Porozumienia sierpniowe
31 sierpnia 1980 r. w Gdańsku podpisano umowę społeczną między komisją rządową, a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym. Umożliwiła ona powstanie NSZZ Solidarność, pierwszej organizacji związkowej niezależnej od komunistycznych władz. Porozumienie zawarto po trwającym ponad dwa tygodnie strajku w Stoczni Gdańskiej. Strajkujący domagali się m.in.: akceptacji wolnych związków zawodowych, prawa do strajku, wolności słowa, uwolnienia więźniów politycznych.
Stan wojenny
Wprowadzony został 13 grudnia 1981 r. Oficjalnie uzasadniany był załamaniem gospodarczym kraju, groźbą zamachu stanu i przejęcia władzy przez Solidarność. Ograniczono podstawowe prawa obywatelskie, aresztowano ponad 10 tys. osób, zawieszono, a następnie rozwiązano wszystkie związki zawodowe, zakazano strajków, zmilitaryzowano podstawowe dziedziny gospodarki (transport, energetyka, przemysł wydobywczy, telekomunikacja). Stan wojenny został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a 22 lipca 1983 r. odwołany. Jednak część represyjnego ustawodawstwa wprowadzona w trakcie jego trwania została zachowana.
Wybory 4 czerwca
„Proszę państwa, 4 czerwca 1989 r. skończył się w Polsce komunizm” — obwieściła kilka miesięcy później, 28 października, Joanna Szczepkowska, przechodząc tym do historii. Wybory do Sejmu nie były w pełni wolne, a jednak właśnie te „demokratyczne w 35 proc.” wybory były jednym z najbardziej przełomowych momentów w historii Polski XX w. Bezapelacyjnym zwycięzcą była Solidarność, która dała początek wszystkim dalszym przemianom.
Wasz prezydent — nasz premier
Rząd Tadeusza Mazowieckiego, gabinet pod kierownictwem pierwszego demokratycznego premiera, powołany został przez Sejm 23 sierpnia 1989 r., a zatwierdzony przez posłów i prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego 12 września 1989 r. Mimo iż pracował niespełna półtora roku (złożył dymisję 25 listopada 1990 r., nazajutrz po porażce Tadeusza Mazowieckiego w wyborach prezydenckich), stworzył ramy organizacyjne i prawne dla transformacji ustrojowo-gospodarczej.
Plan Balcerowicza
To potoczna nazwa pakietu reform gospodarczo-ustrojowych, stworzonych przez Leszka Balcerowicza, ówczesnego wicepremiera i ministra finansów. We wrześniu 1989 r. stworzył on plan reform, a 6 października jego zarys został przedstawiony publicznie przez Balcerowicza na konferencji prasowej transmitowanej przez telewizję. Plan ów miał umożliwić transformację z gospodarki centralnie sterowanej do wolnorynkowej. W momencie gdy zaczęto wprowadzać plan Balcerowicza, stopa inflacji osiągała niebotyczne wysokości (340% w 1989 r.), półki sklepowe świeciły pustkami, a całej gospodarce groziła zupełna zapaść.
Mekka kapitalizmu w KC PZPR
Tonsil, Próchnik, Krosno, Kable, Exbud — te pięć spółek, 16 kwietnia 1991 r., podczas pierwszej sesji, otworzyło nową, powojenną historię Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie (nową, bo poszukując dowodów szlachectwa, giełda datuje swój rodowód w roku 1817). Sesje w byłym gmachu KC PZPR odbywały się raz w tygodniu, a towarzyszyło im znacznie więcej emocji niż pieniędzy. Później były wzloty i upadki, ale giełda — symbol wolnego rynku — doskonale przyjęła się na naszym gruncie.
PIT
Podatek dochodowy od osób fizycznych został wprowadzony od 1 styczna 1992 r. i był jednym z najważniejszych etapów reformy podatkowej w Polsce. Zastąpił pięć wcześniej pobieranych podatków, związanych z uzyskiwaniem różnego rodzaju dochodów od osób fizycznych. Miał uprościć system i objąć większość osób uzyskujących dochody z różnych źródeł. Podatek dochodowy od osób fizycznych jest podatkiem bezpośrednim, zwyczajnym, obligatoryjnym, o charakterze dochodowym i osobistym.
VAT
Podatek od wartości dodanej został wprowadzony w Polsce 5 lipca 1993 r., powodując ogromny tłok na granicach (każdy chciał zdążyć). Jest to podatek pośredni, a przedmiotem opodatkowania jest wartość sprzedaży towarów i usług, natomiast podstawą opodatkowania jest przyrost ich wartości netto. VAT został wprowadzony po raz pierwszy w 1954 r., we Francji. Funkcjonuje we wszystkich krajach Unii Europejskiej, nie jest jednak znany w USA.
Denominacja
Narodowy Bank Polski przeprowadził denominację złotego w okresie 1.01.1995-31.12.1996 r., wprowadzając do obiegu nową jednostkę pieniężną (również złotego) o wartości równej 10 000 starych złotych. Potrzeba denominacji wynikała z wcześniejszej inflacji, która wymuszała emisje banknotów o wysokich nominałach, co w efekcie powodowało trudności w obrotach bieżących, sprawozdawczości i rachunkowości. Koszt denominacji wyniósł 30 milionów nowych złotych (3 biliony starych złotych).
Konstytucja
„W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie, my, Naród Polski (...) ustanawiamy Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, jako prawa podstawowe dla państwa...” Nowa konstytucja weszła w życie 17 października 1997 r. Razem z towarzyszącą jej ustawą o Narodowym Banku Polskim wprowadziła Radę Polityki Pieniężnej i Komisję Nadzoru Bankowego oraz umocniła niezależność NBP.
Upłynnienie złotego
Od 12 kwietnia 2000 r. kurs złotego jest kursem płynnym i nie podlega żadnym ograniczeniom. Bank centralny nie stawia sobie za cel określenia z góry poziomu kursu złotego do innych walut. Ma jednak prawo do interwencji, o ile uzna je za konieczne do realizacji celu inflacyjnego. Wstępując do Unii Europejskiej, Polska zobowiązała się, że przystąpi do strefy euro. W przyszłości złoty zostanie zatem zastąpiony wspólną walutą europejską, a politykę pieniężną będzie kształtował Europejski Bank Centralny.
Polska w UE
1 maja 2004 r. Polska, wraz z dziewięcioma innymi krajami, przystąpiła do Unii Europejskiej. Wejście naszego kraju do wspólnego europejskiego rynku to najważniejsze wydarzenie we współczesnej historii Polski, którego efekty zostaną rozłożone na wiele najbliższych lat, ale korzyści, jakie osiągnęliśmy z członkostwa, takie jak dopłaty do rolnictwa, miliardy euro z funduszy unijnych, zwiększenie dynamiki eksportu i dostęp do rynku pracy, widać już po pierwszym roku.