Niemała część planowanych na przyszły rok nowych przepisów wejdzie w życie już 1 stycznia. Przede wszystkim podatki. W tej dziedzinie zapowiadało się sporo niespodzianek, jednak nad częścią rozwiązań prace wstrzymano, inne zaczną obowiązywać później — np. niektóre zmiany w VAT. Część noweli wejdzie w życie 1 kwietnia, a część 1 stycznia 2014 r. i wtedy dopiero będzie mowa o znaczącej reformie w rozliczaniu tego podatku. Za rok zmieni się zasada ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego. Już nie będzie powiązany z terminem wydania faktury. Skoro o niej mowa, ten dokument ulegnie pierwszym modyfikacjom już za półtora tygodnia. Od 1 stycznia będzie można stosować np. uproszczone faktury.
Początek 2013 r. w zasadzie przyniesie najwięcej zmian właśnie w VAT. Nie tylko wynikających z odrębnej dużej nowelizacji ustawy o tym podatku, ale także z ustawy deregulacyjnej według projektu Ministerstwa Gospodarki, zmodyfikowanego po głośnych konsultacjach z ministrem finansów w sprawie wprowadzania mechanizmów, które służą poprawie płynności finansowej małych i średnich przedsiębiorstw. Mają zniechęcać dłużników, także rozwiązaniami o charakterze sanacyjnym, do zwlekania z regulowaniem płatności innym firmom. W tym przypadku wprowadzono także zmiany w podatkach dochodowych.
Przedsiębiorców czekają także inne zmiany. Niektóre upraszczają prowadzenie biznesu, inne podnoszą jego koszty. Obok przedstawiamy w dużym skrócie przegląd ważniejszych regulacji, które zaczną swój bieg 1 stycznia 2013 r. O części z nich już informowaliśmy obszernie, inne będziemy omawiać w najbliższych dniach.
Podatek od towarów i usług (VAT)
Z początkiem roku nie będzie zmiany stawek tego podatku.
Walka z zatorami
Wprowadzono do ustawy o VAT mechanizmy, mobilizujące podatników do płacenia innym podatnikom za dostarczone przez nich towary i wykonane usługi. W przypadku zwłoki mają obowiązkowo zmniejszyć uprzednio odliczony podatek naliczony wykazany na nieopłaconej fakturze. Za niewywiązanie się z tego obowiązku grozi nałożenie przez organ podatkowy sankcji w postaci dodatkowego obciążenia podatkiem — 30 proc. kwoty podlegającej korekcie.
Kasowa łagodniejsza
Dla czynnych podatników VAT metoda kasowa ma działać bez ograniczeń. Obecnie, gdy nie doczekają się pieniędzy należnych im od kontrahentów, muszą po 3 miesiącach odprowadzić VAT od nieopłaconej transakcji. Od przyszłego roku będą płacić podatek po otrzymaniu płatności. Nievatowcom dano natomiast więcej czasu na uiszczenie VAT — najpóźniej po 180 dniach.
Szybsze zwroty
Nie 180, ale 150 dni ma trwać czas oczekiwania na odzyskanie od skarbówki podatku należnego opłaconego od nieściągalnej od kontrahenta zapłaty. Wprowadzono też nowe rozwiązanie, które ma poprawić płynność finansową firmy. Czekając na zwrot od organu podatkowego nadpłaconego podatku, podatnik będzie mógł uzyskać kredyt z banku.
Faktury
Pierwsza część obszernej nowelizacji ustawy o VAT zacznie obowiązywać 1 kwietnia 2013 r., a pozostała 1 stycznia 2014 r. Przewidziane w nich zmiany dotyczące wystawiania faktur wejdą zatem w życie znacznie później, niż planowano. Tym niemniej niektóre nowe zasady w fakturowaniu będą stosowane już 1 stycznia 2013 r., o czym pisaliśmy m.in. w tym tygodniu. Te zmiany to np. wprowadzenie możliwości wystawiania faktur uproszczonych, zawierających znacznie mniej danych (dla transakcji o niedużej wartości — do 450 zł (lub 100 EUR), faktur zbiorczych dla operacji z całego miesiąca, a nie tylko 7 dni, wprowadzenie własnego systemu zapewnienia autentyczności i wiarygodności wystawianych faktur (także elektronicznych) oraz likwidacja konieczności uzyskania od odbiorcy zgody na przesyłanie e-faktur.
Ograniczenia dla „kratek”
Do końca 2013 r. będą obowiązywać obecne ograniczenia związane z odliczaniem VAT przy zakupie samochodów z tzw. kratką oraz paliw.
Kasy fiskalne
Do 20 tys. zł z 40 tys. zł spadnie limit obrotów, powyżej którego trzeba prowadzić kasę rejestrującą (fiskalną). Nie będą już zwolnione z obowiązku prowadzenia kas szkoły nauki jazdy. Zmiany dotyczą 2013 i 2014 r.
