Polska kończy z ochroną inwestycji

opublikowano: 20-03-2018, 22:00

Rząd wypowie umowy BIT z Wielką Brytanią, Grecją, Niemcami, Beneluksem, Hiszpanią, Austrią, Szwecją, Finlandią, Bułgarią, Litwą, Łotwą, Węgrami i Chorwacją

Ostro przyspieszyło wygaszanie umów o wzajemnej ochronie inwestycji (BIT — Bilateral Investment Treaty), które Polska podpisała z krajami UE przed wejściem do wspólnoty w celu przyciągnięcia zagranicznego kapitału.

Wygaszaniem umów BIT, mających chronić inwestorów, formalnie zajmuje się Ministerstwo Spraw Zagranicznych, kierowane przez Jacka Czaputowicza. Analityczny grunt pod ich zamykanie kładły jednak byłe resorty skarbu i rozwoju.
Zobacz więcej

WSPÓLNY WYSIŁEK

Wygaszaniem umów BIT, mających chronić inwestorów, formalnie zajmuje się Ministerstwo Spraw Zagranicznych, kierowane przez Jacka Czaputowicza. Analityczny grunt pod ich zamykanie kładły jednak byłe resorty skarbu i rozwoju. Fot. T. Markowski, MSZ

Po niedawnym wypowiedzeniu takich umów Portugalii i Francji oraz ugodowym zamknięciu kontraktu z Danią do Sejmu trafiła długa lista projektów, mających na celu wygaszenie BIT z kolejnymi państwami, co wymaga ustawy. Rząd wysłał je tuż po tym, jak 6 marca 2018 r. Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) orzekł, że istnienie i utrzymywanie tych umów łamie prawo wspólnotowe.

Bez wzajemności

Umowy BIT miały na celu szczególną ochronę zagranicznych inwestorów w Polsce oraz polskich firm działających w innych krajach. Główną korzyścią jest możliwość rozstrzygania sporów firm z państwami w międzynarodowych trybunałach arbitrażowych. To zarazem jeden z najbardziej krytykowanych przez polskie władze atrybutów BIT. Nasz rząd w uzasadnieniach wszystkich projektów wypowiedzeniowych argumentuje, że procesy arbitrażowe są zbyt drogie (wydaliśmy na nie dotychczas ponad 50 mln zł), a spory mogą rozstrzygać sądy powszechne. W sukurs rządowi przyszły Komisja Europejska i TSUE, domagającesię wygaszenia umów.

Niestety inne państwa nie są do tego równie skore — jedynym dotychczas krajem, który zgodził się na ugodowe zamknięcie umowy z Polską, jest Dania. Na polubowne wygaszenie BIT nie zgodziły się natomiast rządy Portugalii, Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Holandii, Belgii, Luksemburga, Hiszpanii, Grecji, Austrii, Szwecji, Finlandii, Bułgarii, Litwy, Łotwy, Węgier i Chorwacji. Dlatego polski rząd jest zmuszony do ich wypowiadania.

Poczet liderów

Obecnie europejskim krajem, który ma najwięcej skumulowanych bezpośrednich inwestycji w Polsce, jest Holandia (na koniec 2016 r. — 34 mld EUR). Wśród inwestorów światowych w Polsce kraj ten zajmuje wysoką czwartą pozycję. Holendrzy lokują kapitał głównie w mediach, systemie bankowym i ubezpieczeniowym, przetwórstwie spożywczym, przemyśle browarniczym, transporcie i logistyce oraz przemyśle elektronicznym i maszynowym. Do największych inwestorów z Niderlandów należą: grupa ING, Heineken, Philips, Philip Morris Holland, CBR Balic i Harbin. Kapitał holenderski bierze udział także w inwestycjach takich gigantów działających w Polsce, jak BP, Unilever i Procter & Gamble.

Wartość polskich inwestycji w Holandii to natomiast 1,8 mld EUR. Nasz kapitał wchodzi w działalność holdingową, handel (farmacja, warzywa, owoce, kwiaty) transport i informatykę. Polscy obywatele zarejestrowali w Holandii ok. 9 tys. firm — głównie z branży budowlanej, pośrednictwa pracy, sprzątania, transportu, usług kosmetycznych i handlu. Po wypowiedzeniuBIT wzajemna ochrona inwestorów będzie trwać jeszcze przez kres przejściowy, czyli 15 lat.

Europejskim wiceliderem inwestycji w Polsce są Niemcy (na koniec 2016 r. — 29 mld EUR, 17 proc. wszystkich inwestycji). Nasz zachodni sąsiad inwestuje u nas przede wszystkim w motoryzację (Volkswagen, Opel), bankowość (Deutsche Bank, Commerzbank), ubezpieczenia (Allianz), przemysł chemiczny (Bayer), energetykę (RWE, EoN) handel (Metro, Real), budownictwo (Hochtief ). Skumulowana wartość polskich inwestycji w Niemczech na koniec 2016 r. wynosiła natomiast 1,2 mld EUR. Do największych naszych inwestorów za Odrą należą: PKN Orlen (550 stacji), Ciech i Azoty. Działają tam także m.in.Boryszew, Kopex, Comarch, Asseco i CCC. Polskie firmy zatrudniają w Niemczech ok. 30 tys. pracowników. Po wypowiedzeniu BIT firmy będą chronione jeszcze przez 20 lat.

Nasz rząd wypowiada umowy także Wielkiej Brytanii, której skumulowane inwestycje na koniec 2016 r. wynosiły 9 mld EUR (1,4 tys. firm, szóste miejsce wśród największych inwestorów w naszym kraju). Do największych brytyjskich inwestorów w Polsce należą: Tesco, HSBC, GlaxoSmithKline, Shell, Astra Zeneca i Aviva. Polskie inwestycje w Wielkiej Brytanii to 833 mln EUR. Na Wyspach działa ponad 22 tys. polskich firm, a ponad 65 tys. naszych rodaków pracuje tam na zasadzie samozatrudnienia (mała gastronomia, sklepy, usługi remontowo-budowlane). Po wypowiedzeniu BIT firmy będą chronione jeszcze przez 15 lat. © Ⓟ

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jarosław Królak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Prawo / Polska kończy z ochroną inwestycji