniędzy, w tym funduszy europejskich, oraz wskażą potencjalne źródła dotacji. Doradcy firmy pomogą w przygotowaniu wniosku i innych dokumentów aplikacyjnych.

— W ramach grantu na cele związane z innowacyjnością przedsiębiorca może dostać np. refundację poniesionych wcześniej własnych nakładów inwestycyjnych. Wysokość dofinansowania zależy od bardzo wielu czynników. Dla przedsięwzięć innowacyjnych i badawczych realizowanych w latach 2014-20 wyniesie ona średnio od 35 proc. do 80 proc. kosztów kwalifikowanych. Pozostałą część niezbędnych nakładów finansowych firma będzie musiała sfinansować z własnych pieniędzy, może też skorzystać z instrumentów gwarancyjnych Raiffeisen Innovation — mówi Magdalena Kosewska-Kwaśny, partner Crido Taxand.

Kapitał na prototypy

Kluczowym etapem przy wdrożeniu nowej technologii jest jej zastosowanie w prototypie produktu lub systemu, a następnie wprowadzenie gotowego, przetestowanego wcześniej produktu do obiegu gospodarczego. Finansowanie na tę fazę można będzie uzyskać na preferencyjnych zasadach za pośrednictwem Raiffeisen Innovation w ramach tzw. programu RSI (tj. Instrumentu Podziału Ryzyka). Wykorzystuje on system gwarancji finansowych oferowanych we współpracy z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym (EFI).

— Nowy instrument ma na celu wsparcie finansowania MSP, które potrzebują kapitału na rozwój, i umożliwia objęcie projektu 50-procentową gwarancją finansową w ramach RSI — mówi Jakub Zajko, regionalny koordynator ds. finansowania innowacji w Polsce północnej z Raiffeisen Innovation. Wejście do programu daje już samo posiadanie patentu do innowacyjnych technologii.

To jednak tylko jedna z możliwości — funduszeinstrumentu RSI są przeznaczone dla wszystkich mikro-, małych i średnich firm, które wykażą się potencjałem innowacyjnym, czyli spełnią co najmniej jedno z dziecięciu wyznaczonych kryteriów. Wartość projektów, które mogą zostać sfinansowane przez Raiffeisen Innovation w postaci leasingu z dodatkowymi gwarancjami finansowymi RSI, wynosi od 104 tys. zł do 4 mln zł.

— Warto jednak pamięć, że program RSI nie jest jedynym mechanizmem dostępnym dla przedsiębiorców. Przykładowo, jeśli wartość projektu innowacyjnego przekroczy 4 mln zł, czyli maksymalną wartość dopuszczalną w RSI, wówczas udzielać będziemy firmom preferencyjnego finansowania na zasadach indywidualnych. Szacujemy, że największe zainteresowanie budzić będą projekty o wartości od 1,5 mln do 3,5 mln zł — dodaje Jakub Zajko.

Pierwszym etapem programu jest cykl seminariów, w trakcie których firmy dowiedzą się, jak wykorzystać nowoczesne technologie i jak pozyskać dofinansowanie na nowe rozwiązania z krajowych i unijnych dotacji. Będą one odbywać się m.in. na terenie parków naukowo-technologicznych.

Co ma wpływ na wielkość wsparcia

Czynniki wpływające na poziom dofinansowania projektów innowacyjnych: typ projektu (np. projekt innowacyjny czy badawczo-rozwojowy), poziom gotowości technologii (opisywany najczęściej w tzw. skali TRL — Technology Readiness Levels), wielkość przedsiębiorstwa (małe firmy + 20 pp. więcej, średnie +10 pp. względem podstawowej intensywności wsparcia), konkretne ograniczenia / przywileje wynikające z danego programu, lokalizacja projektu — czynnik istotny np. w przypadku projektów inwestycyjnych.

Krok po kroku

Przykładowy model służący komercjalizacji innowacyjnych technologii: opracowanie innowacyjnych technologii przez jednostkę naukową. Rejestracja patentu (etap zaangażowania IF PAN), zakup praw patentowych od jednostki naukowej przez firmę, np. z wykorzystaniem dofinansowania unijnego (etap zaangażowania Crido Taxand), wdrożenie i przetestowanie technologii. Stworzenie prototypu urządzenia (etap zaangażowania IF PAN), sfinansowanie produkcji urządzeń bazujących na prototypie (etap zaangażowania Raiffeisen Innovation), rozpoczęcie produkcji. Pełna komercjalizacja przedsięwzięcia.

Źródło: Raiffeisen Innovation