Przepisy:
• Ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342, tzw. III deregulacja ministra gospodarki). • Ustawa z 7 grudnia 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (tzw. ustawa okołobudżetowa, jeszcze nieogłoszona). • Rozporządzenie ministra finansów z 29 listopada 2012 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2012 r., poz. 1382). • Szczegóły: rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (rozporządzenie zmieniane, Dz.U. z 2012 r., poz. 1428) i w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej (jeszcze nieogłoszone).
1,6 mln Tylu jest czynnych podatników VAT…
1,5 mln …tylu jest małych podatników…
9,2 tys. …a tylu jest małych podatników z metodą kasową.
Podatek akcyzowy
W tym podatku zmienią się stawki na niektóre wyroby.
Papierosy „w górę”
Wzrośnie akcyza na wyroby tytoniowe — o 5 proc. Dotyczy to papierosów, cygar, cygaretek. W niektórych przypadkach podatek ten trzeba będzie odprowadzać także od suszu tytoniowego, który nie będzie miał jeszcze postaci wyrobu tytoniowego. Wydłużono ponadto termin na składanie deklaracji podatkowych dotyczących sprzedaży suszu tytoniowego — z 10 dni do 25. dnia miesiąca po dniu, w którym powstanie obowiązek podatkowy. Wrośnie też akcyza na cydr i perry (lekkie napoje alkoholowe) — do 97 zł od 1 hektolitra.
Lżej z węglem
Dla zwolnienia od akcyzy wyrobów węglowych nie będzie już wymagany warunek dołączenia dokumentu dostawy do przemieszczanych wyrobów węglowych lub warunek prowadzenia ewidencji wyrobów węglowych zużywanych do celów, które uprawniają do zwolnienia. Obecne obowiązki ewidencjonowania sprzedaży i nabycia takich wyrobów są restrykcyjne, dodatkowo obciążając przedsiębiorców. Zniknie obowiązek rejestracyjny i ewidencyjny dla podmiotów zużywających energię elektryczną wytwarzaną z generatorów o łącznej mocy 1 MW. Obecnie podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi dokonać zgłoszenia rejestracyjnego naczelnikowi urzędu celnego. Dzięki zmianie przepisów nie będzie to konieczne w odniesieniu do energii, która nie jest dostarczana do instalacji połączonych i współpracujących ze sobą, służących do przesyłania tej energii, lecz jest zużywana przez przedsiębiorcę, pod warunkiem że od wyrobów energetycznych wykorzystywanych do produkcji tej energii elektrycznej zostanie zapłacona należna akcyza. Będą też ułatwienia dla następców prawnych podatników oraz podmiotów przekształconych. Nie będą musieli starać się o nowe zezwolenia na prowadzoną i kontynuowaną działalność.
Przepisy:
• Ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342, tzw. III deregulacja ministra gospodarki). • Ustawa z 7 grudnia 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (tzw. ustawa okołobudżetowa, jeszcze nieogłoszona).
Podatki dochodowe
Stawki podatków dochodowych (PIT i CIT) pozostaną takie jak obecnie. Niektórzy podatnicy stracą jednak część ulg.
PIT dla każdego
Będzie częściowa likwidacja ulgi na internet, a w zasadzie przyznanie jej osobom, które jeszcze z niej nie korzystali. Ograniczono też ulgę na dzieci, limitując dochody uprawniające do odliczeń dla osób wychowujących jedno dziecko (do 112 tys. zł rocznie), a zwiększając ją dla rodzin z trojgiem i więcej dzieci dochody podatnika pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka. Kolejne cięcia odczują twórcy — ich łączne koszty uzyskania przychodów w wysokości 50 proc. nie mogą przekroczyć w roku 42 764 zł.
PIT i CIT na zatory
Zmiany mobilizujące do regulowania płatności kontrahentom w podatkach dochodowych rozliczania kosztów uzyskania przychodów. Ci, którzy nie wywiążą z takich zobowiązań, będą musieli skorygować koszty uzyskania przychodów, które wcześniej powiększyli o niezapłacone należności. Złagodzono ponadto warunki uprawniające do ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy, w przypadku, gdy podatnik spodziewa się zmniejszonych przychodów.
Leasing
W tej dziedzinie będzie sporo zmian — wprowadzono je w obu ustawach o podatkach dochodowych (PIT i CIT). Za leasing dla celów podatkowych będzie też uznana umowa dotyczącą prawa wieczystego użytkowania gruntów. Zmieni się definicja leasingu operacyjnego w przypadku nieruchomości — wystąpi już w przypadku, gdy umowa związana z leasingiem nieruchomości zawarta została na co najmniej 5 lat (obecnie 10 lat). Inaczej ma być też rozliczana wartość początkowa w przypadku zawierania kolejnych umów dotyczących tego samego przedmiotu. W przypadku leasingu finansowego opłaty ze wszystkich umów leasingu dotyczących tego samego składnika majątku finansującego będą łączone w całość. W związku z tym np. do przychodów będą zaliczone opłaty odpowiadające spłacie wartości początkowej, uzyskane z tytułu wszystkich umów leasingu zawartych przez finansującego dotyczących tego samego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, w części przewyższającej spłatę wartości początkowej określonej w ustawie o podatku dochodowym.
