Polska w Arktyce? Nasza stacja badawcza jest jedyną, która istnieje nieprzerwanie od 1958 r. Ale mamy tam również interesy gospodarcze. W ostatnich dniach odbyła się w Reykjaviku druga edycja konferencji Arctic Circle, na którą zaproszeni zostali m.in. premier i prezydent Islandii, prezydent Finlandii, kanclerz Niemiec i sekretarz generalny OECD.
Wybrała się tam również, zgodnie z sugestią resortu spraw zagranicznych, Ilona Antoniszyn-Klik, wiceminister gospodarki.
— Potencjał Dalekiej Północy rośnie, a już obecne są w tym regionie polskie firmy z branży paliwowej — mówi Ilona Antoniszyn-Klik.
Nowa droga do Chin
Według Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ), wraz z ociepleniem klimatu, które postępuje w Arktyce dwa razy szybciej od średniej na świecie, szybko wzrasta dostępność tego regionu oraz jego znaczenie geopolityczne i gospodarcze.
„Można oczekiwać, że wraz z postępem technologicznym coraz większa liczba firm energetycznych i górniczych na świecie, w tym polskich, będzie rozszerzała działalność o Arktykę. Sprzyja temu korzystne położenie Polski nad Bałtykiem, który stanowi naturalne wyjście na Daleką Północ” — informuje MSZ.
Jest też szansa na uruchomienie nowych szlaków morskich skracających drogę z Europy na Daleki Wschód. W 2035 r. 19 proc. eksportu z Chin ma przechodzić przez właśnie Arktykę.
— To będą najciekawsze negocjacje po umowie o wolnym handlu między USA a UE – uważa wiceminister gospodarki. Potencjał węglowodorowy Arktyki jest ogromny.
— Amerykańskie agencje szacują go na 90 mld baryłek ropy, 44 mld baryłek ciekłego gazu ziemnego, zaś gazu ziemnego na ponad 1650 bln m sześc. Biorąc pod uwagę, że status prawny regionu nie został do końca uregulowany, włączenie się Polski do dyskusji może mieć sens, choć nie będzie to łatwe. Problemem jest to, że wydobycie zasobów jest bardzo ryzykowne i bardzo drogie — ocenia Adam Żołnowski, członek zarządu DCT Gdańsk.
Śladem GoAfrica
Na przyszły rok Ilona Antoniszyn-Klik zapowiada uruchomienie rządowego programu GoArctic. Dwa lata temu ruszył taki program w Chinach, a rok temu — w Afryce.
— Musimy otworzyć wszystkie kontynenty i Arktykę. Gdy ruszał program GoAfrica, wiele osób nie wierzyło, że się uda. Obecnie mnóstwo polskich firm sprzedaje na tym kontynencie. W II kw. przyszłego roku zorganizujemy misję gospodarczą do Reykjaviku. Planujemy też wizyty przedsiębiorców w innych regionach świata: Grenlandii, Alasce, północnej Kandzie i północnej Norwegii — zapowiada Ilona Antoniszyn-Klik.
Konferencja Arctic Circle odbyła się po raz pierwszy w październiku 2013 r. Polityką wobec Arktyki zajmuje się utworzona w 1996 r. Rada Arktyczna, której członkami są Dania, Finlandia, Islandia, Kanada, Norwegia, Rosja, Szwecja i USA. Status obserwatora mają: Chiny, Francja, Hiszpania, Holandia, Indie, Japonia, Niemcy, Korea, Singapur, Włochy, Wielka Brytania i Polska.