Tak jak w mijającej perspektywie programami regionalnymi będą zarządzały poszczególne Urzędy Marszałkowskie. Do 16 RPO trafi w nowej perspektywie około 31,3 mld euro z unijnych funduszy.
Ponad 4,8 mld euro z tej kwoty to dofinansowanie inwestycji i przedsięwzięć związanych z transportem. Dzięki tym działaniom ma wzrosnąć dostępność komunikacyjna regionów, a w miastach poprawić się efektywność energetyczna. Co istotne, obok pieniędzy przeznaczonych na energetykę to właśnie środki „transportowe” umożliwią Polsce osiągnięcie nakreślonych przez UE celów w dziedzinie gospodarki niskoemisyjnej. Co to konkretnie oznacza?
Obwodnice…
W Wielkopolsce najważniejszymi przedsięwzięciami transportowymi są: budowa obwodnicy Gostynia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 434, budowa obwodnicy Obornik w ciągu drogi wojewódzkiej nr 178 i rozbudowa układu komunikacyjnego Wronki-autostrada A2 wraz z budową obwodnicy Wronek.
— Trwa opracowywanie koncepcji projektowych wraz z uzyskaniem decyzji środowiskowych dla budowy obwodnicy Gostynia, budowy obwodnicy Obornik i budowy obwodnicy Wronek. Umożliwią one realizację tych zadań w systemie „zaprojektuj i wybuduj” — mówi Wojciech Jankowiak, wicemarszałek województwa wielkopolskiego. W tych planach ujęto wiele inwestycji ważnych dla mieszkańców Wielkopolski, jednakże ich łączna wartość znacznie przewyższa możliwą do uzyskania kwotę dofinansowania.
— W związku z tym nie rozstrzygnięto kolejności ich budowy. Pierwsze przetargi na realizację zadań ujętych w zamierzeniach zostaną ogłoszone po uruchomieniu WRPO 2014-20 i rozstrzygnięciu pierwszych konkursów w tym programie — dodaje Wojciech Jankowiak.
…i tory
Zwiększeniu spójności komunikacyjnej Wielkopolski i innych regionów mają służyć projekty wspierające rozwój transportu drogowego i kolejowego. — Przewidujmy dalszą modernizację linii kolejowych o istotnym znaczeniu dla systemu regionalnych przewozów pasażerskich w Wielkopolsce.
Dużym projektem jest zaplanowana modernizacja linii kolejowej nr 354 Poznań Główny — Piła Główna — opowiada Wojciech Jankowiak. Kompleksowa modernizacja tego ciągu transportowego to jedyne rozwiązanie, które w zauważalny sposób poprawi sytuację komunikacyjną mieszkańców północno-zachodniej Wielkopolski.
Dobiega końca opracowywanie Studium Wykonalności dla tego projektu. Planuje się, że w 2016 r. mogłaby się rozpocząć procedura przetargowa, a realizacja prac powinna nastąpić w latach 2017-19. Województwo Wielkopolskie zamierza kupić kilkanaście (12-13) nowych czteroczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych oraz gruntownie zmodernizować 5 posiadanych (ezt serii EN57).
— Przewoźnik Koleje Wielkopolskie dodatkowo planuje bezpośredni zakup czterech dwuczłonowych spalinowych zespołów trakcyjnych. Szczegóły dotyczące montaży finansowych i przewidywanych terminów realizacji projektów taborowych znane będą po potwierdzeniu współfinansowania unijnego w ramach WRPO 2014+, co prawdopodobnie nastąpi w IV kwartale 2015 r. — dodaje Wojciech Jankowiak.
Małopolska zyska dzięki wsparciu finansowemu z nowej perspektywy około 270 km nowych lub zmodernizowanych dróg. W województwie lubelskim inwestycje mają doprowadzić m.in. do dwukrotnego zwiększenia liczby pasażerów korzystających z miejskiego transportu publicznego.
Władze województwa podkarpackiego planują wykorzystać pieniądze m.in. na wsparcie modernizacji ponad 100 km odcinków linii kolejowych oraz 273 km dróg. Na Pomorzu szykuje się modernizacja 110 km linii kolejowych i 150 km dróg. Włodarze województwa zachodniopomorskiego zakładają współfinansowanie m.in. przebudowy lub modernizację 190 km dróg.
Rower to też transport
W Warszawie sztandarowym projektem pozostanie metro. Ale Warszawa funkcjonuje na nieco innych zasadach. W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020 Warszawa będzie wykorzystywała środki unijne w zakresie transportu publicznego przez stworzony do tego celu instrument nazwany Zintegrowanymi Inwestycjami Terytorialnymi.
— Jest to wydzielona z programu pula pieniędzy dla Warszawy i okalających ją 39 gmin, które razem stanowią tzw. Warszawski Obszar Funkcjonalny — wyjaśnia Michał Olszewski, wiceprezydent Warszawy. W ramach tego instrumentu środki przeznaczone na rozwój transportu w aglomeracji warszawskiej wynoszą niemal 97 mln euro.
W związku z systematyką podziału pieniędzy unijnych na lata 2014-20 między poszczególne programy operacyjne największe inwestycje z tej dziedziny, takie jak rozbudowa metra i realizacja tras tramwajowych, będą finansowane w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko jako komplementarne do zadań realizowanych ze środków RPO.
— W przypadku Warszawskiego Obszaru Funkcjonalnego te ostatnie będą dotyczyć dwóch rodzajów projektów: rozbudowy systemu sieci parkingów „Parkuj i Jedź” — ponad 33 mln euro — oraz rozwoju systemu tras rowerowych — ponad 63 mln euro — które będą realizować politykę transportu niskoemisyjnego — opowiada Michał Olszewski.
W systemie parkingów „Parkuj i Jedź” uwaga skoncentrowana będzie na budowie kolejnych obiektów, głównie na obrzeżach i poza granicami administracyjnymi stolicy zgodnie z polityką oddalania transportu indywidualnego od centrum miasta. Rozwój systemu tras rowerowych obejmie uzupełnianie i rozszerzanie ciągów tras o charakterze komunikacyjno-dojazdowym, które w założeniu utworzyć mają spójną sieć transportową, stanowiąc alternatywę dla poruszania się samochodami w codziennych podróżach. Duży nacisk zostanie położony na umożliwienie sprawnych połączeń ze środkami publicznego transportu zbiorowego.
— Planujemy, że do 2023 r., do którego potrwa realizacja i rozliczanie pieniędzy unijnych, w aglomeracji warszawskiej powstanie rozbudowany system parkingów przesiadkowych oraz wiele kilometrów tras rowerowych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WM, które wraz z inwestycjami komplementarnymi finansowanymi z innych źródeł znacząco się przyczynią do utworzenia efektywnego niskoemisyjnego systemu transportu publicznego stołecznego obszaru funkcjonalnego — sumuje Michał Olszewski.