Do Biura Legislacyjnego Sejmu, krytycznego wobec trybu oraz zakresu wprowadzania zmian w Polskim Ładzie, dołączyło Biuro Legislacyjne Senatu. Prace nad rządową ustawą obarczoną bagażem prawnych zarzutów rozpoczną w środę senatorowie.
Zła ścieżka
Piotr Magda, główny legislator Senatu, przypomina, że rząd dał tylko dziewięć dni na konsultacje projektu przedstawionego przez Ministerstwo Finansów. To zdecydowanie za krótki okres, gdyż organizacje przedsiębiorców oraz związki zawodowe powinny mieć na konsultacje co najmniej 30 dni. Wyznaczenie tak krótkiego terminu konsultacji projektu naprawy Polskiego Ładu główny legislator Senatu uznaje za „poważne uchybienie konstytucyjne”.
Ustawa zmieniająca Polski Ład ma wejść w życie już 1 lipca. Piotr Magda ostrzega, że zbyt krótkie vacatio legis jest niezgodne z konstytucją. Chodzi m.in. o to, że prezydent nie będzie miał gwarantowanego przez konstytucję 21-dniowego okresu na podjęcie decyzji co do podpisania ustawy, zawetowania czy odesłania do Trybunału Konstytucyjnego (Senat uchwali ustawę najwcześniej na posiedzeniu 8-10 czerwca, a po wniesieniu poprawek wróci ona jeszcze do Sejmu). Niezależnie od zarzutów natury proceduralnej Piotr Magda zarzuca ustawie łamanie konstytucji z powodu zbyt krótkiego czasu dla podatników na dostosowanie systemów księgowo-płacowych do zmian podatkowych i składkowych wprowadzanych w trakcie roku.
Zbyt krótki czas na konsultacje oraz zbyt krótkie vacatio legis krytykowały też organizacje przedsiębiorców.
Senacki prawnik zarzucił także posłom zbyt późne wprowadzanie poprawek do projektu (dopiero na etapie drugiego czytania) oraz poprawek niezwiązanych z materią nowelizacji.
Te same błędy, czyli zbytni pośpiech, brak prawdziwych konsultacji i odrzucanie uwag ekspertów doprowadziły do porażki Polskiego Ładu (wszedł 1 stycznia 2022 r.) i dlatego rząd przystąpił do jego naprawiania.
Poznaj program “XV Forum Dyrektorów Działów Prawnych”, 22-23 września 2022, Warszawa >>
Zadania dla Senatu
Piotr Magda wypunktował również wiele błędnych mechanizmów dotyczących rozliczania podatków (zmiany w trakcie roku podatkowego) oraz składek. Zaapelował do Senatu o naprawienie błędów Sejmu. Położył nacisk na to, aby senatorowie zwrócili uwagę, że ustawa wprowadza rozwiązania, które łamią konstytucyjny zakaz pogarszania sytuacji podatników w trakcie roku (może pod to podpadać np. wycofanie tzw. ulgi dla klasy średniej).
Naprawiany Polski Ład pogarsza w trakcie roku podatkowego sytuację np. komplementariuszy w spółkach komandytowo-akcyjnych, ponieważ obciąża ich składkami na ZUS. Pogarsza także w trakcie roku sytuację udziałowców prostych spółek akcyjnych, którzy wniosą do spółki wkład w postaci własnej pracy lub usług — zostaną dwukrotnie obciążeni składką zdrowotną. Pierwszy raz ją zapłacą od dochodów z umów o pracę lub od umów o świadczenie usług, a drugi raz po wniesieniu wkładu do spółki.
1 czerwca ustawą zajmie się senacka komisja budżetu i finansów publicznych.
Główne rozwiązania zawarte w naprawie Polskiego Ładu
— obniżenie podatku PIT z 17 do 12 proc.
— wycofanie tzw. ulgi dla klasy średniej
— częściowe odliczanie składki zdrowotnej dla liniowców i ryczałtowców (do 8,7 tys. zł rocznie)
— umożliwienie liniowcom i ryczałtowcom przejścia na skalę podatkową w okresie od 1 lipca do 22 sierpnia 2022 r. oraz rozliczenie się według skali na początku 2023 r. (wstecznie za 2022 r.)
— obciążenie składkami na ZUS komplementariuszy w spółkach komandytowo-akcyjnych
— podwójne obciążenie składką zdrowotną udziałowców prostych spółek akcyjnych wnoszących wkład w postaci pracy lub usług
— ograniczenie ulgi na zakup i remont zabytków