Od 1 stycznia będą obowiązywać nowe zasady opodatkowania m.in. dywidend, odsetek oraz należności licencyjnych.
19 listopada Polska i Niemcy wymieniły dokumenty ratyfikacyjne dotyczące umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania podpisanej w Berlinie 14 maja 2003 r. (nowa umowa). Jej postanowienia będą miały zastosowanie do dochodów osiągniętych już od 1 stycznia 2005 r.
Opodatkowanie dywidend
Zgodnie z nową umową, dywidendy, co do zasady, podlegają opodatkowaniu u źródła w wysokości 15 proc. kwoty dywidendy brutto. Jeżeli jednak odbiorcą dywidend jest spółka, której bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi co najmniej 10 proc., to wysokość podatku jest równa 5 proc. kwoty dywidendy brutto. Obecnie obowiązująca umowa również przewiduje opodatkowanie dywidend podatkiem u źródła według stawek 5 proc. i 15 proc., jednak warunkiem zastosowania stawki preferencyjnej jest, aby spółka, która jest odbiorcą dywidendy, posiadała co najmniej 25-proc. bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendę.
Należy podkreślić, że przy spełnieniu dodatkowych warunków, dywidendy wypłacane do spółek niemieckich mogą podlegać zwolnieniu z opodatkowania u źródła w Polsce na mocy przepisów ustawy o podatku dochodowym implementujących dyrektywę rady 90/435/EWG z 23 lipca 1990 r. (tzw. Parent-Subsidiary Directive).
Odsetki i należności
W nowej umowie wprowadzono opodatkowanie u źródła odsetek i należności licencyjnych — co do zasady, od 1 stycznia 2005 podatek od tego rodzaju przychodów będzie wynosił 5 proc. Obecnie zarówno odsetki, jak i należności licencyjne opodatkowane są tylko w państwie, w którym odbiorca odsetek lub należności licencyjnych ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Nowa umowa wprowadza zapis, zgodnie z którym, jeżeli odsetki są wypłacane:
- na rzecz rządu Polski lub Niemiec,
- od pożyczki przyznanej, ubezpieczonej lub gwarantowanej przez instytucję promującą eksport,
- w związku ze sprzedażą na kredyt urządzeń przemysłowych, handlowych, naukowych lub jakichkolwiek towarów oraz
- od jakichkolwiek pożyczek udzielanych przez bank,
to podlegają one opodatkowaniu tylko w państwie, w którym ich odbiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Inne zmiany
Zgodnie z art. 13 nowej umowy („Zyski z przeniesienia własności majątku”), zyski osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Niemczech lub Polsce, z przeniesienia własności majątku nieruchomego położonego w drugim państwie, mogą być opodatkowane właśnie w tym ostatnim kraju. Obowiązująca umowa nie zawiera odpowiednika art. 13 nowej umowy, co oznacza, że zyski osiągnięte przez rezydenta niemieckiego ze sprzedaży mienia nieruchomego i ruchomego położonego w Polsce są traktowane jako „inne dochody” i opodatkowane wyłącznie w Niemczech. Ponadto nowa umowa wprowadza zasadę, zgodnie z którą zyski z tytułu przeniesienia własności akcji, udziałów lub innych praw w spółce, której majątek składa się głównie z majątku nieruchomego, położonego w umawiającym się państwie lub z praw wchodzących w skład tego majątku mogą być opodatkowane w państwie, w którym ten majątek jest położony (art. 13 ust. 2 nowej umowy).
Możliwa korekta
Kolejną zmianą jest dodanie do art. 9 nowej umowy („Przedsiębiorstwa powiązane”) ustępu 2, który umożliwia korektę zysków przedsiębiorstw powiązanych, jeżeli transakcje między nimi nie zostały dokonane na warunkach rynkowych.
Przepis ten pozwala na wyeliminowanie tzw. podwójnego ekonomicznego opodatkowania, które ma miejsce w przypadku, gdy dochód będący przedmiotem korekty w jednym umawiającym się państwie podlega opodatkowaniu również w drugim. Obecnie obowiązująca umowa nie daje podstaw prawnych do dokonania takiej korekty.
Hubert Bojdo dyrektor w Zespole Międzynarodowego Prawa Podatkowego Deloitte