Przepisy:
• Ustawa z 24 października 2012 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1278). • Ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342, tzw. III deregulacja ministra gospodarki).
Prowadzenie działalności
Część zmian dotyczy wszystkich przedsiębiorców, część odnosi się do konkretnych podmiotów.
Przekształcenia
Zwiększono szanse na przekształcenia w spółki kapitałowe przedsiębiorcom działającym na własne nazwisko, którzy nie prowadzą pełnej rachunkowości. Nie będą już musieli sporządzać sprawozdań finansowych, wystarczy podsumowanie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz innych ewidencji. Ponadto spółka przekształcona pozostanie podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg przyznanych przedsiębiorcy, wstąpi też w jego prawa podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wykładnie ZUS
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma wydawać interpretacje indywidualne dotyczące obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na te ubezpieczenia, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek. Interpretacje te będą upubliczniane.
Mniej biurokracji
Ustawodawca zrezygnował z wymogów formalnych związanych z uwierzytelnianiem niektórych dokumentów. Na przykład przy realizacji przepisów o wspieraniu termomodernizacji i remontów do wniosku o przyznanie premii kompensacyjnej mają być dołączane dokumenty (lub ich kopie) potwierdzające wymagane informacje oraz dokumenty (lub kopie) potwierdzające spełnienie ustawowych warunków do ubiegania się o premię. Zmiany w przepisach o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy umożliwią mu dołączenie do zbiorczego wniosku o wypłatę zaliczek przeznaczonych na niezaspokojone świadczenia pracownicze nieuwierzytelnionej kopii złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości.
Ochrona środowiska
Przedsiębiorców czekają uproszczenia przy składaniu wykazu informacji służących do ustalenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska. Obowiązek przekazywania takiego wykazu ograniczono tylko do składania go marszałkowi województwa, raz w roku do 31 marca roku następującego po upływie roku sprawozdawczego. W tym samym czasie ma być odprowadzana opłata. Zredukowano półroczny obowiązek składania wykazu i półroczny obowiązek odprowadzania opłaty, która nie może przekroczyć 800 zł.
Przepisy:
• Ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342, tzw. III deregulacja ministra gospodarki).
Stawki, opłaty
Wzrosną średnio o kilka procent.
Karta podatkowa
Stawki karty podatkowej na 2013 r. będą wyższe o ok. 4 proc. Np. fryzjer damski w miejscowości liczącej 5-50 tys. mieszkańców, zatrudniający jednego pracownika, będzie płacić co miesiąc 362 zł (obecnie 349 zł). Osoba działająca w takich samych warunkach, a wykonująca dla ludności usługowo roboty budowlane — zapłaci miesięcznie 591 zł (obecnie 569 zł).
Podatki lokalne
Także stawki podatku od nieruchomości, środków transportowych i opłata targowa wzrosną o 4 proc. Firma zapłaci 0,88 zł (obecnie 0,84 zł) od 1 mkw. powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a 22,82 zł (obecnie 21,94 zł) od 1mkw. powierzchni użytkowej budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Od aut ciężarowych zależnie od ich tonażu przyszłoroczne stawki wyniosą maksymalnie: 810,87 zł albo 1352,74 zł bądź 1623,28 zł. Opłata targowa wzrośnie do 757,79 zł.
Opłaty produktowe
Przedsiębiorcy będą wnosić wyższe opłaty produktowe, które mają ich motywować do wykorzystywania korzystniejszych dla środowiska opakowań. Np. w 2013 r. wzrośnie o 12 gr opłata za 1 kg opakowań z aluminium, tworzyw sztucznych, papieru, tektury, stali, drewna i szkła gospodarczego. Opłatę tę uiszcza się do 31 marca danego roku, za opakowania wprowadzone na rynek w roku poprzednim.
Opłaty środowiskowe
Te także będą wyższe o 4,3 proc. w porównaniu z 2012 r. W przypadku np. gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza wzrosną z 356,12 zł/kg do 371,43 zł/kg, substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi — z 228,32 zł/kg do 238,14 zł/kg.
Przepisy:
• Obwieszczenie MF z 9 listopada 2012 r. w sprawie stawek karty podatkowej, kwoty, do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług z wyjątkiem świadczeń dla ludności oraz kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy, obowiązujących w 2013 r. (M.P. z 2012 r., poz. 904). • Obwieszczenie ministra finansów z 2 sierpnia 2012 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2013 r. (M.P. z 2012 r., poz. 587). • Obwieszczenie ministra środowiska z 25 września 2012 r. w sprawie maksymalnych stawek opłat produktowych na rok 2013 (M.P. z 2012 r., poz. 673). • Obwieszczenie ministra środowiska 10 września 2012 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2013 (M.P. z 2012 r., poz. 766).