Nie ma się co łudzić. Rok 2012 nie przyniesie przełomu w systemie podatkowym. Dotyczy to zarówno zasad opodatkowania, jak i wysokości stawek. Te ostatnie, z nielicznymi wyjątkami, będą takie same jak obecnie. A wyjątki z kolei oznaczają podwyżki. W konsekwencji nowa ulga w podatku dochodowym od osób fizycznych (w PIT), jak i wyższe limity obrotów pozwalające zachować prawo do zryczałtowanych czy uproszczonych form rozliczania podatków przez małe firmy to niewielka pociecha.
Stawki dla firm
Bez zmian pozostają stawki opodatkowania działalności gospodarczej wynikające z ustaw o podatkach dochodowych. Mało tego, w przypadku zasad ogólnych (PIT) nie zmieniają się także progi skali podatkowej.
Nie drgnie również w ryczałcie ewidencjonowanym. Różnice w wysokości opodatkowania dotkną natomiast osoby prowadzące działalność gospodarczą objętą kartą podatkową. W 2012 r. jej stawki wzrosną o 4 proc., co wynika z ustawowego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Szczegółowy katalog stawek zawiera obwieszczenie ministra finansów w tej sprawie (opublikowane w Monitorze Polskim z 2011 r. nr 102 poz. 1028). Wzrośnie też podatek od nieruchomości — o 4,2 proc. Szczegółowe stawki uchwaliły rady gmin.
Ryczałtowcy i mali
W 2012 r. na ryczałcie ewidencjonowanym będą mogli pozostać (albo wybrać to opodatkowanie) podatnicy, których przychody tegoroczne wyniosą maksymalnie 661 680 zł — o 69 708 zł więcej, niż wyniósł limit ważny dla 2011 r. Swój status utrzymają także obecni mali podatnicy. Także w tym przypadku wzrósł limit przychodów pozwalający małym firmom na korzystanie z przywilejów małych podatników w VAT, PIT i CIT. W przyszłym roku będą one dane tym, u których tegoroczne przychody brutto nie przekroczą 5,324 mln zł. Księgi przychodów i rozchodów będą mogli nadal prowadzić przedsiębiorcy, którzy w 2011 r. osiągną przychody netto do 5 293 440 zł. Przychody powyżej tej kwoty wymagają przejścia na pełną rachunkowość.
Przywileje i ulgi
Nie zmienią się zasady rozliczeń. Będą nadal obowiązywały dotychczasowe ulgi. Jedna ulga przybędzie w PIT. Skorzystają z niej zarówno osoby opodatkowane według zasad ogólnych, jak i podatkiem liniowym. Ma przysługiwać z tytułu nowej formy oszczędzania na emeryturę — na indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). Wielkość wpłat na IKZE nie będzie mogła przekroczyć w ciągu roku 4 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne z roku poprzedniego. To oznacza, że w 2012 r. maksymalna wpłata do odliczenia od podstawy opodatkowania wyniesie 4030,80 zł. W przypadku niskich dochodów składkaroczna może wynieść 4 proc. równowartości kwoty stanowiącej 12-krotność minimalnej płacy w poprzednim roku, co w 2012 r. daje prawo do odliczenia 665,28 zł. Odpisów będzie można dokonać w zeznaniu rocznym. Trzeba przy tym wiedzieć, że zwrot pieniędzy z IKZE nie będzie zwolniony z podatku. 2012 rok to także kres lokat antybelkowych. Za ok. 3 miesiące zaczną obowiązywać nowe zasady zaokrągleń dochodów z takich lokat dla celów podatkowych. Spowodują, że każdy ich posiadacz będzie płacił 19-procentowy ryczałt.
NIP
NIP nie będzie już numerem identyfikacji podatkowej dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Tę rolę spełni PESEL. Ta zmiana wymagała przygotowania nowych wzorów deklaracji i zeznań podatkowych. Dotyczy to nie tylko formularzy stosowanych przy rozliczeniach podatków dochodowych, ale także np. deklaracji o wysokości pobranego i wpłaconego przez płatnika podatku od spadków i darowizn.