Polacy, którzy budowali Kanał Sueski

Jedna z najważniejszych dróg wodnych świata, Kanał Sueski, powstała w latach 1859-1869. Na otwarciu 163 kilometrowej przeprawy obecni byli m.in. cesarz Franciszek Józef Habsburg i cesarzowa Eugenia z Francji. W realizację i późniejsze utrzymanie tego wielkiego przedsięwzięcia zaangażowani byli również Polacy.

Jednym z najbardziej zasłużonych dla powstania Kanału Sueskiego był Stanisław Janicki. Ten urodzony w 1836 r.w Warszawie inżynier praktykował w młodości w Fabryce Machin Towarzystwa Żeglugi Parowej na Solcu, należącej do Banku Polskiego. W latach 1854–56 studiował na wydziale inżynierii politechniki w Hanowerze w Niemczech a następnie rozpoczął pracę w paryskiej fabryce parowozów i konstrukcji żelaznych. Zajmował się w niej między innymi realizacją elementów warszawskiego Mostu Kierbedzia. W ramach umowy w latach 1860-64 reprezentował firmę w Warszawie podczas montażu przeprawy.

Kanał Sueski, drzeworyt z 1882 roku
Wyświetl galerię [1/3]

Kanał Sueski, drzeworyt z 1882 roku

Niemal prosto z Warszawy Janicki ruszył do Egiptu. Od 1859 roku ten polski inżynier ściśle współpracował z Ferdynandem Lessepsem kierującym budową Kanału Sueskiego. Po przybyciu na miejsce, Janicki nadzorował prace przy budowie północnego odcinka Kanału, od Port Saidu do Ismailii. W uznaniu jego zasług, w dniu otwarcia drogi wodnej, cesarzowa francuska Eugenia udekorowała Polaka Wielkim Krzyżem Orderu Legii Honorowej. 
W późniejszych latach Janicki opatentował m.in. dok pływający pomocny w naprawie okrętów. Opracowywał plany budowy kanałów w Petersburgu, wodociągów w Odessie, a w 1887 r. zaproponowano mu pracę przy budowie Kanału Panamskiego, której jednak nie przyjął. Powrócił do Warszawy w 1883 r. tam też zmarł pięć lat później. 

Przy utrzymaniu Kanału Sueskiego zaangażowani byli Mieczysław Geniusz oraz jego ojczym, Cyprian Kuczewski
Kuczewski był naczelnikiem powiatu w ramach podziemnych władz Powstania Styczniowego. Ze względu na represje, prześladowania i konfiskatę dóbr na Litwie, wraz z rodziną musiał opuścić Polskę. Schronił się początkowo w Paryżu (1869 r.), następnie dzięki pomocy brata znalazł pracę w Egipcie, w Towarzystwie Budowy Kanału Sueskiego jako urzędnik. Zmarł w 64 roku życia w Ismailii (Izmailii) w 1892 r.
Jego pasierb, Mieczysław Geniusz, wyjechał do Egiptu w 1885 r. Podjął tam pracę w Towarzystwie Budowy Kanału Sueskiego, początkowo w Isailli, później (od 1896 r.) w Port Saidzie, gdzie pełni funkcję dyrektora Kompanii Wód Słodkich. Kompania zajmowała się filtrowaniem i odprowadzaniem wody z Nilu do Port-Saidu. Po nagłej i niespodziewanej śmierci córek i żony, Mieczysław Geniusz zwraca się w kierunku ezoteryki i teozofii. W czasie I wojny światowej działa we Francji w polskich kręgach emigracyjnych. Wraca do wolnej już Polski, umiera w Warszawie 26 listopada 1920 r.

Towarzystwo Budowy Kanału Sueskiego, założone w 1858 r., istnieje do dziś jako grupa kapitałowa Suez. Jeden z działów firmy przez prawie sto lat eksploatował kanał, aż do nacjonalizacji przesmyku przez władze egipskie (kryzys sueski) w 1956 r., kiedy to przeniósł swą działalność w sektory bankowości i infrastruktury oraz dostarczania wody.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Historii / Polacy, którzy budowali Kanał Sueski